Ocena brak

Benedykt z Nursji

Autor /Oktawia Dodano /18.04.2013

Biskupi zachodni, bardziej niż wschodni, wykonywali jurysdykcję nad klasztorami. Widzieli oni chętniespisane reguły, według których mogli oceniać życie klasztorne. Przepisywano więc i przerabiano RegułęPachomiusza. W Lérins ułożono w V wieku Regułę czterech Ojców i Regułę Makarego. Pierwsza z nichpowstała jako wynik obrad kilku opatów południowogalijskich, którzy pragnęli udoskonalić strukturężycia klasztornego. Kilka reguł powstało w VI wieku. Z nich dwie stały się szczególnie głośne: anonimowaReguła Mistrza i Reguła świętego Benedykta. Mimo dociekliwych badań historycznych w ostatnichczasach nie udało się określić, kim był ów Mistrz ani jaki istnieje stosunek zależności Benedykta odniego w układaniu własnej reguły.

Życie i działalność Benedykta są znane dzięki drugiej księdze Dialogów papieża Grzegorza Wielkiego(zm. 604). Papież nie zamierzał pisać biografii, dlatego napotyka się na trudność w ustaleniu chronologiiwydarzeń.

Benedykt, urodzony około 480 roku, pochodził z prowincji Nursja. Jako młodzieniec podjął naukę wRzymie, ale zniechęcił się szybko do życia miejskiego i osiadł jako pustelnik w grocie koło Subiaco, korzystającz rad i wskazówek mnicha Romana. Wkrótce jednak zaczęli zgłaszać się do niego uczniowie, amnisi z pobliskiego klasztoru w Vicovaro skłonili go do objęcia u nich funkcji opata. Pełnił ją niedługo,zrażony do uchybień w przestrzeganiu zasad życia klasztornego. Powrócił więc do pustelni, dokąd napływałocoraz więcej uczniów. Dla nich zorganizował dwanaście małych osiedli mniszych obok swejpustelni. Każde miało własnego przełożonego.

Jednym osiedlem, przeznaczonym dla początkujących wżyciu mniszym, on sam kierował. Wskutek konfliktu z miejscowym kapłanem, Benedykt opuścił Subiacoi przeniósł się z wielu uczniami na Monte Cassino około 529 roku. Na tej górze zbudował kościół iklasztor, a wykorzystując swoje dotychczasowe doświadczenia i wskazania innych, ułożył własną regułę,której nadał około 540 roku ostateczną redakcję. Nazwana od jego imienia regułą benedyktyńską, podajewe wstępie, że nawiązuje do Reguły Mistrza.

Benedykt nadał swej regule charakter chrystocentryczny. Podkreślił więc, że wola naśladowania Chrystusamusi być decydującym motywem wstąpienia do klasztoru. Życie zakonne staje się wtedy służbą wszeregach Chrystusa Króla (militia Christi Regis), do czego jednak konieczne jest wewnętrzne nawrócenie(conversatio morun). Mnich poddaje się dobrowolnie posłuszeństwu wobec opata, którego nazwaojciec (abbas) ma być nie tylko tytułem, ale przede wszystkim funkcją, wtedy życie klasztorne staje siężyciem rodziny. Nie wyklucza to kontroli mnichów przez opata, wybieranego dożywotnio. Kontrola należytakże do dziekanów, których mianuje opat. Wszyscy wszakże są zobowiązani do wypełniania obowiązkówz miłości ku Bogu i ku braciom. Reguła rozdziela obowiązki harmonijnie na modlitwę, pracę i odpoczynek.

Modlitwa wspólnoty klasztornej, według Benedykta, jest przede wszystkim służbą Bożą (opus Dei, officiumdwinum), musi więc być ujęta w dokładne normy. Zajęcia pozamodlitewne, to najpierw praca fizycznadla dobra wspólnoty, dla jej utrzymania, ale też dla własnego dobra duchowego. Do pracy zaliczaon zajęcia umysłowe, czytanie indywidualne lub zbiorowe (lectio divina). Harmonia między modlitwą ipracą została później ujęta w lapidarne hasło benedyktyńskie módl się i pracuj (ora et labora). Benedyktnie zapomniał o wypoczynku mnichów, by mogli tym ochotniej potem modlić się i pracować. W ogólestosuje on umiarkowanie i roztropność w nakładaniu obowiązków, wszakże oprócz trzech ślubów zakonnychżądał stanowczo zachowania tak zwanej stałości miejsca (stabilitas loci), czyli pobytu do śmierci wklasztorze, który się wybrało, chyba że na polecenie opata trzeba było pójść gdzie indziej zakładać nowyklasztor.

Za życia Benedykta (zm. 547) reguła nie była znana w szerszych kręgach kościelnych, ale pisma i działalnośćpapieża Grzegorza I na przełomie VI i VII wieku przyczyniły się w szczególniejszy sposób do jejpowszechnej znajomości w Kościele i przyjęcia w klasztorach już istniejących, zwłaszcza zaś w nowozakładanych.

Scholastyka (ok. 480 - ok. 542), siostra Benedykta, naśladowała tryb życia brata. Tradycja przypisuje jejzałożenie klasztoru żeńskiego, najpierw w Subiaco, w pobliżu groty Benedykta, potem na Monte Cassino.Budzi to wątpliwości, podobnie jak przypisywanie jej założenia klasztoru benedyktynek w Plumbariola (Piumarola), uważanego za najstarszy. Przyjmuje się natomiast, że Scholastyka naśladując brata, dawałaprzykład życia ascetycznego, regułę zaś benedyktyńską zaczęły stosować istniejące już klasztory żeńskie.W Frankonii wzorem dla benedyktynek stał się założony w 625 roku klasztor w Faremoutiers, w którympołączono regułę Kolumbana z regułą Benedykta.

Podobne prace

Do góry