Ocena brak

BANEZ, Vanez, Benez DOMINGO OP

Autor /Kandyd Dodano /31.05.2012

ur. 29 II 1528 w Valladolid, zm. 21 X 1604 w Medina del Campo, Teolog hiszp., współtwórca systemu tomistycznego zw. —> banezjanizmem.

Studiował filozofię w Salamance; po złożeniu 1547 ślubów zak. studiował do 1552 teologię, m.in. pod kierunkiem M. Cano; nast. wykładał w Salamance, Ávila, Alcalá de Henares, Valladolid; 1577 objął katedrę Duranda w Salamance, a 1580 pierwszą katedrę teol. po B. de Medina. W 1561-82 był spowiednikiem i kierownikiem duch. -> Teresy Wielkiej.

Aktywnie włączył się w spory między jezuitami a dominikanami dotyczące wzajemnego stosunku wolności i łaski; dyskutował 1582 z tezami P. de Montemayora o dobrowolności śmierci Chrystusa; ogłosił pracę Relectio de merito et augmento caritatis (Sal 1590), a na zlecenie inkwizycji portug. poddał kryt. ocenie próbę L. de Moliny pogodzenia problemu wolnej woli z pomocami łaski;

po zawieszeniu dyskusji przez Rzym opracował rozprawę Apologia fratrum praedicatorum [...] adversus novas quasdam assertiones cuiusdam doctoris Ludovici Molinae nuncupati (Ma 1595) , której streszczenie (Libellus supplex [...]) przesłał 1597 do Rzymu, prosząc o udzielenie teologom domin, prawa wykładania nauki Tomasza z Akwinu o skuteczności łaski;

1598 Stolica Apost. wyraziła zgodę i zarazem zniosła zakaz dyskusji obejmujący również jezuitów. Całość swoich poglądów na temat spornego problemu ujął w De vera et legitima concordia liberi arbitrii cum auxiliis gratiae Dei moventis humanam volun-tatem (1600).

Nadto ogłosił: 4 t. komentarzy do Summy teologicznej Tomasza z Akwinu (Sal 1584-94), Commentarius in libros Aristotells de generatione et corruptione (Sal 1585), Institutions minoris dialecticae (Kö 1599); nie wyd. komentarze do Summy Tomasza opublikował V. Beitran de Heredia (I-V, Sal 1942-53).

B. uważa się za jednego z najgłębszych komentatorów Tomasza z Akwinu, zwł. w dziedzinie nauki o —> predestynacji i łasce skutecznej. Jako pisarz odznaczał się jasnym wykładem, polemicznym nastawieniem i bezwzględną wiernością nauce Tomasza; jako kierownik duchowy Teresy Wielkiej — surowością wymagań, ale i wiedzą teol. odpowiadającą aspiracjom wielkiej mistyczki.

 

V. Beltran de Heredia, Actuación de maestro Domingo B. en la universidad de Salamanca, CTom 25(1922) 64-98, 208-240, 26(1922) 199-233, 27 (1923) 40-51, 361-374, 28(1923) 36-47; tenże, El maestro fray Domingo B. y la Inquisición española, CTom 37 (1928) 289-309, 38 (1928) 35-58, 171-186; tenże, Valor doctrinal de las lecturas del padre B., CTom 39(1929) 60-81; tenże, Vindicando la memoria del maestro fray Domingo B., CTom 39 (1929) 312-322; tenże, El maestro Domingo B., CTom 47(1933) 26-39, 162-179; P. Mandonnet, DThC II 140-145; M. Lépée, B. et Ste Therese, P 1947; Walz (passim); J.M.J. Orias, La razón en teologia según Domingo B., CTom 76 (1949) 259-297; V. Beltran de Heredia, LThK I 1219-1220; Granat DK V.

Podobne prace

Do góry