Ocena brak

BADENI JAN SJ

Autor /Budzigniew Dodano /31.05.2012

ur. 21 VI 1858 w Charbówce na Podlasiu, zm. 5 I 1899 w Krakowie, Publicysta, historyk, działacz społ., prowincjał jezuitów.

Do zak. wstąpił 1873; studiował filozofię 1879-81 w Starej Wsi, nast. teologię 1883-86 w Krakowie; święcenia kapł. przyjął 1885; 1884-97 współpracował z „Przeglądem Powszechnym", poświęcając szczególną uwagę zagadnieniom emigracji pol.;

mianowany 1896 superiorem we Lwowie, a 1897 prowincjałem młp., postarał się o utworzenie stałej placówki jezuitów pol. w Stanach Zjedn. oraz o roztoczenie opieki duszpast. nad pol. robotnikami w Budapeszcie; wysyłał kapłanów do robotników sezonowych w różnych krajach.

Zamieszczał w „Przeglądzie Powszechnym" liczne artykuły związane z emigracją, wyd. potem w odrębnych broszurach (Emigracja ludu polskiego do Niemiec, Kr 1889; Polacy w Anglii, Kr 1890; Robotnicy polscy w Saksonii, Kr 1890).

Odbył szereg podróży do krajów słow., nawiązywał kontakty ze stowarzyszeniami i czasopismami, omawiał problemy Słowiańszczyzny w licznych reportażach i studiach (W Czerniowcach, Kr 1892; Welehradzkie zjazdy, Kr 1893; Między Słowianami I-II, Kr 1893-96). Wszechstronna znajomość problematyki społ. pozwoliła mu zasygnalizować lekceważone dotąd ruchy radykalne i uczulić na nie uprzywilejowane warstwy społeczeństwa.

Wiele czasu poświęcił badaniu problemów nurtujących społeczeństwo pol. w Galicji (Ruch ludowy w Galicji, Kr 1895; Radykali ruscy, Kr 1896). Prace hagiograficzne (Święty Stanislaw Kostka, Kr 1887, 19215; Ksiądz Stanislaw Chołoniewski, Kr 1888; Błogosławieni męczennicy angielscy, Kr 1888; Życie św. Ignacego Loyoli, Kr 1893, 19232; Ksiądz Karol Antoniewicz, Kr 1896) z braku odpowiedniego przygotowania są słabsze.

Jako prowincjał kierował księży do pracy w kat. organizacjach robotniczych (Przyjaźń, Jedność) oraz zabiegał o współpracowników i fundusze dla pism robotniczych i lud. („Pochodnia", „Słowo Prawdy", „Grzmot"). Należał do głównych inicjatorów zainteresowania Kościoła w Galicji kwestiami społecznymi.

 

Zaleski V 1171-1172, 1187-1188; M. Morawski, Ks. Jan B. TJ, PP 61 (1899) 305-316; J. Poplatek, PSB I 205.

Podobne prace

Do góry