Ocena brak

Arystotelizm - Inni arystotelicy

Autor /Frydolin Dodano /25.12.2012

Wprawdzie arystotelizm zyskuje coraz większe uznanie, ale przewagę nadal maplatonizm. Wyjątek stanowi logika, w której arystotelizm przez wiele wiekówwiedzie prym. Z e względu na logikę Arystotelesa studiuje się w Akademii Platońskiej,w której logika perypatetycka pełni rolę wstępu do filozofii Platona.Również późniejszy neoplatonizm na swój sposób stara się wchłonąć arystotelizm.W ramach tego nurtu Porfiriusz pisze swój sławny wstęp do arystotelejskichKategorii. Od czasu do czasu pojawiają się jednak wybitniejsze umysły,które w arystotelizmie dostrzegają więcej niż samą tylko logikę. Należy do nichdziałający w III w. po Chrystusie Anatolios z Aleksandrii, prowadzący katedrę filozofii.

Wielkie umysły i wybitnych komentatorów Arystotelesa wydały wieki IVi V. W latach 320-390 po Chrystusie żyje Temistiusz, który w Konstantynopolubył nauczycielem filozofii i retorem. Cieszył się tak dużym poważaniem, że mimoto, iż całe życie pozostał poganinem, chrześcijańscy cesarze wschodni powierzalimu ważne funkcje publiczne. Jego działalność sytuuje go w gronie najwybitniejszychpostaci IV w. Z jego pism zachowały się trzydzieści trzy mowy orazparafrazy arystotelejskich Analityk drugich, Fizyki, O duszy, O niebie, księgi A Metafizyki.Cel tych parafraz był dydaktyczny, miały one bowiem ułatwiać lekturęArystotelesa, służąc pomocą pamięci i wyjaśniając miejsca niejasne, które wedługTemistiusza Arystoteles wprowadził celowo, aby ukryć sens swojej nauki.

Temistiusz stanowi ważny e t a p w kształtowaniu się spirytualistycznej interpretacjiarystotelizmu. Najistotniejszym e l e m e n t em jest nauka o duszy. Temistiuszpowiada, że intelekt bierny jest równie trwały jak intelekt czynny.W tej interpretacji dusza ludzka jest niezniszczalna. Temistiusz podkreśla jednak,że już Teofrast miał duże trudności z interpretacją arystotelejskiej naukio intelekcie biernym i czynnym.

Głoszone przekonanie o nieśmiertelności duszy ludzkiej sprawiło, żewielu historyków (aleksandryzm czy awerroizm tradycyjnie uważa się za jedyniewłaściwą interpretację arystotelizmu) uważało Temistiusza za neoplatonika.Jednak Temistiusz powiada wyraźnie, że za przewodnika życia i mądrości obierasobie Arystotelesa. Trudności w jednoznacznym rozstrzygnięciu problemuwynikają z tego, iż Temistiusz jest wyrazicielem powszechnie wówczas panującegosynkretyzmu i eklektyzmu. Jak wielu innych filozofów, wierzy, że wszystkiekierunki są ze sobą spokrewnione. Chociaż podkreśla, że ponad wszystkichmyślicieli wybijają się Platon i Arystoteles, to j e d n a k usiłuje w swej syntezie zawrzećrównież elementy stoickie, cynickie, a nawet epikurejskie.

Wszechwładnie panujący neoplatonizm wydał w V w. wybitnych komentatorówArystotelesa. J e d n ym z nich był Syrianos, nauczyciel Proklosa i scholarchaAkademii od roku 431. W przeciwieństwie do wielu innych myślicielinie dążył w swych komentarzach do zespolenia Platona z Arystotelesem, alezgodnie z tradycją uważał filozofię Arystotelesa za wstęp do Platona. Jego koncepcjastanowi ważny e t a p pośredni pomiędzy Jamblichem i Proklosem.

O zgodności Platona z Arystotelesem przekonany był ostatni z wielkichstarożytnych komentatorów arystotelizmu Symplicjusz. Był on uczniem Damaskiosai Ammoniosa z Aleksandrii. W duchu aleksandryjskim pisał uczone komentarzedo arystotelejskich Kategorii, Fizyki, 0 niebie i O duszy. Komentarze tez racji swej ogromnej erudycji stanowią bardzo wartościowe źródło wiadomościo filozofii Arystotelesa.

Gdy cesarz Justynian w roku 529 zabronił nauczania filozofii, a t ym samymzamknął Akademię, Symplicjusz ze swoimi towarzyszami, wśród którychbył Pryscjan, udał się zrazu do króla perskiego, ale zrażony niskim poziomemumysłowym środowiska perskiego wrócił do Aten.

Arystotelizm, do którego nawiązują nestorianie, rozwija się także w Syrii,gdzie powstaje szereg cennych prac perypatetycznych.

Podobne prace

Do góry