Ocena brak

ARTUR

Autor /Dobroslaw Dodano /01.03.2012

Artus, bajeczny król Celtów, główny bohater cyklu legend arturiańskich, ma zapewne jakiś związek z rzeczywistą postacią dowódcy, łac. dux bellorum, z V a. VI w., ale i jego, i inne postacie legendy arturiańskiej odnieść należy raczej do bohaterów dawnego panteonu Celtów i do wyobraźni Goffreya, prawdop. mnicha benedyktyńskiego z Monmouth, który w swej na wpół baśniowej kronice królewskiej Historia Regum Britanniae (1. poł. XII w.) nadał definitywny kształt Arturowi jako bohaterowi.

Artur w wieku lat 15 zostaje królem Brytanii i gromi Szkotów, Piktów i Sasów; zabija Childrika mieczem Ekskaliburem; zwycięża pogan, zdobywa Szkocję i Irlandię, poślubia Guinevere, zdobywa wiele krajów na kontynencie; jego dwór jest w Caerleon. Wezwany przez cesarza rzymskiego Lucjusza do zapłacenia haraczu, wypowiada mu wojnę i rusza na Rzym, zostawiając kraj i Guinevere pod opieką Modreda, swego siostrzeńca. Po drodze zabija olbrzyma z Góry Św. Michała (Mont St. Michel we Francji).

Tuż przed wkroczeniem do Rzymu dowiaduje się, że Modred przywłaszczył sobie jego królestwo wraz z królową. Wraca do kraju, zabija Modreda w bitwie, a sam, śmiertelnie ranny, zawieziony zostaje na wyspę Avalon. Guinevere wstępuje do klasztoru. Do legendy dodał wiele szczegółów pisarz normański Wace ok. 1154, m.in.

Okrągły Stół (zob. Okrągły), który zakończył spory rycerzy o pierwszeństwo przy stole. Artur czeka w Avalonie na właściwą chwilę powrotu do swego państwa. Kronikarz Layamon ok. 1200 dodaje wiele fantastycznych elementów legendzie: miecz i włócznia Artura mają właściwości magiczne, przy narodzinach jego obecne są elfy. Rycerskie romanse XII i XIII w. we Francji i Niemczech włączyły do legendy arturiańskiej liczne wątki obce, jak św. Graala, postacie Parsifala, Lancelota, Merlina, Gawaina, czarodziejki Morgan le Fay, Tristana i Izoldy i in.

Dwór Artusa zob. Dwór. Le Morte Arthur, 'Śmierć Artura', poemat ang. z końca XIV w., w 3800 wersach w ośmiowersowych rymowanych strofach, o miłościach Lancelota i ostatnich bitwach Artura. Morte Arture poemat z XIV w. w 4300 aliteracyjnych wersach o ostatnich latach Artura, przypisywany poecie szkockiemu Huchounowi, treściowo podobny do Historii Geoffreya z Monmouth i Layamona.

Le Morte Darthur przekład prozą z fr., z adaptacjami z in. źródeł, w 21 księgach (ok. 1469, wyd. 1485), dokonany przez Thomasa Malory: panowanie Artura kończące się katastrofą, rozwiązanie Okrągłego Stołu i poszukiwanie św. Graala, zakończone klęską grzesznego Lancelota i sukcesem Galahada. , Morte d'Arthur poemat (1842) Artura Tennysona, włączony później do cyklu Idylls of the King ang., idylle królewskie'. Jankes na dworze króla Artura powieść (1889, wyd. pol. 1901) Marka Twaina. King Arthur opera (1691) Henry Purcella i Johna Drydena.

Król Artur posąg będący fragmentem grobowca cesarza Maksymiliana I w kaplicy pałacowej w Innsbrucku (Austria), odlany w 1512-13 z brązu przez Petera Vischera St. z Norymbergi.

Podobne prace

Do góry