Ocena brak

ARABOWIE I ISLAM W ŚREDNIOWIECZU - KRYZYS WEWNĘTRZNY PAŃSTWA KALIFÓW

Autor /Klementyn Dodano /04.05.2012

 

Reformy podejmowane przez Omara wywoływały żywe niezadowolenie wśród zachowawczo nastrojonych kół arabskich. Nie cofnęły się one przed zamachem na życie kalifa, który w r. 644 zginął zamordowany przez nasłanego skrytobójcę.

Śmierć Omara stworzyła warunki umożliwiające sięgnięcie po władzę żywiołom, które opowiedziały się za Mahometem stosunkowo późno i ze względów czysto oportunistycznych. Udało się im teraz przy wyborze następcy przeforsować kandydaturę Otmana z rodu Omajadów.

Wybór ten spotkał się jednak z żywą opozycją krewnych i najdawniejszych uczniów proroka. Powoływali się oni na jego nauki i wysuwali tezę, że godność kalifa powinien piastować ktoś z jego rodu. Konkretnie wymieniali osobę Alego — zięcia Mahometa.

W tych warunkach stawało się koniecznością ustalenie obowiązującej Ą | .wersji nauki proroka. Trudność polegała jednak na tym, że Mahomet głosił ją tylko ustnie. Wprawdzie uczniowie współcześnie starali się zapisywać wypowiedzi mistrza, istniało jednak kilka różnych wersji tych zapisek, co sprzyjało dowolnościom interpretacyjnym, tak niebezpiecznym w okresie sporów nabrzmiewających w łonie islamu. Na rozkaz przeto

Otmana, wybrano jedną z istniejących wersji, rękopisy zaś wszystkich innych starannie zniszczono. W ten sposób powstała święta księga islamu, czyli tzw. Koran. Obok niego, jako wytwór ustnej tradycji pojawiły się-relacje o życiu i nauce proroka, czyli tzw. Sunna.

Zarządzenia Otmana nie zdołały opanować opozycji. Ogólne niezadowolenie budziło forytowanie przezeń członków własnego rodu, sięgającego-po wszystkie lukratywne stanowiska w państwie. W tych warunkach doszło więc w r. 656 do otwartej rewolty osadników Fostatu, Basry i Kufy. Ruszyli oni na Medynę, atakując przebywającego tam Otmana, którego — po opanowaniu jego siedziby — zamordowali.

W wyborach następcy zwyciężył Ali. Okazało się jednak, że miał on licznych przeciwników i to nie tylko wśród współrodowców Otmana, ale nawet między najwierniejszymi uczniami Mahometa. Ci ostatni zarzucali mu sprowokowanie gorszących zajść w Medynie i śmierć Otmana.

W obronie swej zagrożonej władzy, Ali zaatakował przeciwników i rozgromił ich w pobliżu Basry. W tym samym jednak czasie Omajadzi pod wodzą swego współrodowca, namiestnika Syrii — Moawii, rozpoczęli kroki zaczepne przeciwko Alernu. Wprawdzie, wobec zastosowania mediacji, nie doszło do orężnego starcia między wrogimi stronami, ale na skutek obwołania Moawii w r. 660 kalifem, konflikt pogłębiał się coraz bardziej.

Śmierć Alego, zamordowanego w parę miesięcy później przez członka prześladowanej przezeń schizmatyckiej sekty charidżytów, przecięła ten spór w sposób nagły i nieoczekiwany.

Podobne prace

Do góry