Ocena brak

APOLONIA z ALEKSANDRII Św.

Autor /Florek Dodano /24.05.2012

Męczenniczka, żyła w III w. W 249, w czasie prześladowania chrześcijan w Aleksandrii, została uwięziona i torturowana; skazana na spalenie, sama rzuciła się w ogień; znana i czczona na Zachodzie dzięki Rufinowi z Akwilei.

Nie jest pewne, czy szczątki A. przeniesiono do Rzymu, wątpliwa jest również (ze względu na liczebność) autentyczność jej relikwii, przechowywanych w wielu miejscowościach Europy zach. i środk.; kult A. odzwierciedlił się w sztuce; został także przejęty przez lud; A. uznano za orędowniczkę w czasie bólu zębów (oprawcy wybili jej zęby); wg pontyfikatów krak. z XV w. była patronką „Regni Poloniae"; święto 9 II (początkowo 20 II).

W sztuce przedstawiano A. jako młodą niewiastę z palmą męczeńską oraz z kleszczami lub obcęgami, w których trzymała wyrwany ząb. Najliczniejsze przedstawienia A. pochodzą z XV w., m.in. obrazy szkoły umbryjskiej (Saint Louis, Muzeum Miejskie) i Piera della Francesca (National Gallery, Waszyngton); do popularnych tematów w tym okresie należą sceny męczeństwa A. (m.in. obraz A. Vivariniego, Accademia Carrara, Bergamo). A. malowali również B. Luini (fresk, Santuario, Saronno), F. de Zurbarán (Luwr, 1662), a także J. Fou-quet, J. Jordaens, G. de Crayer, C. Dolci, Guido Reni. Lieme przedstawienia A. spotyka się również w XVII w. w grafice.

W sztuce polskiej A. pojawia się w malarstwie got. w orszaku dziewic towarzyszących Maryi (kwatera tryptyku w kościele Św. Trójcy w Krakowie, 1467) oraz w towarzystwie świętych (kościół par. w Więcławicach, XVI w.).

 

W. Bruck, Das Martyrium der heiligen A. und seine Darstellung in der bildenden Kunst, Br 1915; EuzebHist 293-294; Künstle 92-93; J.S. Bystroń, Dzieje obyczajów w dawnej Polsce, Wwa 1932, 322; G.B. Poletti, // martirio dl san A., Rocca S. Casciano 1934; D. Demolli, Sanť A. nella legenda. Mi 1938; M. Coens, Une „passio sanctae A" Inèdite suivie d'un miracle en Bourgogne, ABol 70 (1952) 138-159; Réau III 1, 128-130; MPol I 309-310, 315--316; Z. Obertyński, Pontyfikaty krakowskie XV w., PK 4 (1961) 371; Kanal CS 118; Aurenh 211-214.

Podobne prace

Do góry