Ocena brak

APOLLO

Autor /Chwalislaw Dodano /01.03.2012

Mit. gr. syn Zeusa i Latony, bliźni brat Artemidy, jeden z najpotężniejszych bogów Olimpu, o szeroko rozpowszechnionym kulcie, mającym znaczny wpływ na kulturę gr.;

bóg śmierci, zabijający młodzieńców i mężczyzn strzałą ze srebrnego łuku, przynoszącą także zarazy; bóg mądrości (przekazujący wyrocznie przez Pytię delficką, udzielający wieszczkom daru przepowiadania, a śpiewakom-głosu) i muzyki, którą też sam uprawiał;

bóg-lekarz chorób ciała i duszy; bóg ziemi, strzegący stad, rolnictwa i roślinności, czczony świętami obchodzonymi w różnych porach roku; jako bóg słońca Febus, gr. Phoibos 'błyszczący', nie znany jeszcze Homerowi, występuje dopiero od V w. pne., identyfikowany z Heliosem; bóg oczyszczenia z win; bóg nowo założonych miast i kolonii; bóg poezji, przewodnik muz, gr. Mousagetes.

Jego atrybuty: lira, łuk i wieniec laurowy; zob. też: Admet; Asklepios; Dafne; Delfy; Delos; Hiacynt; Kasandra; Koronis; Marpessa; Marsjasz;.Niobe; Pan; Pyton; Sybilla; Tityos.

Apollo przen. mężczyzna młody i piękny, o harmonijnej budowie ciała i klasycznych rysach. Apolliński wg Fr. Nietzschego {Narodziny tragedii, 1871): harmonijny, umiarkowany, powściągliwy, racjonalny, przeciwstawny dionizyjskiemu.

Nie zawsze Apollo napina łuk, łac. neąue semper arcum tendit Apollo, tj. nie zawsze wysyła śmiercionośne strzały; z Pieśni, 2, 10, Horacego. Apollo Sauroktonos (gr. 'Jaszczurkobójca') rzeźba Praksytelesa (IV w. pne.), kopia marmurowa, Rzym, Watykan.

Apollo Belwederski rzeźba Leocharesa (IV w. pne.), kopia znaleziona w 1495, Rzym, Belweder Watykański. Apollo rzeźba, brąz (ok. 1540-45) J. Sansovina, Wenecja. Rzeźba Thorvaldsena, Kopenhaga, Muz. Thorvaldsena. Rzeźba (1900) Rodina.

Obrazy : L. Cranach St., A. Schiavone, M. de Vos0 Veronese, Domenichino, J. Ribera, G. Reni, M.W. Turner, Delacroix. Ilustracje St. Wyspiańskiego do Iliady.

Opery: Apollo et Daphne {1698) J.B. Lully'ego. Apollo et Hyacinthus (1767) Mozarta. Balet : Apollo i muzy, fr. Apollon Musagete, Igora Strawińskiego (Waszyngton 1928), choreogr.: Adolf Bolm.

Podobne prace

Do góry