Ocena brak

Anglia i katolicka Irlandia

Autor /NaumxD Dodano /24.04.2013

Polityczna i ekonomiczna ekspansja Anglii spowodowała już wcześniej duży napływ Anglików do Irlandii.Parlament irlandzki, w którym wielu z nich zasiadało, uznał za Henryka VIII akt supremacji i rozwiązaniezakonów, a później także akt uniformizmu. Od 1560 roku wymagano od Irlandczyków udziału wanglikańskich nabożeństwach i płacenia danin na Kościół anglikański.

Bronili się przeciw temu, ponoszącsurowe kary. Ten polityczny i religijny ucisk sprawił, że u Irlandczyków rozwinęła się świadomość narodowai poczucie ścisłej więzi narodu z Kościołem katolickim. Obrona wiary katolickiej była równoznacznaz walką przeciw władzy królów angielskich. Irlandczyków do walki z Elżbietą I poderwał JamesFitzgerald, którego ród pełnił (do 1521) urząd królewskiego namiestnika. Uzyskał on materialną pomocod Grzegorza XIII i króla hiszpańskiego Filipa II. Gdy zginął (1579), a Irlandczycy zostali pokonani,królowa stosowała represje nie tylko wobec nich, lecz wzmogła ucisk katolików w. Anglii.

Kolejne powstanie (1597) pod wodzą Hugha O’Neila, earla z Tyrone (potomka średniowiecznych królówirlandzkich z Ulsteru), otrzymało wsparcie od Klemensa VIII i Hiszpanów, lecz nie przyniosło zmiany wsytuacji politycznej i religijnej Irlandii, nawet po zwycięstwie pod Yellow Ford. Wprawdzie O’Neil zostałogłoszony królem, lecz pobity pod Kinsale, musiał zrzec się (1603) tytułu i działania przeciw Anglii. Zagrożonyuwięzieniem, zbiegł do hiszpańskich Niderlandów (zm. 1616). Po długich walkach większośćkraju była zniszczona, a szlachta irlandzka wyginęła. Na jej miejsce przyszła szlachta angielska i objęłamajątki. Lud, choć uciskany, pozostał przy katolicyzmie, stał się jednak ubogi i kulturalnie zaniedbany.

Pod koniec panowania Karola I, w okresie jego konfliktów z parlamentem, wydawało się, ze Irlandczycywywalczą sobie niezależność polityczną i religijną. Na zgromadzeniu kleru w Kilkenny (1642) wybraliradę sześciu i podjęli walkę pod wodzą Rory O’More. W pertraktacjach z Karolem I (układ z Kilkenny,1645) domagali się wolności religijnej, ale jej nie uzyskali. Powstanie tłumiło wojsko, nawet gdy władzęw ogłoszonej republice angielskiej objął Oliver Cromwell.

Przy pomocy żołnierzy on taksie niszczyłoporne miasta, a gdy stłumił bunt, wydał dekret (1653) o opuszczeniu kraju przez wszystkich kapłanówpod surowymi karami, przewidzianymi za zdradę stanu, co równało się śmierci. Irlandczyków wysyłanodo zamorskich kolonii lub sami tam wyjeżdżali, by ratować życie. Ich liczba zmalała z 1,5 miliona ok.1641 roku do 650 tysięcy w 1652 roku. Liczba zaś osadników angielskich i szkockich wzrosła do 150tysięcy. Konflikty wyznaniowe i polityczne nie ustały. Uległość ludności wymuszano represjami.

Podobne prace

Do góry