Ocena brak

Anatomia czynnościowa i fizjologia ręki

Autor /kulka Dodano /20.12.2013

Do prawidłowej oceny zmian chorobowych i uszkodzeń w obrębie ręki niezbędna jest dobra znajomość zagadnień anatomii czynnościowej. Przedstawienie tych problemów w całości w ramach krótkiego rozdziału jest niemożliwe i dlatego omówienie ma za zadanie jedynie zwrócenie uwagi na pewne zasadnicze elementy anatomiczne, jak również powinno zachęcić chirurga przystępującego do zabiegów i operacji w obrębie ręki do szczegółowego zapoznania się z tym problemem.

Układ stawowy. Stawy międzypaliczkowe palców są stabilizowane przez dwa więzadła poboczne na przestrzeni całego ruchu. W stawach śródręczno-pa-liczkowych więzadła te są luźne w wyproście (co umożliwia odwodzenie i przywodzenie) oraz w pełni napięte podczas zgięcia (ryc. 29.1). Dlatego prawidłowe unieruchomienie tych stawów należy wykonywać w umiarkowanym zgięciu, gdyż unieruchomienie przy zluźnionych więzadłach może doprowadzić do przykurczu wyprostnego i sztywności.

Po stronie dłoniowej stawu śródręczno-paliczko-wego znajduje się chrzęstna płytka dłoniowa, która przy długotrwałym unieruchomieniu w pełnym zgięciu może przyrosnąć do torebki stawowej i spowodować przykrucz zgięciowy. Dlatego też fizjologiczna pozycja tych stawów to zgięcie 45-50°. Płytka ta ma również znaczenie przy zwichnięciach stawów, gdyż może zakleszczyć się pomiędzy powierzchnie stawowe i uniemożliwić repozycję nieoperacyjną.

W stawie nadgarstkowym odbywają się ruchy zginania grzbietowego i dłoniowego oraz odchyleń

w stronę promieniową i łokciową. Ruchy te odbywają się głównie w stawie promieniowo-nadgarstkowym, podczas gdy w pozostałych stawach ruch jest znacznie mniejszy. Pozycją spoczynkową nadgarstka jest ustawienie w osi k. promieniowej - II k. śródręcza zarówno w rzucie bocznym, jak i przednio-tylnym. W pozycji tej uzyskujemy odciążenie struktur znajdujących się w kanale nadgarstka. Za ustawienie funkcjonalne - chwytne - uważa się zgięcie grzbietowe nadgarstka w granicach 15-20°.

Rusztowanie kostne tworzą dwa łuki ręki - poprzeczny i podłużny. Szczytem obu tych łuków jest okolica głowy III k. śródręcza, o czym należy pamiętać przy nastawianiu złamania.

Dynamika chwytu zapewniona jest przez układ mięśniowo-ścięgnowy. Prostowniki leżące w tylnej okolicy przedramienia wykonują zginanie grzbietowe nadgarstka, wyprost kciuka i wyprost w stawach śródręczno-paliczkowych. Na poziomie paliczka podstawowego każde pojedyncze ścięgno prostownika wspólnego palców dzieli się na trzy pasma: środkowe, biegnące centralnie, przyczepiające się do paliczka środkowego, dwa boczne pasma omijające z dwu stron staw międzypaliczkowy bliższy, łączące się w dalszej części paliczka środkowego w jedno pasmo przyczepiające się do paliczka paznokciowego. Do kompleksu prostownika dołączają się: więzadło troczkowe Landsmeerci, ścięgna mm. międzykostnych i glisto-watych, co w całości tworzy rozcięgno grzbietowe palca. Więzadło Landsmeera biegnie od pochewki zginaczy okolicy paliczka podstawowego do roz-cięgna grzbietowego i łączy czynnościowo stawy mię-

dzypaliczkowe, tak że czynny wyprost i zgięcie w tych stawach mogą odbywać się tylko równocześnie.

Czynność głębokich i powierzchownych zginaczy palców jest powszechnie znana i nie wymaga omówienia. Ważny jest układ troczków. Ścięgna zginaczy palców od wysokości głów kk. śródręcza do dalszej ‘/2środkowych paliczków znajdują się w pochewce włóknistej, w skład której wchodzi układ więzadeł obrączkowych i krzyżowych (ryc. 29.3). Pozostawienie przynajmniej dwóch z tych więzadeł w czasie rekonstrukcji ścięgien jest warunkiem prawidłowego działania ścięgien. Ze względów funkcjonalnych dzielimy mięśnie na wewnętrzne i zewnętrzne. Mięśnie wewnętrzne odpowiedzialne są za czynności precyzyjne, a zewnętrzne za ruchy podstawowe i siłowe.

 

Podobne prace

Do góry