Ocena brak

ALLPORT GORDON WILLARD

Autor /Nosislaw Dodano /22.05.2012

ur. 11 XI 1897 w Montezuma (Indiana), zm. 9 X 1967 w Cambridge (Mass.) Amer, psycholog, jeden z inicjatorów metody eksperymentalnej w badaniach osobowości, twórca teorii funkcjonalnej autonomii motywów.

Studiował w Harvard, Berlinie, Hamburgu, Cambridge; 1937-49 redagował „Journal of Abnormal and Social Psychology"; 1939 był przewodniczącym American Psychological Association; w Harvardzie organizował Department of Social Relations (stowarzyszenie antropologów, psychologów, socjologów).

Badania A. dotyczyły problemów osobowości, psychologii religii i psychologii społecznej. Jako twórca teorii osobowości (zw. teorią cech) łączył dane empiryczne z refleksją filoz., podkreślając jedyność i niepowtarzalność strukturalną osobowości poszczególnych jednostek. Osobowość uważał za organizację dynamiczną wewnątrz indywiduum tych psychofiz. systemów, które determinują jego charakterystyczne zachowanie i myślenie.

W kształtowaniu się osobowości wyróżnił dwie fazy rozwojowe: od niemowlęctwa do uformowania się osobowości „zasadniczej" oraz fazę formowania się osobowości dojrzalej, charakteryzującej się:

1° realistycznym stosunkiem do życia,

2° akceptacją siebie i dojrzałością emocjonalną,

3° umiejętnością nawiązywania kontaktów z innymi ludźmi,

4° obiektywizacją samego siebie: wgląd i poczucie humoru,

5° kształtowaniem i rozwijaniem się własnego „ja" (self),

6° posiadaniem jednoczącej filozofii życia.

Podkreślał również znaczenie czynnika rel. w rozwoju osobowości ludzkiej, przypisując mu funkcję elementu integrującego i podal kryteria dojrzałej religijności: obejmowanie całokształtu zagadnień związanych z egzystencją człowieka, własna siła motywacyjna, konsekwentne realizowanie zasad mor., kierowanie się rozumem, spełnianie funkcji integrującej w filozofii życia, charakter heurystyczny.

A. odrzucił tezę, że każdy przejaw religijności ma charakter infantylny, patologiczny czy re-gresyjny, wyjaśniając, że ma to miejsce tylko w przypadku religijności niedojrzałej.

W psychologii społecznej A. zajmował się m.in. postawami i wraz z R. Vornonem i G. Lindzeyem jest twórcą skali zw. zeszytem postaw wartościujących; przeciwstawiał się niektórym interpretacjom psychoanalitycznym i beha-wiorystycznym (-» behawioryzm).

Główne dzieła: Personality. A Psychological Interpretation, NY 1937 (wyd. rozszerzone Pattern and Growth in Personality, NY 1961); The Individual and his Religion, NY 1950; Becoming. Basic Considerations for a Psychology of Personality, NH 1955; Personality and Social Encounter, Bs 1960.

 

CS. Hall, G. Lindzey. Theories of Personality, NY 1957, 257-295; Gordon Willard A. gestorben, Tv F 30 (1968) 432.

Podobne prace

Do góry