Ocena brak

Alkaloidy roślinne. Rodzaje alkaloidów roślinnych, przykłady. Ich rola w organizmach roślinnych. Wykorzystanie.

Autor /Rhiptiots Dodano /13.05.2005

Hormony roślin (fitohormony, związki organiczne) są wskaźnikami koordynującymi procesy rozwojowe wewnątrz organizmu wielokomórkowego. Z reguły są one syntetyzowane tylko w określonych organach lub tkankach organizmu, a następnie w różny sposób wysyłane do innych tkanek i organów. Kierują one metabolizmem wszędzie gdzie występują.
Alkaloidy ? to naturalne zasadowe związki organiczne pochodzenia roślinnego, występujące głównie w roślinach w postaci soli kwasów organicznych, zawierają układy cykliczne z co najmniej jednym zasadowym atomem azotu w pierścieniu, lub poza pierścieniem. Alkaloidy są związkami pierścieniowymi, często o dość skomplikowanej budowie, zawierającymi w cząsteczkach, oprócz grupy aminowej, inne grupy funkcyjne - hydroksylową, karboksylową itd. Nazwę wprowadził w 1819 r. niemiecki aptekarz Meissner, dla określenia występujących w roślinach związków zasadowych, czyli alkalicznych. Rola fizjologiczna alkaloidów w roślinach jest niejasna, mimo iż poznano drogi ich biosyntezy. Najczęściej uważa się, że pełnią one rolę naturalnych insektycydów - związków owadobójczych. Inne mogą hamować wzrost konkurujących w środowisku roślin. Ich prekursorami do biosyntezy w roślinach są aminokwasy oraz puryny i pirymidyny. Alkaloidy wykazują zwykle silne, nieraz trujące działanie fizjologiczne na organizm człowieka i zwierząt. Alkaloidy są zwykle substancjami krystalicznymi, rzadziej cieczami (np. nikotyna, koniina, sparteina). Większość jest albo bardzo słabo, albo wcale nierozpuszczalna w wodzie (łatwo rozpuszczalne są ich sole, choć zdarzają się wyjątki od tej reguły, np. kolchicyna, berberyna), natomiast bardzo łatwo rozpuszczają się w rozpuszczalnikach organicznych. Są zwykle bezbarwne. Mają gorzki smak. Sole wielu alkaloidów są barwy żółtej do pomarańczowej. Ponieważ alkaloidy mają charakter zasadowy, a sok komórkowy roślin jest słabo kwaśny, alkaloidy w tkankach roślinnych występują często w postaci soli kwasów organicznych, charakterystycznych dla danego gatunku. Nazewnictwo alkaloidów, ze względu na ich skomplikowaną budowę, jest zwykle związane z nazwą rośliny, z której są otrzymywane lub z nazwiskiem badacza, który dany związek po raz pierwszy wyizolował. Systematyka alkaloidów jest oparta na budowie szkieletu cząsteczki, w którym można wyróżnić określony układ heterocykliczny, np. pirolu, imidazolu, indolu itp.
Większość alkaloidów to związki aktywne optycznie (najczęściej izomery lewoskrętne). Dlatego w ich wzorach strukturalnych stosowane są symbole wiązań skierowanych przed lub za płaszczyznę rysunku. Ze względu na różnorodność budowy chemicznej i tworzonych przez alkaloidy naturalnych połączeń, ich ekstrakcja z materiału roślinnego i oznaczanie jest zwykle bardzo złożone i wymagające stosowania kombinacji wielu metod analitycznych. Do roślin zawierających szczególnie dużo alkaloidów należą wszystkie gatunki z rodziny amarylkowatych.

Podobne prace

Do góry