Ocena brak

ALKALOIDY

Autor /Nikita09 Dodano /16.07.2013

Grupa licząca ponad 10 000 związków azotowych pochodzenia roślinnego, zawierających układy heterocykliczne, z co najmniej jednym atomem azotu, wywodząca się od aminokwasów. Substancje krystaliczne, o gorzkim smaku, czynne optycznie, trudno rozpuszczające się w wodzie. Obecne głównie w roślinach zielnych, dwuliściennych, rzadziej spotykane u jednoii-ściennych i nagozalążkowych. Pełnią rolę ochronną i obronną przez szkodnikami oraz grzybami.

Występują w połączeniach z kwasami organicznymi (szczawiowym, jabłkowym, bursztynowym etc.). W nielicznych roślinach sprzężone są z cukrami lub garbnikami (glikoalkaloidy, garbnikany alkaloidów). Uzyskiwane przeważnie z nasion, liści, łodyg i korzeni roślin, niekiedy z kory drzew. Wykazują zwykle silne, zróżnicowane działanie fizjologiczne. Mają szerokie zastosowanie praktyczne. W niskich dawkach stanowią skuteczne leki przeciwbakteryjne i przeciwwirusowe (chinina

-    z kory drzewa chinowego), przeciwbólowe (morfina - z opium), nasenne czy psychotropowe. Atropinę używano w leczeniu choroby Parkinsona, tak-sol i winblastyna stosowane są w terapii przeciwnowotworowej. Liczne alkaloidy stanowią składniki używek (kofeina - z kawy, teobromina

-    z herbaty,, nikotyna - z tytoniu). Niektóre alkaloidy wykorzystuje się do zwalczania szkodników (strychnina). Tubokuraryna używana jest przez Indian do zatruwania grotów strzał; a także przez lekarzy - w celu zwiotczania mięśni szkieletowych podczas zabiegów chirurgicznych. Związek zwany kolchicyną, wykazujący działanie antymitotyczne, jest z powodzeniem stosowany przy określaniu kariotypu i hodowlach uprawnych roślin - w celu sztucznego uzyskiwania odmian poiipioidalnych.

Związki o charakterze alkaloidów występują również w świecie zwierząt, m.in. u gąbek i owadów, a także u niektórych płazów i ssaków (samandry-na, u Salamandra maculosa) - tu ich działanie jest jednak niejasne. 

Podobne prace

Do góry