Powieść tendencyjna

Powieść tendencyjna (łac. tendentia – skłoność; tendere – kierować) to główna, obok noweli oraz tzw. sztuki z tezą, forma literacka, charakterystyczna dla wczesnego okresu pozytywizmu, obejmującego w Polsce lata 60. i 70. XIX wieku. Powieść tendencyjna miała przede wszystkim pełnić funkcje wychowawcze, dostarczając czytelnikom słusznych i właściwych, w przekonaniu autora, wzorców postaw i...

Czytaj Dalej

POWIEŚĆ

Por. Opowieść; Romans. Antypowieść a. „nowa powieść", fr. nouveau roman, awangardowy kierunek we współczesnej powieści fr. z pocz. lat 50. XX w. (N. Sarraute, M. Butor, A. Robbe-Grillet, C. Simon, R. Pinget), rezygnujący z realistycznego wzorca powieści: z przyczynowości w toku fabuły, z analizy...

„Snuć miłość", wątek miłosny - Jego rola i sposób prezentacji w różnych okresach literackich (na wybranych przykładach)

„Snuć miłość", wątek miłosny - Jego rola i sposób prezentacji w różnych okresach literackich (na wybranych przykładach)

I.

WSTĘP: Za wstęp do tego wypracowania mogą posłużyć słowa Jana Pawła II zawarte w traktacie Do Młodych całego świata: Miłość „Jest to jeden z centralnych problemów...

Moralność w litelaturze

MORALNOŚĆ

„Kwiatki św. Franciszka”

W średniowieczu myśl ludzka wykształciła pewne ideały życiowe. Wynikały one z uznawanej wówczas filozofii i dotyczyły dwóch uprzywilejowanych stanów: rycerstwa i duchowieństwa. Powstał więc ideał rycerza oraz ideał człowieka pobożnego – ascety. Święty...

"Lalka" Bolesława Prusa - powieść o "straconych złudzeniach"

"Lalka" Bolesława Prusa - powieść o "straconych złudzeniach"

 

“Lalka", drukowana w “Kurierze Codziennym" w latach 1887-1889, wydana osobno w Warszawie w 1890 roku, była napisana pod wpływem rozczarowania Bolesława Prusa brakiem skuteczności programów i idei pozytywistycznych. Powieść przedstawiała...

Ważniejsze gatunki epickie

Ważniejsze gatunki epickie

 

y Nowela — to prozaiczny utwór narracyjny niewielkich rozmiarów

0 skondensowanej i wyraziście zarysowanej, najczęściej jednowątkowej,akcji. W przebiegu akcji nowelistycznej występuje zazwyczaj mocnozaznaczony punkt kulminacyjny, w którym dokonuje się istotny zwrotw życiu...

"Lalka" Bolesława Prusa - powieść o "straconych złudzeniach"

“Lalka", drukowana w “Kurierze Codziennym" w latach 1887-1889, wydana osobno w Warszawie w 1890 roku, była napisana pod wpływem rozczarowania Bolesława Prusa brakiem skuteczności programów i idei pozytywistycznych. Powieść przedstawiała bowiem bohatera, który we wzorowy sposób realizował założenia...

Krzyżacy - Geneza powieści – źródła historyczne

Powieść Krzyżacy miała – według zamiarów pisarza – ukoronować jubileusz 25-lecia jego twórczości, przewidziany w rzeczywistości na nieco późniejszy termin niż wynikało to z daty debiutu, a więc na rok 1900. Pisanie zajęło Sienkiewiczowi stosunkowo dużo czasu – od stycznia 1896 do 10 marca 1900 r...

Udowodnij, że Ignacy Krasicki swoją twórczość podporządkował dewizie: "bawiąc uczyć"

Patrioci polscy boleli nad upadkiem życia gospodarczego, kulturalnego i politycznego państwa. Jasne dla nich było, że Polska wkroczyła na zgubną dla siebie drogę. Niebezpieczeństwa tego nie dostrzegała jednak szlachta konserwatywna, której wygodnie było żyć tak, jak żyli jej przodkowie. Państwa...

GATUNEK LITERACKI

i tendencyjna lub obrazek w pozytywizmie pol.

HETMANI. Powieść współczesna

Utwór, oparty na wzorze powieści tendencyjnej o sensacyjnej fabule (morderstwo erotyczno-połityczne) i rozbudowanym wątku miłosnym, zawiera elementy charakterystyczne dla literatury brukowej.

KIELCE i literatura

KIELCE, miasto woj. w Górach Świętokrzyskich, nad Silnicą. Wczesnośredniow. osada targowa, później kasztelańska. Legenda wiąże powstanie miasta i fundację kościoła Św. Wojciecha (1086) z Mieszkiem, synem Bolesława Śmiałego, ocalonym tu cudownie przez świętego. Od pocz. XII w. własność...

KONRAD WALLENROD. Powieść historyczna

KONRAD WALLENROD. Powieść historyczna z dziejów litewskich i pruskich, powieść poetycka A. Mickiewicza, powst. w Rosji 1825-27, dedykowana B. i J. Zaleskim (znajomym poety z Odessy i Moskwy), wyd. w Petersburgu 1828 (z 3 litografiami wg rysunków W. Smokowskiego), tekst poprawiony w t.1 Poezji, tamże 1829...

KREWNI. Powieść, powieść J. Korzeniowskiego

powieść tendencyjna wczesnego pozytywizmu.

LEGENDA TATR

LEGENDA TATR, łączny tytuł 2 powieści K. Tetmajera: Maryna z Hrubego, wyd. w Warszawie 1910, i Janosik Nędza Litmanowski, wyd. tamże 1911; .wyd. całości tamże 1912. W Marynie z Hrubego pisarz przedstawił losy Kostki Napierskiego, nieudałego przywódcy górali walczących z przemocą panów, pojmanego w...

MARTA, powieść E. Orzeszkowej

, typowa powieść tendencyjna wczesnego pozytywizmu, zawiera nasyconą realiami charakterystykę stosunków społ.

NAD NIEMNEM, powieść E. Orzeszkowej

NAD NIEMNEM, powieść E. Orzeszkowej, prwdr. w „Tygodniku Ilustr." 1887, wyd. os. w Warszawie 1888, t. 1-3. Pierwotnie zamierzony tyt. Mezalians (wzmianka w prospekcie „Tygodnika Powsz." na 1885) uległ zmianie wraz z rozszerzeniem horyzontów utworu i nadaniem mu charakteru eposu, nawiązującego do tradycji...

ORZESZKOWA ELIZA, z PAWŁOWSKICH, 2 v. NAHORSKA

światopoglądu oraz pisała powieści tendencyjne. MARTUSZEWSKA Pozycja narratora w powieściach tendencyjnych E. O powieściach tendencyjnych EO Wr 1976.

OSTATNI Z NIECZUJÓW, cykl powieści i opowiadań Z. Kaczkowskiego

OSTATNI Z NIECZUJÓW, cykl powieści i opowiadań Z. Kaczkowskiego, wyd. w Petersburgu i Mohylewie 1853-55, t. 1-6, obejmujący utwory ogł. przedtem w czasopismach (niektóre także w wyd. os.): Bitwa o chorążankę (1851, popr. odb. 1852) Kasztelanice lubaczewscy (1851-52), Pierwsza wyprawa pana Marcina (1853;...

POPIOŁY. Powieść z końca XVIII i początku XIX w., powieść S. Żeromskiego

POPIOŁY. Powieść z końca XVIII i początku XIX w., powieść S. Żeromskiego, t.1-3, prwdr. w „Tygodniku Ilustr." 1902-03, wyd. os. w Warszawie 1904. Jest to największa powieść hist. Żeromskiego. W jej genezie dużą rolę odegrała praca pisarza w bibliotece rapperswilskiej, gdzie zaznajomił się on z...

POPIÓŁ I DIAMENT, powieść J. Andrzejewskiego

POPIÓŁ I DIAMENT, powieść J. Andrzejewskiego, druk. 1947 w tyg. „Odrodzenie" (nr 3-22) pt. Zaraz po wojnie, wyd. w Warszawie 1948. Wydarzenia powieści rozgrywają się w ciągu trzech dni, 6-9 maja 1945, w mieście wojewódzkim Ostrowcu. Trwają niepokoje związane z tworzeniem się nowej władzy, ruchem...