DOMEK PRZY ULICY GŁĘBOKIEJ. Powieść

DOMEK PRZY ULICY GŁĘBOKIEJ. Powieść, powieść W. Wolskiego, prwdr. w „Gazecie Codz." 1858, w y d . os. w Warszawie1859, t. 1-3. Autor, uczeń lit. C h . Dickensa, utrwalił,z  d u ż y m darem realist. obserwacji codzienne życie „niższegomieszczaństwa" warsz. w poł. X I X w., z jego...

DRZEWIEJ, powieść W. Orkana,

DRZEWIEJ, powieść W. Orkana, prwdr. w „Miesięczniku Lit i Artyst." 1911 pt. Jak było drzewiej, wyd. os. w Krakowie 1912. Rozpoczęta 1907, gdy po klęsce rewolucji  1905-07 autor przesunął uwagę od aktualnych napięć społ. w kierunku mitycznej przeszłości ludu góralskiego. Ukazał ją na losach rodziny...

DWA ŚWIATY. Powieść

DWA ŚWIATY. Powieść, powieść J.I. Kraszewskiego, prwdr. w „Gazecie Warsz." 1855, wyd. w Wilnie 1856, t. 1-4. Przepaść między „dwoma światami" - „światem bogatych i ubogich, światem tych, co się bawią, i tych, co pracują", ukazał autor przeciwstawiając środowiska dwu kolegów ze studiów;...

DWAJ PANOWIE SIECIECHOWIE (od wyd. 2 Dwaj Sieciechowie). Powieść

DWAJ PANOWIE SIECIECHOWIE (od wyd. 2 Dwaj Sieciechowie). Powieść, powieść J.U. Niemcewicza, powst. 1814 (wg J. Dihma; wg in. przypuszczeń 1811), wyd. 1815 w Warszawie pod krypt. J.U.N. Napisana dla ukazania „obrazu odmiany obyczajów, czynów i sposobu myślenia ziomków naszych przeszłego i dzisiejszego...

DZIECI, powieść B. Prusa

DZIECI, powieść B. Prusa, prwdr. w „Tygodniku Ilustr." 1908 (cz. 3 pt. Świt w „Epoce" 1907), wyd. os. w Warszawie 1909. Utwór poświęcony rewolucji' 1905-07. Autor przedstawił schyłkowy okres rewolucji i towarzyszące przegranej rozprzężenie. Kazimierz Świrski, 18-letni uczeń, organizuje tajny związek...

GRANICA, powieść Z. Nałkowskiej

GRANICA, powieść Z. Nałkowskiej, powst. 1932-35, ogł. w pierwszej wersji 1932-34 w kilku czasopismach, wyd. os. w Warszawie 1935. Utwór łączący treści ideowe i społ. z filoz. problematyką osobowości, opowiada dzieje życia i kariery inteligenta pochodzenia ziemiańskiego, Zenona Ziembiewicza, który z...

GRAŻYNA. Powieść litewska

GRAŻYNA. Powieść litewska, powieść poetycka A. Mickiewicza, powst. 1822 w Kownie i Wilnie (być może częśc. w Szczor-sach, gdzie poeta gromadził materiały hist.), prwdr. w t. 2 Poezji, Wilno 1823; zachowaną w autografie (podobiznę wyd. J. Krzyżanowski 1950) red. I pt. Korybut, książę Nowogródka...

GRENADIER FILOZOF, właśc. Granadier filozof. Powieść prawdziwa z dziennika podróży r. 1799

GRENADIER FILOZOF, właśc. Granadier filozof. Powieść prawdziwa z dziennika podróży r. 1799, powieść C. Godebskiego, osnuta na kanwie wędrówki rannego autora z kpt. Michalewskim do Francji po upadku Mantui, wyd. w Warszawie 1805. Postacią tyt. jest grenadier franc. przemocą oderwany od rodziny i...

FACHOWIEC. Powieść współczesna

FACHOWIEC. Powieść współczesna, powieść W. Berenta, prwdr. w „Gazecie Pol." 1894-95, wyd. os. w Warszawie 1895. Na przykładzie dziejów młodego, uzdolnionego literacko inteligenta, Kazimierza Zaliwskiego, entuzjasty haseł > pracy organicznej, który rezygnuje z ambicji pisarskich, aby zostać robotnikiem...

FARAON, powieść B. Prusa

FARAON, powieść B. Prusa, prwdr. w „Tygodniku Ilustr." 1895-96, wyd. os. w Warszawie 1897. Bohaterem powieści jest Ramzes XIII (XI p.n.e., dynastia XX), władca staroż. Egiptu, podobnie jak Ramzes XII, kwestionowany przez niektórych egiptologów. Jedyną postacią historycznie pewną jest kapłan Herhor. W...

FERDYDURKE, powieść W. Gombrowicza

FERDYDURKE, powieść W. Gombrowicza, wyd. w Warszawie 1937 (na karcie tyt. 1938). Bohater powieści, Józio, 30-letni początkujący pisarz, zmieniony w dorastającego młodzieńca przez okazowego „belfra", prof. Pimkę, trafia do gimnazjum, gdzie cierpi zarazem tortury wieku dojrzewania i męki...

FERMENTY. Powieść

FERMENTY. Powieść, powieść W.S. Reymonta, prwdr. w „Bibliotece Warsz." 1896, wyd. os. w Warszawie 1897. Podstawę prwdr. stanowiła pierwsza redakcja, nieco krótsza od ostatecznej, napisana gł. pod koniec 1895, pt. W jarzmie; kształt ostateczny formował się w toku drukowania odcinków. Powieść stanowi...

FRENOFAGIUSZ I FRENOLESTY. Powieść nieboszczyka Pantofla wydana przez jego kuzynkę

FRENOFAGIUSZ I FRENOLESTY. Powieść nieboszczyka Pantofla wydana przez jego kuzynkę, powieść L. Sztyrmera, ogł. w Petersburgu 1843 przez R. Podbereskiego, wt. 1 Rocznika literackiego i os. (z drzeworytami A. von Kotzebuego i samowolnymi zmianami wydawcy); wyd. autoryzowane, zmień, (rozbudowanie partii...

GENERAŁ BARCZ, powieść J. Kadena-Bandrowskiego

GENERAŁ BARCZ, powieść J. Kadena-Bandrowskiego, druk. w „Kurierze Pol." 1922 (nr 248-360) i 1923 (nr 2-63), wyd. w Warszawie 1923 (wyd. 2 zmień. Lw. 1930). Utwór, będący lit. kroniką wydarzeń polit. w Polsce na przedwiośniu niepodległości (październik 1918 - jesień 1919), ukazuje w migawkowych...

GŁOSY W CIEMNOŚCI, powieść J. Stryjkowskiego

GŁOSY W CIEMNOŚCI, powieść J. Stryjkowskiego, powst. ok. 1946, wyd. w Warszawie 1956. Przynosi bogaty, pełen plastyki obraz chasydzkiego miasteczka w Galicji wsch. (Stryj), stanowiąc skrupulatny przekaz specyficznej kultury i obyczajowości konserwatywnego środowiska żyd. zanikającego w pocz. XX w., w...

GŁOWY DO POZŁOTY, powieść satyr. J. Lama

GŁOWY DO POZŁOTY, powieść satyr. J. Lama, wyd. we Lwowie 1873. Napisana w formie wspomnień bohatera, Edmunda Moularda, syna pary guwernerów Francuza i Szkotki. Czuje się on Polakiem, a po śmierci rodziców wychowuje się w szlach. dworze swego opiekuna, Klonowskiego, uczy się w przyzakonnym gimnazjum, a...

GODY ŻYCIA. Opowieść, powieść A. Dygasińskiego

GODY ŻYCIA. Opowieść, powieść A. Dygasińskiego, prwdr. w „Kurierze Warsz." i „Gazecie Lwow." 1901 pt. Mysikrólik, czyli Gody życia, wyd. os. w Warszawie 1902, wyd. 2 1910, ozdobne, z ilustir. A. Gawińskiego. Utwór zajmuje w spuściźnie Dygasińskiego specjalne miejsce ze względu na odrębną strukturę...

HETMANI. Powieść współczesna

HETMANI. Powieść współczesna, powieść polit. J. Weyssenhoffa, wyd. w Warszawie 1911. Utwór osnuty na tle wydarzeń 1905-1906, ocenia rewolucję w duchu nar. demokracji. Weyssenhoff schematyzuje bohaterów i sprowadza obraz ruchów społ. do mechanizmu intryg i spisków kierowanych przez prus. Żydów i...

HISTORIA, powieść I. Krasickiego

HISTORIA, powieść I. Krasickiego, zaczęta przed 1776, wyd. w Warszawie 1779, pod uzup. (mylnie: H. ma 3 cz.) przez wydawcę tyt. Historia na dwie księgi podzielona. Podstawą ramowej kompozycji utworu jest mistyfikacja lit.: znaleziony przypadkiem rkps okazuje się autobiografią Grumdryppa, który - należąc...

HRABINA COSEL. Powieść historyczna

HRABINA COSEL. Powieść historyczna, powieść J.I. Kraszewskiego, prwdr. w „Bibliotece Warsz." 1873, wyd. os. w Warszawie 1874,1.1-2. Osią konstrukcyjną utworu, opartego gł. na świadectwach pamiętnikarskich, jest głośny romans Augusta II z Anną von Hoym. Tajemnice alkowy nie przesłaniają jednak...