Jeszcze raz

Czytaj Dalej

"Ból to radość, co jeszcze twarzy nie odkryła", napisał L. Staff w wiersz „O słodyczy cierpienia”, określając jedną z podstawowych zasad naszego istnienia.

"Ból to radość, co jeszcze twarzy nie odkryła", napisał L. Staff w wiersz „O słodyczy cierpienia”, określając jedną z podstawowych zasad naszego istnienia.

 

Warunkiem osiągnięcia szczęścia jest doznanie cierpienia. Ból nie jest wyłącznie doświadczeniem niszczącym, ma swój głęboki moralny serc...

Jan Paweł II “Bywa nie raz, że stajemy w obliczu prawd, dla których brakuje słów” – słowa Jana Pawła II-ego czy literatura XX w. potwierdzają tę myśl. Przykłady literatury wojny i okupacji.

Często, żyjąc w swoim własnym świecie, nie zdajemy sobie sprawy z okrucieństwa jakie panuje w otaczającym nas świecie. Często również nie uświadamiamy sobie również, że jest ono obecne w ludzkim życiu od samego początku. Nasila się ono szczególnie w okresach wojen, których w XX w...

„Jeszcze słychać śpiew i rżenie koni” o tradycji niepodległościowej w literaturze i sztuce

Historia Polski i trudna droga Polaków do odzyskania niepodległości miały ścisły związek ze sztuką w szerokim tego słowa znaczeniu. Najbardziej wrażliwi, czyli artyści, postrzegali Ojczyznę jako jedną z wartości najważniejszych. Często, gdy prawie całe społeczeństwo traciło nadzieję na jej...

Broń jądrowa i jej czynniki rażenia

 

Bronią jądrową nazywamy ogół technicznych środków walki wraz ze środkami jej przynoszenia, których rażące działanie opiera się na wykorzystaniu energii wewnątrzjądrowej, wyzwalającej się podczas reakcji jądrowych o charakterze wybuchowym. Broń jądrowa ma niespotykaną wcześniej moc wybuchu. Moc...

„Jeszcze słychać śpiew i rżenie koni” o tradycji niepodległościowej w literaturze i sztuce

Historia Polski i trudna droga Polaków do odzyskania niepodległości miały ścisły związek ze sztuką w szerokim tego słowa znaczeniu. Najbardziej wrażliwi, czyli artyści, postrzegali Ojczyznę jako jedną z wartości najważniejszych. Często, gdy prawie całe społeczeństwo traciło nadzieję na jej...

Poezja futurystyczna - „One jeszcze nie wiedzą”, Jasieński już wie

Poeta, który opowiada się za futuryzmem, wierzy, że sztuka nie jest tworem jednostki, leczdziełem zorganizowanej zbiorowości. Jego zdaniem zbiorowości zadowolone z tradycyjnychkanonów piękna zawsze stanowią większość. Lecz istnieją także grupy małe, odważne – my-ślące o przyszłości. Jedynie one...

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Ocalić przed zamętem

Klasycyzm w poezji XX wieku nazywano także  n e o k l a s y c y z m e m; obie nazwy sązadomowione w historii literatury – będziemy się nimi posługiwali wymiennie, traktującokreślenia „neoklasyczny” i „klasycystyczny”jako synonimy. Kierunek ten, jak większośćdążeń ówczesnych artystów, był zjawiskiem...

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Lęk przed awangardą

Na początku XX wieku etyka klasycystyczna znalazła się w niebezpieczeństwie. Jej prze-ciwnicy ideowi (nihiliści, anarchiści, komuniści), a także ludzie sztuki gustujący w estetycerozpadu (ekspresjoniści, dadaiści, prymitywiści) lub w estetyce przemocy (futuryści, piewcyrewolucji) – odnosili...

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Klasycyzm a komunizm

W krajach objętych rewoltą komunistyczną dochodziło do urzeczywistnienia idei futury-stycznych (nie tyle wszak pod wpływem futuryzmu, ile wskutek barbarzyństwa tłumu). Zda-rzały się akty palenia księgozbiorów, burzenia zabytków architektury: zwłaszcza sakralnej. Wpoemacie Włodzimierza Majakowskiego...

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Postrachy zachodnie

Inaczej rzeczy się miały w tych krajach Europy Zachodniej, które uniknęły totalitaryzmu.W systemach demokracji parlamentarnej władza państwowa nie manipulowała tradycją lite-racką. Lecz wydarzenia rosyjskie stanowiły w jakiejś mierze powtórzenie – pamiętanych naZachodzie – krwawych doświadczeń z...

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Klasycyzm a sprawa polska

W świadomości Polaków obraz przeszłości był dwudzielny i dwuwartościowy. Przeszłośćoznaczała zarówno pamięć niewoli, jak i kronikę walk narodowowyzwoleńczych. Nie możnabyło bronić „starego świata” – w ogóle, globalnie. I nie można  było mechanicznie potępiaćwszystkich sił, które ów „stary...

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Harmonia świata

Termin „harmonia” (kluczowy dla estetyki antycznej) w odniesieniu do poezji neoklasycznej zXX wieku oznacza takie widzenie świata, w którym dostrzega się bogatą różnorodność jego form,przy czym ich podobieństwo góruje nad obcością, przymierze okazuje się ważniejsze niż kon-flikty, a zatem człowiek w...

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Harmonia wiersza

Odsłaniający harmonię Bytu wiersz neoklasyczny powinien był odznaczać się harmoniąwłasną, a to znaczy: być wierszem zgodnym z tradycyjnymi kanonami rytmicznymi i rymo-wymi, utworem respektującym normy stylistyczne, które od Odrodzenia zadomowiły się wnaszej poezji i wytrzymały próbę kilku wieków...

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Poezja jako „reklama” istnienia

Najprostszy model wiersza neoklasycznego polegał na tym, że opisywano egzystencję po-godną, piękną i spokojną, przy czym podmiot liryczny zachowywał się tak, jak gdyby  n i e  pr z y j m o w a ł  d o  w i a d o m o ś c i  i s t n i e n i a  z ł a  c z y  b r z y d o t y; delektowałsię harmonią Bytu...

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Czytanie natury

Bohater pozytywny poezji klasycystycznej był  m i ł o ś n i k i e m  p r z y r o d y, a  j e d no c z e ś n i e  c z ł o w i e k i e m  k s i ą ż k o w y m. Obie role doskonale się uzupełniały. Jakjuż wspomniałem, klasycyzm uchylał antynomię natury i kultury. Zarówno przymierze z na-turą, jak i...

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Czytanie kultury

W grę wchodziła jeszcze inna możliwość: poszukiwanie harmonii w obrębie kultury. Trze-ba było pisać tak, by w poetyckim obrazie  n a k ł a d a ł y  s i ę  n a  s i e b i e  k u l t u r y  r óż n y c h  e p o k  i  n a r o d ó w. Właśnie ten model okazał się inspirujący dla poetów pol-skich. W...

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Gdzie leży Farlandia?

Każdy kierunek poetycki Dwudziestolecia miał swoje wzloty i upadki. Neoklasycyzm też.Jednym z przejawów kryzysu jego ideałów było w Dwudziestoleciu przedstawianie  h a r m on i i  j a k o  u t o p i i.

Celował w tym  K o n s t a n t y  I l d e f o n s  G a ł c z y ń s k i, któryzdradzał w swojej ówczesnej...

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Cena szczęścia

W wielowiekowych dziejach klasycyzmu (od starożytności aż po Oświecenie) spotykamynie tylko wizje szczęścia – wiarygodne lub iluzoryczne, powoływane z naiwną wiarą lub zironicznym dystansem. Klasycyzm zna przecież także krwawą epopeję, tragedię i tragizm,elegijny smutek (Goethe). Kwestią...

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Granice klasycyzmu

Na razie światopogląd klasycystyczny triumfuje.

Poezja neoklasyczna (jeszcze o skamandrytach) - Niebezpieczne związki z romantyzmem

W polskiej świadomości klasycyzm, zniszczony niegdyś przez inwazję kresowej roman-tyczności, jest zaprzeczeniem romantyzmu. Historia nie raz zmuszała poetów do wyboru: alboromantyzm (literatura buntu, sprzeciwu wobec niewoli, służby narodowej, dramatu indywidu-alizmu), albo klasycyzm.

Neoklasycy...