PRZEŁOM ROMANTYCZNY W POLSCE - KAZIMIERZ BRODZIŃSKI

Według niego rozwój literatury polskiej powinien iść własną drogą.

PRZEŁOM ROMANTYCZNY W POLSCE - JAN ŚNIADECKI

W 1819 napisał rozprawę „O pismach klasycznych i romantycznych”. Był intelektualistą, racjonalistą. Atakował tendencje romantyczne. Romantyzm uważał za zagrożenie dla rozwoju literatury i oświaty. Sądził, że może mieć zgubny wpływ na czystość polszczyzny, a światopogląd romantyczny miał być...

PRZEŁOM ROMANTYCZNY W POLSCE - MAURYCY MOCHNACKI

Napisał „O literaturze polskiej w wieku XIX”. Przedstawił tu takie myśli: −  domagał się literatury narodowej, w utworach polskich miały odbijać się charakterystyczne elementy z życia Polaków.

III CZ. „DZIADÓW” - DRAMAT NARODOWY OBRAZUJĄCY DRAMAT NARODU - SPOŁECZEŃSTWO POLSKIE

Pogardzają tym co polskie. Mieszkając na Litwie dowiadują się o losach Polski z gazet francuskich. Według arystokracji Polska po rozbiorach zyskała opiekuna.

MESJANIZM W „KSIĘGACH NARODU POLSKIEGO” I „KSIĘGACH PIELGRZYMSTWA POLSKIEGO”

Pielgrzymi polscy to ci, którzy będą pielgrzymowali do wolnej ojczyzny. Mickiewicz uczy szacunku dla tradycji, żąda powiązania walki politycznej o wolność Polski z walką o wolność osobistą, obywatelską, zwraca uwagę na walory moralne.

„PAN TADEUSZ” - CHARAKTERYSTYKA SZLACHTY POLSKIEJ

W „Panu Tadeuszu” jest ukazana ówczesna szlachta (prawie wszyscy bohaterowie są szlachcicami). Różni się majątkami, stanami społecznymi, ale łączy ich przestrzeganie zasad, obyczajów. Obyczajowość:

−  Gościnność. Szlachta bardzo dbała o gości. Pan chciał pokazać całą swą zamożność a także...

SYTUACJA W POLSCE PO POWSTANIU STYCZNIOWYM - ZABÓR ROSYJSKI

−  rozpoczęto bardzo brutalną akcję rusyfikacji (administracja, szkolnictwo) −  język rosyjski stał się językiem narodowym −  likwidacja polskich szkół i uczelni −  terytorium zaboru rosyjskiego - Kraj Nadwiślański - zmiana nazwy, aby nie było mowy o Polsce −  dekret uwłaszczeniowy ogłoszony przez Rosjan dla chłopów

SYTUACJA W POLSCE PO POWSTANIU STYCZNIOWYM - ZABÓR AUSTRYJACKI (GALICJA)

−  Galicja uzyskała autonomię (częściową niepodległość polityczną) −  istniał dla Galicji osobny sejm polski −  literatura nie podlegała cenzurze −  nie było zainteresowania odzyskaniem niepodległości ponieważ biedni dążyli tylko do przeżycia a bogaci do utrzymania majątku −  brak przemysłu, nędza wsi, dysproporcje majątkowe

SYTUACJA W POLSCE PO POWSTANIU STYCZNIOWYM - ZABÓR PRUSKI

−  bezwzględna akcja germanizacyjna −  język urzędowy - niemiecki, zakaz modlitwy w języku polskim −  Polacy nie mogli zamieszkiwać na stałe w danym miejscu −  istniały towarzystwa śpiewackie i sportowe (pod nimi kryła się konspiracja) −  chłopi niejednokrotnie pozbawieni byli ziemi −  urzędy obsadzone przez Niemców

HASŁA POLSKIEGO POZYTYWIZMU

1.  praca u podstaw podniesienie poziomu umysłowego i kulturalnego najniższych podstawowych warstw społeczeństwa

2.  praca organiczna praca nad podniesieniem poziomu gospodarczego kraju

3.  solidaryzm społeczny współpraca wszystkich warstw społecznych ze sobą

4.  emancypacja kobiet przygotowanie kobiet...

CECHY POZYTYWIZMU POLSKIEGO

−  nie był ruchem jednolitym ideowo, zawierał przeciwstawne poglądy

−  program społeczno-gospodarczy propagował ustrój kapitalistyczny

−  wrogo odniósł się do rewolucji jako do ruchu niszczącego naturalną, ewolucyjną drogę rozwoju społeczeństwa

Inspiracje biblijne w kulturze polskiej

Juliusz Słowacki swą tęsknotę do Polski wyznaje Bogu w Hymnie, zaczynającym się od słów „Smutno mi Boże”, a nadzieje związane z wyzwoleniem w Hymnie powstańczym kieruje do Bogurodzicy, nawiązując jednocześnie do średniowiecznej pieśni.

Obecność motywów mitologicznych w polskiej literaturze dawnej i współczesnej

największy poeta polskiego renesansu, Jan Kochanowski. Mitem, który często wykorzystywany jest w literaturze polskiej, jest mit ikaryjski.

Obraz XVII – wiecznej Polskiej w wierszach W. Potockiego – krytyka niesprawiedliwości społecznej i wad politycznych

Obrazowi XVII wiecznej Polski przeciwstawiał czasy dawne, wychwalając odwagę, patriotyzm i cnotę przodków.

Dwa oblicza polskiego sarmatyzmu w Pamiętnikach J. Ch. Paska i utworach W. Potockiego

Od średniowiecza wielu polskich pisarzy dane te zaczęło traktować bardzo poważnie ; już Jan Długosz w swej Historii Polski utożsamiał Polaków z Sarmatami.

Dydaktyzm w literaturze polskiego oświecenia

Form przekazania nauki było jak widać sporo – od prostego wykładu na temat konieczności przeprowadzenia reform (publicystyka), do alegorycznego zamaskowania ludzkich wad, które były przyczyną zguby Polski.

Mazurek Dąbrowskiego odpowiedzią na III rozbiór Polski, na utratę niepodległości

Wymowa pierwszego dwuwersu jest prosta – Polska będzie istnieć dopóty, dopóki naród będzie posiadał swoją tożsamość, świadomość, dopóki będzie stawiał opór ciemiężycielom, dopóki nie zginie tradycja i nadzieja na odzyskanie niepodległości.

„Nie tak daleko do Czarnolasu z Nagłowic – A jednak jak daleko, mowo polska, powiedz!” – zestawiając twórczość J. Kochanowskiego i M. Reja, wykaż słuszność powyższych słów

Jest również Kochanowski twórcą pierwszego dramatu polskiego, napisanego w języku ojczystym – Odprawy posłów greckich. W literaturze Jan Kochanowski otrzymał tytuł „twórcy poezji polskiej”.

Obraz i ocena polskiej rzeczywistości XVI w. na podstawie Krótkiej rozprawy... M. Reja

Obraz społeczeństwa polskiego i sytuacji w państwie jest pesymistyczny.

Znaczenie średniowiecza dla języka i kultury polskiej

O zachowaniu się przy stole próbuje przenieść na grunt polski kulturę dworską, a Rozmowa mistrza Polikarpa ze Śmiercią nawiązuje do modnych wówczas tańców śmierci.