PREKURSORZY IDEI HUMANIZMU W POLSCE - KONRAD CELTIS

−  niemiec, humanista

−  znalazł się w Akademii Krakowskiej

−  założył towarzystwo Humanistyczne

−  pisał ody, elegie, epigramaty

−  posługiwał się klasyczną łaciną

PREKURSORZY IDEI HUMANIZMU W POLSCE - FILIP BUONACCORSI (KALLIMACH)

−  prześladowany przez papiestwo Włoch

−  wykształcony, znał łacinę i posługiwał się nią

−  nauczyciel synów Kazimierza Jagielończyka oraz doradca Jana Olbrachta

−  pisał elegie i epigramaty

OBYCZAJOWOŚĆ POLSKI XVI WIEKU - WIEŚ I JEJ UROKI - JAN KOCHANOWSKI

Są to fraszki Czarnoleskie w których poeta zawarł pochwałę spokojnego, szczęśliwego życia na wsi, gdzie zaistniały odpowiednie warunki do uprawiania twórczości poetyckiej, a czarnoleska lipa urosła do rangi symboli.

„Na lipę”

Poeta wyznał, że w jej dobroczynnym cieniu chronił się chętnie, tu...

OBYCZAJOWOŚĆ POLSKI XVI WIEKU - WIEŚ I JEJ UROKI - MIKOŁAJ REJ

„Mnich”

Rej otwarcie krytykuje mnichów (bestie, wyzyskiwacze, próżniacy). Porównuje ich do starych diabłów, szalonych i bezdusznych ludzi, którym bark wiary, nauki i bogobojności. Naśmiewa się z ludzi, którzy uważają kleryków za świętych, bogacili się. Tych nazywa największymi szaleńcami.

 „Pleban...

OBYCZAJOWOŚĆ POLSKI XVI WIEKU - WIEŚ I JEJ UROKI - SZYMON SZYMONOWIC

„Żeńcy”

Szymonowic prezentuje wieś dwojako: przynoszącą bogactwo i swobodną staroście (ekonomowi) oraz ciężką pracę i niedolę robotników i chłopów. Chłop zależny jest bowiem od starosty. Musi go słuchać (ile pracować, kiedy jeść, co mówić). Starosta ma pełną swobodę, pełnię władzy nad...

CHARAKTERYSTYKA CZASÓW BAROKU - SYTUACJA POLITYCZNA POLSKI

−  kryzys renesansowych ideałów humanistycznych: harmonii, ładu życia, umiejętności godzenia wartości ziemskich i wiecznych, tolerancji religijnej −  spadł autorytet Polski na arenie międzynarodowej −  dominacja szlachty i magnaterii −  upadek autorytetu władzy króla −  nastąpił oficjalny zakaz nabożeństw protestanckich −  wzrosło znaczenie duchowieństwa −  polska była ...

CZAS TRWANIA I PODZIAŁ NA OKRESY (W POLSCE)

Ustalenie dokładnej daty początku Baroku jest niemożliwe. Pierwsze symptomy baroku były w latach sześćdziesiątych XVI wieku. Barok trwał przez cały wiek XVII. Schyłek baroku to lata trzydzieste i czterdzieste XVIII wieku. Barok trwał więc prawie dwa wieki.

CECHY LITERATURY BAROKOWEJ W POLSCE

−  długowieczność

−  dwunurtowość (nurt dworski i sarmacki)

−  brak programu, ukształtowanych zasad i poetyk

−  rękopiśmienniczy charakter piśmiennictwa

(utwory powstawały jako rękopisy i nie ukazywały się w druku bo przestały funkcjonować drukarnie i zanikło zapotrzebowanie na utwory; szlachcic...

CZASY SASKIE W KULTURZE POLSKIEJ - DWA NURTY KULTURY

−  szlachecki - rodzinność

−  magnacki - wzorowany na dworach zachodniej Europy

CZASY SASKIE W KULTURZE POLSKIEJ - CECHY KULTURY DWORSKIEJ (MAGNACKIEJ)

−  umowność, konwenans życia towarzyskiego

>

CZASY SASKIE W KULTURZE POLSKIEJ - SYTUACJA KOŚCIOŁA

−  triumf kontrreformacji

−  instytucja coraz bardziej sprymityzowana, zgnuśniała

−  gromadzenie ogromnej liczby ludzi w klasztorach

CZASY SASKIE W KULTURZE POLSKIEJ - SYTUACJA POLITYCZNA W POLSCE

Polska była dla nich tylko spichlerzem i armią potrzebną w czasie zagrożenia Saksonii. Elekcyjni królowie Polski nie byli Polakami.

CZASY SASKIE W KULTURZE POLSKIEJ - SYTUACJA KULTURY W POLSCE

Żaden wzór nie pojawia się wśród kultury obyczajowej, szlacheckiej, dworskiej lub kościelnej. Kultura literacka i piśmiennicza nie miała możliwości rozwoju. (Władcy woleli teatry i opery niemieckie oraz inne rozrywki.) Wartością stał się przepych, luksus, zbytek bez wartości artystycznej...

CZASY SASKIE W KULTURZE POLSKIEJ - OBLICZE SARMATYZMU

W czasach saskich zmieniło się oblicze sarmatyzmu. Na początku był on pozytywny, potem jednak stał się synonimem prymitywizmu i skrajnego zacofania. Szlachta obdarowywana nowymi przywilejami traciła patriotyzm, stawała się zadufana w sobie.

WIEK XVIII W POLSCE - SYTUACJA SPOŁECZNO-POLITYCZNA

Polska stała się pionkiem w rękach sąsiadów (rozbiory).

WIEK XVIII W POLSCE - STANISŁAW KONARSKI

Wprowadził obowiązek nauczania języka polskiego, historii literatury, nowożytnych języków.

WIEK XVIII W POLSCE - STANISŁAW LESZCZYŃSKI

Wydał traktat polityczny „Głos wolny, wolność ubezpieczający”. Domagał się jak najszybszego przeprowadzenia reform. Propagował ograniczenie liberum veto. Króla elekcyjnego ma wybierać cały naród, a nie tylko szlachta. Żądał wzmocnienia administracji państwowej, poprawy warunków...

WIEK XVIII W POLSCE - KOMISJA EDUKACJI NARODOWEJ

W szkołach zwrócono szczególną uwagę na problem kultury języka polskiego, a wzorem polszczyzny stały się dzieła pisarzy odrodzenia.

STANISŁAW STASZICA - „Przestrogi dla Polski”

Utwór ten miał uzmysłowić szlachcie konieczność uchwalenia konstytucji. Staszic informuje czym dla niego jest naród. Dla niego naród to nie tylko szlachta, ale zbiorowość mieszkająca na danym terenie. Staszic zwracając się do szlachty stawia jej następujące zarzuty:

−  brak poszanowania prawa

− ...

PRZEŁOM ROMANTYCZNY W POLSCE - SPÓR POKOLENIOWY

Spór klasyków z romantykami był sporem pokoleniowym. Pokolenie starsze opowiadało się za klasycyzmem. Młodsze, w kwestiach światopoglądowych poza cechami racjonalnymi i empirycznymi popierało także uczucia i emocje. Wiązało się to z dążeniami wolnościowymi i demokratycznymi. Był to spór nie tylko o...