Województwo małopolskie

Powierzchnia 15 144 km2, 3,3 mln. mieszkańców. Obejmuje część Wyżyny Małopolskiej, Pogórza Podkarpackiego, Beskidów Zachodnich, Beskidu Niskiego, Pienin i Tatr. Ogromne zróżnicowanie krajobrazu: od doliny Wisły po najwyższe w Polsce góry. Całe województwo (za wyjątkiem Orawy) leży w dorzeczu Wi­sły...

Województwo mazowieckie

Powierzchnia 35 715 km2, 5 mln mieszkańców. Granice historycznego Mazowsza nie były zbyt dokładnie wyznaczone. Jego oś stanowi środkowy bieg Wisły. Rozciąga ono się na otwartych przestrzeniach Niziny Północnoma-zowieckiej, Niziny Środkowomazowieckiej oraz w dużej części na Nizinie...

Województwo opolskie

Powierzchnia 9,4 tys. km2, 1,1 mln mieszkańców. Województwo leży na Wyżynie Małopolskiej, Nizinie Śląskiej, Płaskowyżu Głubczyc-kim oraz w Górach Opawskich, w górnej części dorzecza Odry. Kanał Gliwicki umożliwia wodny transport węgla. Sztuczne zbiorniki wodne: Otmuchowski, Paczkowski i Nyski na...

Województwo podkarpackie

Powierzchnia 17,9 tys. km2, 2,1 mln mieszkańców. Północna część województwa położona jest w Kotlinie Sandomierskiej, środkowa na Pogórzu Karpackim, a południowa część to Beskid Niski i Bieszczady, oddzielone od po­górza Kotliną Jasielsko-Krośnieńską. Krajobraz regionu jest bardzo zróżnicowany...

Województwo podlaskie

Powierzchnia 20 180 km2, 1,2 mln mieszkańców. Niewielka gęstość zaludnienia: 61 osób na km2. Północna część województwa leży na pojezierzach Wschodnio i Zachodniosuwalskim, Mazurskim oraz na Równinie Augustowskiej, uformowanych w okresie zlodowacenia bał­tyckiego. Typowy krajobraz polodowcowy, z...

Województwo pomorskie

Najbardziej na pn. rozciąga się wąski pas Pobrzeży Południowobałtyckich. Rzeźba polo-dowcowa, modelowana przez wiatr i fale morskie. Znajduje się tu największe w wojewódz­twie jezioro Łebsko (1 742 ha). Mierzeję Helską i obszar nad Zatoką Gdańską aż do Sopotu obejmuje Pobrzeże Kaszubskie, z...

Województwo śląskie

Powierzchnia 12,3 tys. km2, ludność: 4.882 tys. mieszkańców. Najbardziej i najgęściej zaludniony region Polski. Leży w górnej części dorzeczy Wisły, Odry i Warty na Wyżynach: Śląskiej i Krakowsko-Częstochowskiej oraz w Kotlinach: Raciborskiej i Oświęcimskiej. Na południu Przedgó­rze i Beskidy:...

Województwo świętokrzyskie

Powierzchnia 11 672 km2, ludność 1 328 tys. Obejmuje Góry Świętokrzyskie, Wyżynę Kielecko-Sandomierską i Nieckę Nidziańską — krainy Wyżyny Małopolskiej. Świętokrzyski Park Narodowy powołano do życia w 1953. W ośmiu parkach krajobrazowych chroni się między innymi: Puszczę Świętokrzyską...

Województwo warmińsko-mazurskie

Powierzchnia 24 202 km2; 1,5 mln mieszkańców. Na 1 km2 przypada 60,0 osób. Lasy zajmują 30%, a wody 6% powierzchni województwa. Różnymi formami ochrony krajobrazu objęto 53% jego obszaru. Geograficznie wyróżnia się tu Wysoczyznę Elbląską i Pojezierze Olsztyńskie oraz krainy Pojezierza Mazurskiego:...

Wielkopolski Park Narodowy

Położony na Pojezierzu Poznańskim, ok. 10-20 km na pd. od granic Poznania.  Wielkim orędownikiem utworzenia Parku był prof. Adam Wodziczko, który określał ten teren jako „muzeum form polodow-cowych". Park powstał w 1957, w 1996 zmieniono jego granice. Powierzchnia wynosi obecnie 7 620 ha, a łącznie z...

Województwo zachodniopomorskie

Powierzchnia 22 901 km2 , 1,7 mln. mieszkańców. Obszar ten zalicza się do Pobrzeży: Szczecińskiego i Koszalińskiego oraz Pojezierzy: Zachodniopomorskiego i Południowopomorskiego. Rzeźba terenu jest efektem działalności lądolodu skandynawskiego w okresie plejsto-ceńskim. Pas moren czołowych ciągnie...

BYTYN, m. w Wielkopolsce na zach. od Poznania

Należące w czasach Księstwa Warszawskiego do rodziny Niegolewskich. 27 XI1806 nastąpiło tu powitanie Napoleona na ziemiach polskich przez właściciela B. Felicjana Niegolewskiego i gen. Dąbrowskiego w otoczeniu poznańskiej gwardii honorowej pod dow. płk. Jana Umińskiego. Wieczorem Napoleon wyjechał...

KALISZ, jedno z głównych m. Wielkopolski, nad rz. Prosną

Po II rozbiorze Rzeczypospolitej znalazł się w granicach Prus. 7 XI 1806 wyzwolony przez powstańców pod wodzą gen. Pawła Skórzewskiego.

W K. powstała komisja wojsk, pod przewodnictwem Piotra Bielińskiego, a komendę nad miastem objął płk Biernacki. Od końca XI 1806 tworzyła się tu Legia Kaliska...

POZNAŃ, główne m. Wielkopolski

W 1793 po II rozbiorze Rzeczypospolitej weszło w skład monarchii prus. W początkach XI 1806 opanowane przez franc. wojska marsz. Davouta. 2 XI gen. Dąbrowski i gen. Wybicki wydali tu odezwę wzywającą Polaków do chwytania za broń i wstępowania do wojska poi. W P. i okolicach tworzyła się Legia...

SIERAKÓW, m. w Wielkopolsce, nad Wartą, na skraju Puszczy Noteckiej

Gdzie 12 II 1813 ros. gen. Czemyszew (m.in. kozacy Jefremowa) rozbił 3-tys. jazdę lit. (m.in. 17 i 19 p. ułanów), wchodzącą w skład armii ks. Eugeniusza Beau-hamais. Do niewoli dostał się gen. Romuald Gie-droyć i kilkunastu ofic. 19 p. ułanów praktycznie przestał istnieć, jego resztki włączono do...

ŚLESIN, m. w Wielkopolsce, na wsch. od Poznania, na drodze do Kutna

16 XII 1806 przejeżdżał tędy Napoleon, udając się z Poznania do Warszawy. W 1811 mieszkańcy Ś., przewidując wojnę z Rosją i ponowne przybycie cesarza Francuzów na ziemie poi., wystawili łuk tryumfalny, który -jako jedyny tego typu w całej Europie - zachował się do dziś. Napoleon pojechał jednak...