DALADIER EDOUARD (1884-1970) - polityk

Polityk francuski, przewodniczył rządowi w krytycznym okresie lat 1938-40, następnie sprawował funk-cje ministerialne. Po raz pierwszy objął rząd premie­ra Francji w 1933 r., następnie w 1934 r. i ponownie w kwietniu 1938 r. Z ramienia Francji podpisał układ w *Monachium. 3 września 1939 r. zadeklarował...

DULLES ALLEN (1893-1969) - polityk

Amerykański prawnik, po długiej działalności wywiadowczej w latach I wojny światowej, dyplomatycznej (w latach 1916-26) i adwokackiej, w grudniu 1941 r. rozpoczął pracę w wywiadzie. W listopadzie 1942 r. stanął na czele szwajcarskiego od­działu amerykańskiej organizacji wywiadowczej Biura Służb...

EDEN ANTHONY (1897-1977) - polityk

Czołowy działacz brytyjskiej Partii Konserwatywnej, poseł od 1923 r., objął w grudniu 1935 r. stanowisko ministra spraw zagranicznych w rządzie premiera Neville'a *Chamberlaina. Nie akceptował jed­nak polityki ustępstw wobec mo­carstw faszystowskich (*appease-ment) i w lutym 1938 r. zrezygno­wał ze...

FRANCO BAHAMONDE FRANCISCO (1892-1975) - polityk

Hiszpański oficer, jako gubernator Wysp Kanaryjskich w lipcu 1936 r. wzniecił rewoltę przeciwko rządo­wi republikańskiemu Hiszpanii i po jego obaleniu objął władzę jako szef państwa {Caudillo - przywódca). Po upadku Francji w czerwcu 1940 r. powiadomił Adolfa Hitlera, że gotów jest przystąpić do wojny...

FRICK WILHELM (1877-1946) - polityk

Niemiecki prawnik, jeden z auto­rów antyżydowskich ustaw norym­berskich z 1935 r., od 1933 r. byłministrem spraw wewnętrznychTrzeciej Rzeszy. Choć bardzo sięstarał wprowadzić w życie założenia nazistowskiej ideologii, nie po­trafił zwyciężyć w rywalizacji z Heinrichem * Himmlerem, który w 1943 r...

FUNK WALTHER (1890-1960) - polityk

Niemiecki dziennikarz, członek na­zistowskiej partii NSDAP od 1931 r., od 1933 r. zajmował stano­wisko sekretarza stanu w Minister­stwie Propagandy i szefa urzędu prasowego rządu niemieckiego. Od 1937 do 1945 r. był ministrem go­spodarki Rzeszy, a od 1939 r. także prezydentem banku Rzeszy (Reichs-banku). Po...

GAULLE CHARLES de (1890-1970) - polityk

Absolwent szkoły oficerskiej Saint--Cyr, w czasie I wojny światowej wykazał się niebywałą odwagą i od­niósł dwie rany. W lutym 1916 r. pod Verdun dostał się do niewoli; przebywał w 5 obozach jenieckich i z każdego próbował ucieczki, aż trafił do karnego obozu-twierdzy Ingolstadt. Latem 1919 r...

GOEBBELS JOSEPH (1897-1945) - polityk

Jeden z najbliższych współpracow­ników Adolfa Hitlera i szef niemie­ckiej propagandy. Absolwent Uni­wersytetu w Heidelbergu z 1922 r.,doktor filologii niemieckiej, wstąpiłdo nazistowskiej partii NSDAP w 1924 r., od listopada 1928 r. kie­rował propagandą partii. W 1927 r.założył czasopismo „Der...

GROMYKO ANDRIEJ (1909-1989) - polityk

Syn chłopa z Białorusi, po ukoń­czeniu studiów ekonomicznych pra­cował w czasopiśmie „Woprosy Ekonomiki", zanim w 1939 r. przy­stąpił do służby dyplomatycznej.

HACHA EMIL (1872-1945) - polityk

Prezydent Czechosłowacji od 30 li­stopada 1938 r. W marcu 1939 r. mimo braku upoważnienia parla­mentu podpisał w Berlinie - pod groźbą Adolfa Hitlera, że oddziały Wehrmachtu wkroczą do Czecho­słowacji - dokument przekazujący w ręce Niemców pełnię władzy na obszarze jego kraju. 16 marca 1939 r. został...

HALIFAX Edward Frederick Lindley Wood lord Halifax (1881-1951) - polityk

Brytyjski działacz Partii Konserwa­tywnej, w latach 1926-31 był wice­królem Indii. W 1934 r. odziedzi­czył po swoim ojcu tytuł lordowski.

Od lutego 1938 r. był ministrem spraw zagranicznych Wielkiej Brytanii i gorąco popierał poli­tykę *appeasementu premiera Neville'a *Chamberlaina. Jednakże we wrześniu...

HARRIMAN WILLIAM AVERELL (1891-1986) - polityk

Amerykański biznesmen i dyplo­mata, w 1941 r. uczestniczył w Londynie w negocjacjach dotyczących *Lend-Lease, a następnie koordy­nował wszystkie działania związane z amerykańską pomocą dla Wielkiej Brytanii. We wrześniu tego roku wyjechał z lordem *Beaverbroo-kiem do Moskwy, aby ustalić zakres i sposób...

HENLEIN KONRAD (1898-1945) - polityk

Przywódca nazistowskiej partii Niemców sudeckich działającej na terenie Czechosłowacji. Prowadzo­na przez jego partię akcja na rzecz przyłączenia do Rzeszy tzw. Sude-tenlandu, zamieszkałego przez ok. 3 min Niemców, stała się podstawą żądań aneksyjnych wobec Czecho­słowacji, wysuwanych przez Adolfa...

HESS RUDOLF (1894-1987) - polityk

Członek NSDAP od 1920 r., był najbliższym współpracownikiem Adolfa Hitlera. Po nieudanym puczu w Monachium w 1923 r. zbiegł do Austrii, lecz dobrowolnie powrócił do kraju i stanął przed sądem. Ska­zany na 18 miesięcy pozbawienia wolności, odbywał karę w więzieniu w Landsbergu, gdzie przebywał też...

HOARE-BELISHA LESLIE (1893-1957) - polityk

Brytyjski działacz Partii Liberalnej, w 1937 r. objął urząd ministra wojny i później członka gabinetu wojenne­go premiera Neville'a *Chamberlai-na. Bezskutecznie usiłował przygo­tować państwo do wojny, otwarcie krytykując poziom wyszkolenia żoł­nierzy Armii Terytorialnej, żądając zmechanizowania...

HULL CORDELL (1871-1955) - polityk

Amerykański prawnik, senator od 1930 r., w 1933 r. objął urząd sekre­tarza stanu (ministra spraw zagra­nicznych). Przede wszystkim starał się utrzymywać dobre stosunki z państwami Ameryki Południowej (Good Neighbour Policy) i nie dostrzegał oznak narastającego kryzysu na Dalekim Wschodzie. W 1941 r...

KNOX FRANK (1874-1944) - polityk

Amerykański polityk i publicysta, kandydat na prezydenta Stanów Zjednoczonych w 1936 r. z ramienia Partii Republikańskiej. W 1940 r. prezydent Franklin D. Roosevelt powierzył mu stanowisko sekretarza (ministra) marynarki wojennej.

Atakowany przez członków swojej partii za przyjęcie tej nominacji, odpowiadał...

KONOE FUMIMARO (1891-1945) - polityk

Książę japoński, członek parlamentu od 1916 r., w 1919 r. towarzyszył przedstawicielowi Japonii Saionji Kinmochi na obradach konferencji w Wersalu. W czerwcu 1937 r., tuż przed wybuchem wojny chińsko--japońskiej, objął urząd premiera rządu japońskiego. Uważał, że agre­sja na kontynencie azjatyckim...

LAVAL PIERRE (1883-1945) polityk

Wielokrotny minister spraw zagra­nicznych i premier rządu francu­skiego w okresie międzywojennymOpóźniał podpisanie paktu francusko-radzieckiego i usiłował nawiązać dobre stosunki z WłochamiW styczniu 1935 r. wspólnie z brytyjskim ministrem spraw zagranicznych Samuelem Hoare'em opracował plan zakończenia...

LEY ROBERT (1890-1945) - polityk

Niemiecki polityk, członek partii nazistowskiej (NSDAP) od 1923 r., utracił pracę w koncernie IG Farben ze względu na prowadzenie agitacji politycznej i alkoholizm. W latach 1925-28 był gauleiterem południo­wej Nadrenii. W maju 1933 r. przy­stąpił do likwidowania wolnychzwiązków zawodowych, którychmiejsce...