Gwiazdozbiór Źrebięcia

Gwiazdozbiór Źrebięcia

Źrebię (łac. Equuleus, dop. Equulei, skrót Equ) – mało wyraźny i jednocześnie najmniejszy powierzchniowo gwiazdozbiór nieba północnego. Mniejszy od niego jest tylko Krzyż Południa. Był znany już za czasów Ptolemeusza, który umieścił go wśród swoich 48 konstelacji. Zarys tego gwiazdozbioru tworzą gwiazdy o jasności około 4 i słabsze. Znajduje się obok konstelacji Pegaza, większego konia...

Czytaj Dalej

Gwiazdozbiory

Współczesny człowiek, a zwłaszcza mieszkaniec miasta rzadko spogląda w niebo. Niektórzy nawet zapomnieli, że ono istnieje, a przecież nasza Ziemia jest jedynie mikroskopijnym pyłkiem wirującym w ogromnych kosmicznych przestworzach. Warto czasem przyjrzeć się nieco bliżej dalekim obiektom, które podobnie...

Gwiazdozbiory południowe

 

W środkowej Europie można przejrzeć około dwie trzecie nieba, a na równiku mamy nawet wgląd w całe sklepienie niebieskie, gdyż tam oś niebieska leży poziomo, północny biegun gwiazdowy znajduje się na horyzoncie na północy, a południowy na południu. W rejonach położonych coraz dalej na południu...

Łabędź (gwiazdozbiór)

 

Według mitu Łabędź jest przeniesionym na niebo przyjacielem Faetona. Faeton, syn boga Słońca, Heliosa, wsiadt pewnego razu na rydwan słoneczny i pojechał przez niebo. Wtedy konie poniosły i nastąpił gwałtowny pożar całego świata. Zeus miai zabić Faetona piorunem i zrzucić go do rzeki świata...

Kosmos - Gwiazdozbiory i zodiak

Ekliptyka przebiega przez dwanaście, a ściślej rzecz biorąc - przez trzynaście gwiazdozbiorów. Na ich tle przesuwa się Słońce w swym omówionym przed chwilą pozornym ruchu rocznym. Gwiazdozbiory te, oprócz swych własnych nazw, noszą wspólną nazwę gwiazdozbiorów lub znaków zodiaku. Są to:

Znaki...

Żyrafa (gwiazdozbiór)

 

Żyrafa należy do gwiazdozbiorów, które w starożytności i w średniowieczu nie były jeszcze znane. Jej wyobrażenie wprowadził dopiero w XVII w. Jacob Bartsch, zięć Keplera. Leży ona między gwiazdozbiorami: Mala Niedźwiedzica, Smok, Ryś, Woźnica, Perseusz, Kasjopea i Cefeusz, jednak obejmuje tylko...

Kasjopea

 

Kasjopea jest obok Wielkiej Niedźwiedzicy chyba najbardziej znanym gwiazdozbiorem okotobiegunowym. Jej pięć głównych gwiazd tworzy literę W. Gdy gwiazdozbiór stoi w zenicie i ogląda się go na północy, wówczas ma postać litery M. W starożytnym micie Kasjopea była małżonką króla Cefeusza i matką...

Smok (gwiazdozbiór)

 

Smok mieści się głównie między gwiazdozbiorami Wielka i Mała Niedźwiedzica, obejmuje na ogół gwiazdy średniej jasności i słabe. W starożytnym micie smok był strażnikiem złotych jabłek, a pokonał go Herkules (właściwie Herakles).

Gwiazda główna, a Draconis o arabskiej nazwie Thuban czyli Smok...

Psy Gończe (gwiazdozbiór)

 

Psy Gończe jako gwiazdozbiór nie byty jeszcze znane w starożytności. „Ustawił" je na niebie dopiero Hewelisz w XVII wieku. Gwiazdozbiór jest położony na południe od dyszla Wielkiego Wozu. Mówiąc ściśle, dla środkowej Europy okołobiegunowa jest tylko północna część gwiazdozbioru, a dla...

Jaszczurka (gwiazdozbiór)

 

Ten mały gwiazdozbiór położony między Łabędziem, Cefeuszem, Andromedą i Pegazem jest w swej części południowej okołobiegunowy tylko w północnej Europie. Wprowadził go J. Heweliusz w 1690 r. Jest on ułożony tylko ze słabszych gwiazd, na ogół oznaczonych cyframi arabskimi.

Jaszczurka znajduje...

Lew (gwiazdozbiór)

 

Gwiazdozbiór Lew jest obok Wolarza i Panny najbardziej znanym gwiazdozbiorem wiosennym. Jego gwiazda główna, Regulus, wraz z głównymi gwiazdami wymienionych gwiazdozbiorów tworzy tak zwany trójkąt wiosenny.

Nie jest łatwo dopatrzyć się w układzie gwiazd postaci leżącego Iwa. Jego głowa znajduje się...

Puchar (gwiazdozbiór)

 

Wedle mitów greckich w tym (złotym) pucharze kruk miał przynosić wodę Apollinowi (zob. Wąż Wodny str. 80). Główna jego gwiazda, a Crateris, ma również nazwę arabską Alkres, co oznacza Dzban. Jasność tej gwiazdy wynosi tylko 4m,2.

Nieco jaśniejsza jest jednak y Crateris mimo jasności 4m,1. W...

Waga (gwiazdozbiór)

 

Ponieważ gwiazdy Sekstansu i Wagi wykazują ten sam ruch własny, możemy mieć tu do czynienia z prawdziwą parą gwiazd w pełnym tego słowa znaczeniu. Ich odległość od Ziemi wynosi około 65 lat świetlnych. Do rozdzielenia gwiazd a Librae wystarczy lornetka teatralna. Już nie tak łatwo jest...

Orzeł (gwiazdozbiór)

 

Według mitu greckiego orzeł na rozkaz Zeusa przyniół na Olimp Antinousa, aby zrobić z niego podczaszego bogów. Według innego podania Herkules (właściwie Herakles) miał zabić tego orła za to, że dręczył Prometeusza, a wówczas Zeus przeniósł orła na niebo. Gwiazda główna Orła, Altair lub Atair...

Wężownik (gwiazdozbiór)

 

Postać Wężownika (Ophiuchus) wzięta się prawdopodobnie od Eskulapa (właściwie Asklepiosa), mistrza sztuki lekarskiej. Trzyma on w rękach węża, który miat mu przynieść ziele stużące nie tylko do leczenia chorych, lecz także do wskrzeszania zmarłych.

Wężownik należy do najmniej przejrzystych...

Wąż (gwiazdozbiór)

 

O mitologicznym podłożu tej nazwy wspomniano już przy opisie Wężownika. Wąż jest jedynym gwiazdozbiorem rozdzielonym na dwie części, Wężownik oddziela jego głowę (Serpens Caput) od ogona (Serpens Cauda). Główna gwiazda Węża ma staroarabską nazwę Unuk lub Unuk Elhaija („Szyja Węża").

Jej...

Lis (gwiazdozbiór)

 

Gwiazdozbiór wprowadził w XVII wieku J. Bartsch. Zawiera on tylko stabe gwiazdy, najjaśniejsza jest 6 Vulpeculae oznaczana czasem a Vulpeculae. Jej jasność wynosi 4m,5, odległość jest trudna do wyznaczenia, lecz wynosi co najmniej 85 lat świetlnych. Najbardziej znanym obiektem gwiazdozbioru jest...

Delfin (gwiazdozbiór)

 

W greckim micie Delfin uratował śpiewaka i cytrzystę Ariona od utonięcia. Ten niewielki gwiazdozbiór znajduje się na wschód (na lewo) od Orta i obejmuje niewiele gwiazd.

Gwiazdy a, fi, S i y Delphini tworzą w przybliżeniu równolegtobok, do którego dotącza się od dołu maty „ogonek" dalszych gwiazd, a...

Ryby (gwiazdozbiór)

 

W te Ryby mieli się zmienić Wenus i Amor (właściwie Afrodyta i Eros) z powodu grożącego im niebezpieczeństwa. Gwiazdozbiór jest ztożony tylko ze słabszych gwiazd. Jedna z ryb znajduje się daleko na zachodzie, zaś druga bardziej na północy. W licznych starych wyobrażeniach obie ryby łączy sznur...

Wieloryb (gwiazdozbiór)

 

W mitologii greckiej Wieloryb występuje w opowieści o Perseuszu, w której miał grozić Etiopii wielką falą powodziową. Według wyroczni klęskę można było odwrócić tylko oddając Wielorybowi na pożarcie córkę królewską Andromedę. Jednak Perseusz uratował Andromedę wystawiając przed oczy...

Baran (gwiazdozbiór)

 

Gwiazdozbiór Zodiaku Baran wiąże się z dziećmi greckiej bogini chmur Nefele: Friksosem i Helle. Miały one być złożone w ofierze, jednak uprowadził oboje złoty baran. Helle rzuciła się wtedy w morze, a Friksosa uratowano.

Gwiazda główna, a Arietis, ma nazwę arabską Hamal („Baran"), a czasem nazywa...