Dominium Maris Baltici

Czytaj Dalej

ABSOLUTUM DOMINIUM

Łac., 'nieograniczona władza', określenie, którym szlachta piętnowała próby wzmocnienia władzy królów w Polsce  XVI-XVIII w.

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - ARNOLD Z BRESCH

 

W zrewoltowanym Rzymie zyskał duże wpływy Arnold, kanonik regularny z Brescii.

Jako gorący wyznawca dobrowolnego ubóstwa, popadł on w konflikt z duchowieństwem swego rodzinnego miasta i został z tej racji pozbawiony przez Innocentego II możności uprawiania pracy kaznodziejskiej oraz skazany na banicję...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - PIERWSZA WYPRAWA FRYDERYKA I DO WŁOCH

 

Sytuacja uległa jednak zmianie z tą chwilą, gdy w r. 1152 po zgonie Konrada III korona przeszła w ręce jego kuzyna Fryderyka I Rudobjrodego (Barbarossy). Młody ten władca potrafił załagodzić spór z Welfami, przekazu jąć Henrykowi Lwu, synowi Henryka Pysznego, Saksonię.

Osiągnięta tą drogą...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - SCHIZMA PAPIESKA — ALEKSANDER III I WIKTOR IV

 

Wypadki rozgrywające się w Lombardii napawały kurię rzymską niepokojem. Widziała w nich zagrażające Papiestwu niebezpieczeństwo i szykowała się do podjęcia energicznej kontrakcji. W otoczeniu cesarza zdawano sobie sprawę z tych nastrojów. Toteż, kiedy l września 1159 r. zakończył życie Hadrian...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - LIGA LOMBARDZKA

 

Natomiast w Lombardii walka nie ustawała. Wprawdzie przewodzący opozycji antycesarskiej Mediolan musiał w marcu 1162 r. kapitulować, ale barbarzyńskie zburzenie tego miasta tytułem represji nie tylko nie doprowadziło do zakończenia działań wojennych, lecz je nawet zintensyfikowało. Ten stan rzeczy...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - UKŁADY POKOJOWE W WENECJI I KONSTANCJI

 

Klęska pod Legnano przekonała Fryderyka o konieczności szukania kompromisu i rozbicia za cenę nawet pewnych ustępstw wrogiej mu koalicji. Jedyną drogą wiodącą do tego celu mogło być pojednanie z Aleksandrem III. Cesarz zdecydował się na nie i w pokoju podpisanym z papieżem l sierpnia 1177 r. w...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - PLANY SYCYLIJSKIE FRYDERYKA I

 

O nowej linii polityki cesarskiej we Włoszech świadczył również układ Fryderyka z bezdzietnym królem Sycylii — Wilhelmem II. Na jego mocy młody syn cesarza, Henryk VI, po poślubieniu ciotki Wilhelma II, Konstancji, nabywał prawa do korony sycylijskiej.

Porozumienie to budziło żywy niepokój w Rzymie...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - REGENCJA HENRYKA VI

 

Załamanie się Królestwa Jerozolimskiego i wywołana przez tę katastrofę III krucjata odsunęły na razie sprawę sycylijską na plan dalszy.

Fryderyk, podejmując w r. 1189 wyprawę na Wschód, ustanowił Henryka VI regentem na czas swej nieobecności. Liczył, że młody władca, przy spacyfikowanych...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - TRUDNOŚCI SPADKOWE HENRYKA VI

 

Projektowana wyprawa do Włoch mogła więc dojść do skutku dopiero z początkiem r. 1191, a koronacja cesarska w Rzymie nastąpić wiosną tegoż roku.

Ta zwłoka sprawiła, że po spadek sycylijski sięgnął kuzyn zmarłego króla, Tankred i wobec ogólnej niechęci tamtejszego społeczeństwa do obcych...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - PLANY UNIWERSALISTYCZNE HENRYKA VI

 

Opanowanie państwa Normanów włoskich zbliżyło Henryką VI do ideału monarchii uniwersalnej, o której marzył jego ojciec. Dalszy rozwój wypadków zdawał się powiększać jego szansę w tej dziedzinie. W tym samym bowiem 1194 r. władca armeńskiej Cylicji uznał się jego lennikiem, zaś na Sycylii...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - PROBLEM SPADKU PO HENRYKU VI

 

Umierający cesarz zdawał sobie sprawę z tego, że jego śmierć nie tylko przekreśli na przyszłość ambitne plany, ale również podważy osiągnięte dotąd sukcesy. Pragnął więc ratować to, co w tych warunkach dało się jeszcze zachować. Zwrócił się przeto do papieża, jako seniora Królestwa...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - POCZĄTKI INNOCENTEGO III

 

Politykę kurii rzymskiej potrafił w pełni zrealizować nowy papież Innocenty III, obrany 8 stycznia 1198 r. Wybitny teolog i mąż stanu przystąpił do wykonania planur ekuperac j i, tzn. odzyskania wszelkich uprawnień Papiestwa, utraconych na skutek sukcesów dynastii Sztaufów.

Wykorzystując pomyślną...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - TEORETYCZNE PLANY INNOCENTEGO III

 

Polityka stosowana przez Innocentego III wskazuje, że dążył on konsekwentnie do urzeczywistnienia idei teokratycznych. Hasło: „Bóg przekazał rządy Piotrowi nie tylko nad Kościołem powszechnym, ale i nad całym światem" — przestało być za jego pontyfikatu pustym dźwiękiem.

Rekuperacje włoskie w...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - FRYDERYK II U WŁADZY

 

Fryderyk II, mimo poparcia papieskiego, w swej walce o koronę natrafiał w Rzeszy na poważne trudności. O jego ostatecznym zwycięstwie nad Welfami zadecydowała dopiero bitwa pod Bouvines (por. s. 206), która przyczyniła się do załamania prestiżu Ottona IV również i na terenie Niemiec.

Dzięki niej...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - ZATARG FRYDERYKA II Z PAPIESTWEM

 

Taki stan rzeczy, tolerowany przez Honoriusza III, uległ zmianie z chwilą, gdy po jego zgonie został papieżem niechętnie nastrojony dla Sztaufów Grzegorz IX (1227). Kiedy więc ostateczny termin podjęcia krucjaty nie był przez Fryderyka dotrzymany, papież rzucił nań klątwą.

W czasie gdy wyklęty...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - ZABIEGI O DZIEDZICZNOŚĆ KORONY NIEMIECKIEJ

 

Starając się podobnie jak ojciec o zapewnienie dynastii Sztaufów dziedzicznej korony niemieckiej i cesarskiej, szedł Fryderyk II na daleko idące ustępstwa wobec książąt Rzeszy.

Przyznał im przeto prawa suwerenne w dziedzicznych księstwach i w praktyce przyczynił się do całkowitego zwycięstwa...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - PONOWNY KONFLIKT Z PAPIESTWEM

 

Trudno się dziwić, że w takich okolicznościach Grzegorz IX musiał się znaleźć ponownie w obozie antycesarskim i w r. 1239 rzucił na cesarza klątwę.

Walka w tych warunkach uległa zaostrzeniu i papież, dla zmobilizowania przeciwko Fryderykowi całego świata chrześcijańskiego, zdecydował się...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - KLĘSKA SZTAUFÓW I WIELKIE BEZKRÓLEWIE W NIEMCZECH

 

Politykę ojca starał się kontynuować Konrad IV, który już w r. 1251 pojawił się na Półwyspie i przy pomocy przyrodniego brata Manfreda usiłował zmusić do uległości Włochy ogarnięte powstaniem antysztaufowskim. Atak febry, zakończony przedwczesnym zgonem młodego władcy (21 V 1254), wprowadził...

WALKA O „DOMINIUM MUNDI" - JOACHIM Z FIORE

 

Chroniczny stan wojny, która od lat kilkudziesięciu nękała również ziemie Półwyspu Apenińskiego, sprzyjał szerzeniu się nastrojów chilia-stycznych. Tym też należy sobie tłumaczyć tę wielką popularność, jaką zyskała powszechnie nauka Joachima z Fiore.

Kaznodzieja ludowy i pustelnik, egzegeta...

AVE MARIS STELLA

Wczesnośredniow. hymn ku czci NMP, nieznanego autora, odmawiany w II nieszporach świąt maryjnych. Najstarszy tekst A.m.s. znajduje się w Codex San-gallensis (w opactwie Sankt Gallen w Szwajcarii) z IX w. Krytyczne wyd. tekstu w AH II 39.

Strofy 1-2 wyrażają uwielbienie Bożego macierzyństwa NMP oraz jej...