Czaszki

Czaszki

Czytaj Dalej

Rys rozwoju rodowego czaszki

Gdy u minogów z gromady kręgoustych (Cyclostomata) ostatnim nerwem, który wychodzi z czaszki, jest nerw twarzowy i przedsionkowo-ślimakowy (VII i VIII nerw czaszkowy), a u płazów — nerw błędny (X nerw czaszkowy), to u wszystkich wyższych kręgowców wraz z człowiekiem granica czaszki przesunęła się jeszcze bardziej ku tyłowi, obejmując nerw dodatkowy i pod językowy (XI i XII nerw czaszkowy).

Deformacje czaszki

Rozwój szerokościowy czaszki zahamowany jest przedwczesnym zanikiem szwtu strzałkowego: powstaje wtedy czaszka łódkowata (scaphocephalus; skafe = łódź), będąca przeciwieństwem czaszki stożkowatej.

CZASZKA

W ewolucji czaszki można wyróżnić kilka tendencji: zwiększała się pojemność puszki mózgo-czaszki, następowała redukcja ilości kości, powstało wtórne podniebienie i zamknięte oczodoły.

Wytrzymałość czaszki

Jeżeli siła działa w kierunku poprzecznym, powstaje złamanie poprzeczne w środkowym dole czaszki; są to najczęstsze złamania podstawy czaszki. Większość złamań podstawy następuje wskutek uszkodzenia sklepienia czaszki.

Podstawa czaszki

Przednia część podstawy czaszki należy do czaszki twarzowej, stanowią ją podniebienie kostne oraz lemiesz; część tylna należy do części mózgowej czaszki.

Jamy i doły czaszki

Dół skrzydłowo-podniebienny łączy się: Przez otwór klinowo-podniebienny z jamą nosową Przez szczelinę oczodołową dolną z oczodołem Przez otwór okrągły z dołem środkowym czaszki Przez kanał skrzydłowy z powierzchnią wewnętrzną i zewnętrzną podstawy czaszki Przez kanał podniebienno-pochwowy z dolną powierzchnią podstawy czaszki Przez kanały podniebienne z jamą ustną Przez szczelinę skrzydłowo-szczękową z ...

Rozwój czaszki kostnej

Z całej czaszki chrzęstnej zachowują się u dorosłego, jak widzieliśmy, tylko chrząstki nosa (poza tym chrząstkozrosty na podstawie czaszki); reszta zastąpiona jest kością.

Rozwój chrzęstnej czaszki pierwotnej

Czaszka chrzęstną nie otacza więc całego mózgowia; tworzy ona jedynie wypukłą ku dołowi podstawę, a sklepienie i ściany boczne czaszki uzupełniane są przez błoniastą pokrywę.

Struktura sklepienia czaszki

przeciwnie, opona jest przytwierdzona do podstawy czaszki tylko w określonych punktach. U noworodków i dzieci, u których sklepienie czaszki składa się jeszcze z oddzielnych, przesuwalnych w stosunku do siebie części, opona twarda odgrywa znaczną rolę i stanowi jak gdyby aparat więzadłowy szkieletu kostnego.

Bok czaszki

Wzdłuż bocznej ściany części mózgowej czaszki od przodu ku tyłowi ciągnie się wypukła kresa skroniowa (linea temporalis; tempo-ra = skronie; od tempus = czas: siwe włosy występujące najpierw na skroniach znamionują wiek człowieka); biegnie ona od wyrostka jarzmowego kości czołowej ku górze i ku tyłowi na kości czołowej i tutaj odgranicza wyraźnie czoło od skroni, potem, kierując się w dalszym ciągu łukowato, przechodzi na kość ciemieniową,

Więzozrosty czaszki

Z błoniastej (łącznotkankowej) puszki czaszki zachowują się jeszcze u noworodka nie skostniałe pozostałości w miejscach, w których kości się stykają.

Pokrywa czaszki

W obrębie części mózgowej wyróżnia się z kolei obszar pokrywy czaszki i obszar podstawy czaszki. krwiaki czaszkowe noworodków) natomiast z reguły są małe i miejscowo ograniczone, a przyczyną tego jest znaczne zgrubienie okostnej w obrębie szwów czaszkowych.

Grubość czaszki

Te odrębne stosunki w sklepieniu czaszki są być może związane z tym, że czaszka w mniejszym stopniu niż pozostały kościec podlega działaniu czynności mechanicznej;  poza tym żadna inna kość w czasie wzrastania nie dostraja się tak precyzyjnie do sweg< zadania, jak puszka czaszki w stosunku do mózgowia.

Różnice czaszki związane z wiekiem

W drugim okresie wzmożonego wzrastania następuje znaczne wydłużenie podstawy czaszki, silny rozwój kości czołowej i wysokości twarzy oraz pogłębienie i poszerzenie twarzy, co łączy się z rozwojem zatok przynosowych.

Różnice płciowe czaszki

Czoło na czaszce żeńskiej jest bardziej pionowo ustawione i bardziej wypukłe, guzy czołowe i ciemieniowe wydatniejsze. Z powyższego widzimy, że czaszka dorosłej kobiety zbliża się bardziej do lormy dziecięcej niż czaszka dorosłego mężczyzny.

Czaszka pierwotna

Rozwój mezenchymatycznej czaszki pierwotnej (desmocranium).

Skład czaszki

Wraz z wiekiem następuje dalsze zrastanie się kości czaszki (synostosis senilis) i dlatego u osoby starszej nie możemy rozsadzić czaszki mózgowej na oddzielne kości, tak jak np.

Czaszka, trupia czaszka

Również kult czaszki, który pojawia się w wielu kulturach, ma zapewne swe podłoże w rozumieniu czaszki jako ,,siedziby" ducha. Przedstawiana często jako leżąca pod krzyżem Chrystusa nawiązuje do czaszki Adama (Adam).

Czermna - kaplica czaszek

Odtąd przez 18 lat zbierał w rejonie Kudowy, Dusznik i Po­lanicy ludzkie szczątki i gromadził je w niezwykłej budowli Wśród czaszek ułożonych przy ścianach znajdują się figury dwóch aniołów - jeden z trąbą (pod nim napis: „Powstańcie z martwych"), drugi z wagą (z napisem: „Pójdźcie pod sąd"). zaś czaszki i kości pozostałych 21 tys.

Budowa szczegółowa czaszki. Kości mózgoczaszki

Kość czołowa, tworząca przednią część sklepienia czaszki, składa się z nieparzystej łuski czołowej, dwóch bocznych części oczodołowych oraz nieparzystej części nosowej leżącej między częściami oczodołowymi Kość skroniowa jest kością parzystą, tworzącą część podstawy i część ściany bocznej czaszki.