Chorał

Czytaj Dalej

Cechy chorału gregoriańskiego

O niepowtarzalnym klimacie brzmieniowym chorału gregoriańskiego decydują jego charakterystyczne cechy:

— jednogłosowość,

— czysto wokalny charakter,

— wykonywanie przez mężczyzn (Wyjątek w tym względzie stanowiły oczywiście klasztory żeńskie, gdzie wspólno­ty kobiet sprawowały codzienną...

Geneza i zakres nazwy „chorał gregoriański"

Odkrywanie osobliwości tkwiących w brzmieniu chorału gregoriańskiego trzeba rozpocząć od wyjaśnienia samej jego nazwy. Pojęcie „chorał" pochodzi od łacińskiego słowa chorus, czyli chór. Pierwotnie słowo „chór" oznaczało miejsce w kościele, w pobliżu prezbiterium, które zajmowali śpiewacy —...

Chorał gregoriański

Śpiewy liturgiczne koscioła katolickiego byty produktem wielu kuinu- Starego Sw'iala. PrzezBizancjum dotarły one do Rzymu, przenoszac don dcmenty spiewu syryjskieco. palestynskiegoi greckiego. Jeszcze z antycznej Grecji przeszedł do sredniowiecza kult muzyki jako siływychowawczej.

Znaczenie muzyki wzrosło...

CHORAŁ GREGORIAŃSKI - DZIEJE

Śpiew kośc, który kształtował się w pierwszych wiekach chrześcijaństwa po przyjęciu przez Kościół rzym. języka łac. do liturgii, został skodyfikowany za pontyfikatu pap. Grzegorza Wielkiego (590-604), fundatora rzym. -> schola can-torum; od jego imienia przyjął nazwę ch.g. (określenia carmen...

CHORAŁ PROTESTANCKI

Pieśni kościelne Kościołów protest., zwł. Kościoła -> ewangelickoaugsburskiego, przeznaczone do wspólnego śpiewu całego zboru, które obok głoszenia ewangelii stały się jedną z istotnych części składowych nabożeństw ewang.; typowość ch.p. zawarta jest zarówno w kształcie poetyckim tekstu, jak i...

CHORAŁ

Liturgiczny śpiew kośc. rz.-kat.; oficjalny śpiew kościoła protestanckiego. Chorał ambrozjański zob. (św.) Ambroży.

Chorał gregoriański (rzymski) kościelny śpiew liturgiczny rozwijający swoje jednogłosowe melodie diatonicznie w skalach kościelnych, bez współudziału instrumentów; okres rozkwitu...

Chorał protestancki

Śpiewy religijne kościoła protestanckiego wprowadzone przez Marcina Lutra, wykonywane w językach narodowych; melodie chorału protestanckiego wywodziły sięm.in. ze śpiewów kościoła katolickiego, z pieśni różnych grup innowierców, niekiedy również z pieśni ludowych; początkowo chorał protestancki był...

Muzyka polska w średniowieczu - W kręgu chorału gregoriańskiego

Nową „erę" muzyczną w Polsce zapoczątkowało przyjęcie chrześcijaństwa w 966 roku. Nie był to wyłącznie akt religijny, lecz przełom w wielu dziedzinach życia kraju. W rezultacie przyniósł on znaczne przemiany w cywilizacji, polityce, organizacji i kulturze państwa polskiego. Przyjęcie...

Notacja chorału gregoriańskiego

Wprowadzone w chorale pismo nutowe nie było jednolite. Odrónia sie co najmniej piecpodstawowych form zapisu: inaczej pisano nuty w Metz, inaczej w Sankt Gallen, inaczejjeszcze na terenie Mozarabów w Hiszpanii. Pierwsze przykłady nutowe choraługregorianskiego zachowały sie w rekopisach, zapisane w...

CHORAŁ

CHORAŁ (inc. „Z dymem pożarów, z kurzem krwi bratniej"),wiersz K. Ujejskiego, napisany 1846 do muzyki J. Nikorowicza,pod jej bezpośrednim wrażeniem, krążący w odpisach,ogł. bezim. w paryskim „Dzienniku Nar." 1847, włączony do—>Skarg Jeremiego, rozpowszechniany też osobno w formieulotki. Wyraża patriot...

CHORAŁ GREGORIAŃSKI - RYTM

Jest w ch.g. jednym z trudniejszych i dotychczas w pełni nie zbadanym problemem z braku jednoznacznej interpretacji źródeł z zapisem cheironomicznym.

Różne notacje ch.g., pochodzące z VIII-XII w., wykazują wyraźne zróżnicowanie krótszych i dłuższych wartości za pomocą albo formy graficznej samej nuty...

Chorał gregoriański

Jednogłosowe śpiewy liturgiczne kościoła rzymskokatolickiego pochodzące ze średniowiecza; nazwa związanajest z papieżem Grzegorzem I, który nakazał zebrać i uporządkować istniejące pieśni liturgiczne; chorał gregoriański jestwykonywany po łacinie; w średniowieczu był podstawą kompozycji...

Tonacje kościelne w chorale gregoriańskim

Średniowieczna muzyka koscielna wytworzyła z biegiem lal system skal zwanychkoscielnymi. Tonacje uywane w chorale (zwane te modi) wzorowane były na greckimsystemie skal. Nie było to jednak przeniesienie teorii greckiej na teren muzyki koscielnejsredniowiecza, lecz wielowiekowy proces zdobywania coraz wiekszej...

CHORAŁ GREGORIAŃSKI

Śpiew monodyczny (jednogłosowy) do tekstu łac, diatoniczny, o rytmie swobodnym, opartym na jednostce niepodzielnego „czasu pierwszego", o melodyce wybitnie wokalnej (ambitus odpowiada skali przeciętnego głosu ludzkiego, przewaga ruchu łącznego), korzystający z materiału dźwiękowego tzw. skal kośc...

CHORAŁ GREGORIAŃSKI - ŹRÓDŁA

Źródłami ch.g. są księgi liturg. rękopiśmienne lub drukowane.Najstarsze teksty liturg. zawierają -» sakramentarze — leo-niański (V w»), gelazjański (VII-VIII w.) oraz gregoriański (VIII w.), uzupełniane z biegiem lat także tekstami śpiewanymi.

Z nich powstały tzw. Libelli missae, a potem...

CHORAŁ GREGORIAŃSKI - NOTACJA

Zespół znaków graficznych, za pomocą których zapisywano melodie ch.g., dzieli się na 3 grupy.

1. Notacja cheironomiczną (gr. cheir ręka, nomos prawo) — której nazwa wywodzi się od sposobu uczenia śpiewu i dyrygowania zespołem (dyrygent ręką kreślił w powietrzu przebieg melodii, a śpiewacy naśladowali...

CHORAŁ GREGORIAŃSKI - ESTETYKA

Melodie ch.g. mają ścisły związek z tonicz-nym akcentem łac. (accentus = ad + cantus).

W rozwoju akcentu łac. zgłoska akcentowana miała w okresie poklasycznym charakter wzlotu (arsis), była lekka, toniczna; natomiast zgłoska nie akcentowana, zwł. następująca po akcentowanej, miała charakter spoczynku...

Chorał protestancki

Wielka role w muzyce protestanckiej odgrywaja pojedyncze piesni, melodie chorałowe,metrycznie wyraziste, ujete w tempie powolnym, regularne w budowie, bardziej durowe czymolowe ni modalne, a z powodu małego zasiegu (ambitus) łatwe do spiewania.

Spiewane w jezyku niemieckim nabożne melodie chorałowe...