"Ad leones!"

Czytaj Dalej

„AD LEONES!"

„AD LEONES!", nowela C. Norwida, powst. 1881-83 (wg J.W.Gomulickiego pocz. 1883), prwdr. w „Chimerze" 1901 (pierwszyutwór Norwida ogł. przez Z. Przesmyckiego), tekst popr.w t. E Pism zebranych, Warszawa-Kraków 1912. Podejmuje -często przez Norwida rozważany - problem sytuacji artystyi sztuki w kapitalist...

Possesio ad interdicta

Posiadanie składające się z corpus i animus korzystało z pretorskiej ochrony posesoryjnej, interdyktami – stąd possessio ad interdicta.

Possessio ad usucapionem

Pełne posiadanie, do tego possessio civilis – oparte na prawnym tytule nabycia, uznawanym przez ius civile mogło prowadzić do uzyskania własności rzeczy poprzez zasiedzenie – takie posiadanie prowadzące do zasiedzenia nazywane było possessio ad usucapionem.

AD ASTRA

AD ASTRA. Dwugłos, powieść E. Orzeszkowej, napisanawespół z T. Garbowskim (pseud. Juliusz Romski), prwdr.w „Bibliotece Warsz." 1902-03, wyd. os. w Warszawie 1904.Powieść ma formę listów Seweryny Zdrojowskiej (bohaterki —Dwóch biegunów) i jej kuzyna Tadeusza Rodowskiego, przyrodnika,zamieszkałego w Wiedniu...

CORPUS ANTIQUISSIMORUM POETARUM POLONIAE LATINORUM usque ad Ioannem Cochanovium (CAPPL)

CORPUS ANTIQUISSIMORUM POETARUM POLONIAELATINORUM usque ad Ioannem Cochanovium (CAPPL), seriawydawn . obejmująca poetów pol. XV - XVI w. piszących połacinie, podjęta przez AU 1887 pod kier. K. Morawskiego; t.1nie ukazał się, tomy 2-5, druk. w krak. Spółce W y d a w n . Pol. do1900, objęły utwory Pawła z...

CHAJR - AD - DIN

ok. 1465-1546, Korsarz algierski, sławny pod przydomkiem Barbarossa. Gdy jego brat Arudż (a. Koruk) zdobył Algierię na Hiszpanach, Barbarossa przyjął zwierzchnictwo Turcji (1518) i rozszerzył jego zdobycze.

Jako admirał floty tur. 2 razy pobił Andrea Dorię (zob.) i spustoszył Wybrzeża Grecji, Włoch i...

GRADUS AD PARNASSUM

Łac., 'stopnie (droga, wejście) ńa Parnas (do mistrzostwa poetyckiego)'; tytuł trzech słynnych dzieł dydaktycznych: podręcznika sztuki poetyckiej (w formie leksykonu), wyd. w 1687 w Kolonii przez jezuitę Paula Alera; podręcznika kontrapunktu Johanna J. Fuxa (Fuchsa) wyd. w 1725; szkoły techniki...

NUR AD - DIN I SZAMS AD - DIN

Dwaj bracia, synowie wezyra sułtana egipskiego, bohaterowie opowieści z Baśni z 1001 nocy (zob. Tysiąc). Syn Nur ad-Dina, Hasan Badr ad-Din, dzięki interwencji pewnej dżinniji (zob. Dżinny) poślubił Sitt al-Husn, piękną córkę swego stryja, Szams ad-Dina, która była przeznaczona obrzydłemu garbusowi...

AB ESSE AD POSSE VALET

A posse ad esse non va­let  consequentia,  scholastyczne  adagium,  wyrażające regułę wynikania modalnego  lub w ogóle argumentacji: ze zdania asertorycznego (o stanie faktycznym) można wywnioskować zdanie problematyczne (o możliwości), lecz nie na odwrót.

AB UNIVERSALI AD PARTICULARE VALET

A particular! ad universale non valet consequentia — adagium, reguła wynikania, będąca podstawą sylogizmu; ze zdania ogólnego wynika (koniecznie) szczegółowe o tym samym podmiocie i orzeczniku, lecz nie odwrotnie.

Pewnym odpowiednikiem tej reguły we współcz. rachunku kwantyfikatorów jest teza: nix fx—>...

AD AD

(hebr. Hadad), Zach.sem. bóg wegetacji. Objawiać się miał w burzy i piorunach, przedstawiany w postaci ryczącego byka lub kamiennej steli; często bywał identyfikowany z Baal Szamem (bogiem nieba) i nazywany Baalem;

małżonką A. była -» Asztarte; pod koniec II tysiąclecia prz. Chr. znane były miejsca...

AD BESTIAS

Damnatio (datio) ad bestias, wyrok skazujący na rozszarpanie przez dzikie zwierzęta podczas igrzysk amfiteatralnych. Walki z dzikimi zwierzętami w czasach cesarstwa rzym., zwł. od poł. II w., były dość popularną formą igrzysk;

odbywały się początkowo w Rzymie, a nast. w innych miastach cesarstwa;...

AD CATHOLICI SACERDOTII FASTIGIUM

Enc. Piusa XI o godności, zadaniach i przymiotach kapłana kat., ogłoszona 20 XII 1935 w AAS 28 (1936) 5-53; tłum. pol. S. Okoniewskiego, Encyklika papieża Piusa XI o kapłaństwie katolickim, Pz 1936. —> Kapłaństwo.

 

F. Korszyński, Ad catholici sacerdotii fastigium, AK 37 (1936) 271-281.

AD CENAM AGNI PROVIDI

Wielkanocny hymn niesz-porny, opiewający Baranka Wielkanocnego i jego zwycięstwo nad śmiercią. Przypisywany św. Ambrożemu, został przerobiony za pap. Urbana VIII na Ad regias Agni dapes; w średniowieczu do tekstu hymnu ułożono wiele melodii (najsławniejsze ambrozjańskie i galijskie).

 

Chev 110. 244;...

AD COMPLENDUM

(od łac. compiere dopełnić, doprowadzić do skutku), Pokomunijna modlitwa dziękczynna w sa-kramentarzach gregoriańskich (-> Hadrianum). Od pap. Grzegorza Wielkiego a.c. była ostatnią, uroczyście przez celebransa śpiewaną formułą, zamykającą zgromadzenie liturg., toteż i obecnie w szerszym znaczeniu...

AD FESTA PRETIOSI Martyris Christi Adalberti

Oficjum rymowane ku czci św. Wojciecha. Nie zostało dotąd opublikowane, późniejsze od -> Benedic Regem cunctorum, gdyż włącza jego antyfonę tytułową; znane z licznych kodeksów krak. od ok. 1320 po ostatnie brewiarze druk. w XVI w. (także brewiarz płocki);

przypuszczalnie powstało w Krakowie w związku...

AD IESU CHRISTI GLORIAM, dicamus, ad memoriam

Sekwencja wotywna o Upokorzeniu Chrystusa (Humiliatio Domini). Anonimowy utwór śląski, sprzed 1487, znaleziony w niektórych rękopisach i w drukowanych mszałach wrocławskich oraz krakowskich z 1532; włączony do odprawianych o zdrowie mszy wotywnych o upokorzeniu Pana lub o pięciu ranach;

jest to...

AD MAIOREM DEI GLORIAM

Skrót AMDG, pełny skrót o(mnia)AMDG, łac. dewiza: wszystko na większą chwałę Bożą; od chwili powstania zak. jezuitów ich naczelne hasło.

W dosłownym lub zbliżonym brzmieniu występuje ponad 300 razy w konstytucjach i listach Ignacego Loyoli; oddaje ducha Ćwiczeń duchownych, przepojonych ideą...

AD METALLA, in metalla [damnatus]

Kara przymusowej pracy w kopalniach lub kamieniołomach, najcięższa po karze śmierci, wprowadzona 23 w Rzymie przez ces. Tyberiusza (14-37).

Podlegali jej zasadniczo plebejusze i niewolnicy; stosowana była często wobec chrześcijan w okresie prześladowań, głównie na Sardynii i Cyprze oraz w Palestynie i...

AD NUTUM

(łac. na skinienie), Termin techn. oznaczający w prawie kan. całkowitą swobodę w odwoływaniu przez przełożonego podlegających mu osób z urzędu kościelnego.

Występuje w KPK w zastosowaniu do urzędu wik. generalnego (kan. 366 § 2), dziekana (kan. 446 § 2), prob, zakonnego (kan. 454 § 5), wik...