Język polski /17 000 prac/

  • Ocena brak

    PRZEKĄS

    Dawn. drwina, szyderstwo; obecnie tylko w zwrocie: Z przekąsem mówić, uśmiechać się itd. - drwiąco, ironicznie, zjadliwie, szyderczo.

    Ocena / Kategoria / Definicje

    Autor /Rygobert Dodano /11.04.2012 Znaków /146

    praca w formacie txt
  • Ocena brak

    PRYNUKA

    Natarczywe zachęcanie, przymuszanie gości do nadmiernego jedzenia i picia; dawniej obowiązek gospodarza, bo wg zwyczaju jadano przy obcym stole półgębkiem, jakby bez apetytu, jak ptaszek, niechętnie, jeśli nie było prynuki.

    Mawiano wtedy z niezadowoleniem: „Było co jeść, pić, ale prynuki nie było", z...

    Ocena / Kategoria / Definicje

    Autor /Rygobert Dodano /11.04.2012 Znaków /350

    praca w formacie txt
  • Ocena brak

    PRZELEWKI

    Wyraz występujący już tylko w 1. mn. i tylko w zwrocie: To nie przelewki 'to nie drobiazg, nie głupstwo, nie byle co; niełatwo to zrobić, dać temu radę'. Co znaczył dawniej, nie wiadomo.

    Może szło tu o czynność przelewania, przepłukiwania czegoś, a więc czynność łatwą, a. o zanieczyszczoną...

    Ocena / Kategoria / Definicje

    Autor /Rygobert Dodano /11.04.2012 Znaków /417

    praca w formacie txt
  • Ocena brak

    PRZĄDKA

    Kobieta zajęta a. trudniąca się przędzeniem, umiejąca prząść; zob. Arachne; Kołowrotek; Prząśnic(zk)a. Prządki, hiszp. Las Hilanderas, obraz (ok. 1657) Velazqueza, Madryt, Prado.

    Prządki, wieczory prządek, wieczory prządkowe, staropol. obyczaj zbierania się kobiet i dziewcząt wiejskich w jesienne...

    Ocena / Kategoria / Definicje

    Autor /Rygobert Dodano /11.04.2012 Znaków /837

    praca w formacie txt
  • Ocena brak

    PRZEMIENIENIE

    Przeobrażenie, przekształcenie; przest wymiana. Przemienienie (Pańskie) scena opisana w Biblii, Ew. wg Mat , 17, 1-9, Marka, 9, 1-13, i Łuk., 9, 28-36, gdy Piotr, Jakub i Jan ujrzeli Jezusa przemienionego, w białych szatach, z Eliaszem i Mojżeszem, i usłyszeli głos z obłoku: „Ten jest Syn mój najmilszy...

    Ocena / Kategoria / Definicje

    Autor /Rygobert Dodano /11.04.2012 Znaków /448

    praca w formacie txt
  • Ocena brak

    PRZĄŚNIC(ZK)A

    Prząślica, przęślica, wąska deseczka, do której przywiązuje się przędziwo (len, konopie itd.), część kołowrotka.

    U prząśniczki siedzą

    Jak róża dzieweczki,

    Przędą sobie, przędą

    Jedwabne niteczki.

    Kręć się, kręć, wrzeciono,

    Wić się tobie, wić!

    J. Czeczot, Prząiniczka, 1-6;...

    Ocena / Kategoria / Definicje

    Autor /Rygobert Dodano /11.04.2012 Znaków /351

    praca w formacie txt
  • Ocena brak

    PRYM

    Dawn. pierwszeństwo, pierwsze miejsce, przodowanie; muz. pierwszy, główny głos w chórze, najwyższy głos gamy, akordu; z fr. prime dawn. 'pierwszy'.

    Dzierżyć, wodzić (dawn. trzymać, mieć) prym w czymś mieć pierwsze miejsce, wybijać się nad innych.

    Iść o prym ubiegać się o pierwszeństwo...

    Ocena / Kategoria / Definicje

    Autor /Rygobert Dodano /11.04.2012 Znaków /580

    praca w formacie txt
  • Ocena brak

    PRZEMYŚL

    Miasto wojewódzkie nad Sanem, we wczesnym śrdw. ważny gród na międzynarodowym szlaku handl. z Krakowa do Kijowa, na pograniczu polsko-ruskim, mający już w X w. kolonię kupców żydowskich. W 981 zajęty przez Włodzimierza (zob.) Wielkiego, w 1340 ponownie przy Polsce, w 1375 biskupstwo kat., w 1389 pełne...

    Ocena / Kategoria / Definicje

    Autor /Rygobert Dodano /11.04.2012 Znaków /1 898

    praca w formacie txt
  • Ocena brak

    PRZECHERA - FRANT

    Diabeł polskiej demonologii ludowej, sprawca swarów, zwad, zatargów, skandali, awantur, bijatyk, rąbaniny, zabójstw i samobójstw, niesnasek między duchownymi, zakonnikami, panami i służbą, patron rozbójników i świętokradców.

    Ocena / Kategoria / Definicje

    Autor /Rygobert Dodano /11.04.2012 Znaków /281

    praca w formacie txt
  • Ocena brak

    PRYMAS (1)

    Kośc. rz.-kat. tytuł ordynariusza określonej stolicy biskupiej, nadawany przez papieża, dający kiedyś pierwszeństwo przed innymi biskupami danego kraju, dziś tytuł honorowy; pierwszy w Polsce otrzymał ten tytuł dla diecezji gnieźnieńskiej na soborze w Konstancji (1416) arcybiskup Mikołaj Trąba; z...

    Ocena / Kategoria / Definicje

    Autor /Rygobert Dodano /11.04.2012 Znaków /388

    praca w formacie txt

Do góry