Ocena brak

Żywopłoty - rośliny i zwierzęta

Autor /Wala Dodano /31.01.2012

Żywopłoty są jednymi z najlepszych miejsc bytowania dla zwierząt, co jest dosyć zaska­kujące, gdyż są one posadzone ręką człowie­ka, a środowiska stworzone przez ludzi zwykle nie są zbyt atrakcyjne dla fauny i flory. Bogactwo śro­dowisk żywopłotowych wiąże się z dużą liczbą gatunków roślin tam występujących oraz z samą szczególną strukturą żywopłotów. Żywopłot jest środowiskiem liniowym, ciągłym, tak jak obrzeża linii kolejowych, kanałów i szos, oraz łączy się z innymi typami środowisk, chociażby z lasami. Z każdej strony ściany żywopłotu występują łąki kośne i pastwiska dla zwierząt gospodarskich. Oznacza to, że wiele rodzajów roślin, owadów i zwierząt może przenikać do żywopłotów i z tego względu są one miejscem bytowania wielu różno­rodnych organizmów.
Obrzeża żywopłotów są ważne, gdyż oferują one zwierzętom, szczególnie motylom, ciepłe, osło­nięte miejsca, w których mogą spokojnie odpoczy­wać. Ponadto na skraju żywopłotu rosną rozmaite : rośliny, których kwiaty są źródłem nektaru, a liście pożywieniem dla larw. Trawa rosnąca w pobliżu ! żywopłotów jest doskonałym miejscem na założe­nie gniazda dla gniazdujących na ziemi bażantów i kuropatw.
Szerokie żywopłoty tworzą pasy ochronne, a w miejscach, gdzie dochodzą do zadrzewień, stają się często gęstym obrzeżem lasów. Takie okolice są ważnym miejscem występowania różnego rodza­ju muchówek i chrząszczy, na przykład koziołkowatych i bzygowatych. Wiele gatunków tych owadów spędza życie w dwóch różnych środowi­skach. Potrzebują one lasów, gdzie się rozmnaża­ją, i otwartych przestrzeni, na których latają, odby­wają gody i kopulują.

Drzewa i krzewy w żywopłotach.
Żywopłoty były sadzone pierwotnie po to, aby ogradzały pastwiska. Zazwyczaj tworząc żywopłot sadzono tylko jeden lub dwa gatunki, pozostałe rośliny pojawiały się w sposób naturalny w wyni­ku samosiewów. Gatunkiem najczęściej wykorzy­stywanym do zakładania żywopłotów jest głóg. Do jego zalet można zaliczyć to, że dobrze się rozra­sta, jest gęsty i posiada ostre ciernie. Dzięki temu żywopłot z głogu jest trudno sforsować i spełnia on doskonale funkcję naturalnego ogrodzenia. Podobne zalety mają żywopłoty z tarniny i spo­krewnionej z nią śliwy lubaszki. Oprócz tych krze­wów w szpalerach żywopłotów rosną dęby i jesio­ny, którym czasami pozwala się dorosnąć do pokaźnych rozmiarów i które mogą dostarczać drewna do budowy domów i szop.
Tam, gdzie znany jest wiek żywopłotu, analizy pokazują, że jego przybliżony wiek można okreś­lić na podstawie liczby gatunków drzew i krze­wów, które rosną na jakiejś średniej jednostce długości. Zazwyczaj jest to 30 metrów. Odkryto, że pojawienie się jednego nowego gatunku krzewu lub drzewa w żywopłocie następuje mniej więcej raz na sto lat; stąd też, wykrycie przykładowo ośmiu gatunków drzew i krzewów na trzydziestu metrach długości danego żywopłotu wskazuje, że ma on 800 lat. Stopień dokładności tej metody to mniej więcej 200 lat. Jest ona łatwym sposobem określania przybliżonego wieku żywopłotu.

Rośliny żywopłotów.
Typowymi pnączami przerastającymi żywopłoty są wiciokrzew i bluszcz, które mają szeroki zasięg występowania, a oprócz nich także chmiel i psianka słodkogórz, której szkarłatne jagody są trujące. Często występującymi pnączami są także rozmaite gatunki przytulii. Barwnymi roślinami obrzeży żywopłotów jest wiele gatunków z rodzaju Silene, takich jak na przykład lepnica rozdęta, lepnica zwi­sła i lepnica gajowa. Innymi roślinami często wy­stępującymi wśród żywopłotów są glistnik jas­kółcze ziele i pokrzywy. Jeżeli żywopłot styka się z zadrzewieniami śródpolnymi, to do typowych roślin takich środowisk są zaliczane fiołki, szałwia i paprocie.

Zwierzęta żywopłotów.
Stare, rozrosłe żywopłoty są o wiele bardziej in­teresującym i atrakcyjnym dla zwierząt środowis­kiem niż małe, młode żywopłoty ogrodowe. W ta­kich miejscach może zadomowić się orzesznica, która buduje swoje letnie gniazda nad ziemią, a gniazda zimowe często ma pod powierzchnią ziemi. Do budowy swego gniazda ten mały ssak często wykorzystuje paski zdartej kory wiciokrzewu. Naprawdę stary żywopłot, którego możemy rozpoznać po tym, że rośnie na wale utworzonym przez nagromadzającą się przez wieki ściółkę prze­mieszaną z ziemią, może być miejscem, gdzie zakładają swe nory lisy i borsuki. Ssaki te kopią głębokie korytarze kończące się obszernymi komo­rami, które służą jako miejsce rozrodu i kryjówka.
Pokrzywnice i pokrzewki czarnołbiste są jed­nymi z najpospolitszych ptaków europejskich ży­wopłotów. W gęstwinie gałęzi zakładają one swe gniazda i w okresie lęgowym zewsząd dobiega ich śpiew. Innymi typowymi gatunkami są sikory, na przykład sikora bogatka, modra i czarnogłowa, a także malutkie raniuszki. Te niewielkie ptaszki o niespotykanie długich ogonkach budują kuliste gniazda, które są podobne do gniazd innego miesz­kańca żywopłotów - strzyżyka.
Jesienią żywopłoty wypełniają się okrzykami przelatujących kwiczołów, drozdów śpiewaków i droździków, których nawoływania mieszają się z głosami osiadłych kosów. Ptaki te żywią się owocami głogu, śnieguliczki, jarzębiny i bluszczu. W oskubywaniu roślin z owoców biorą także udział sójki i gołębie grzywacze. Biomasa owoców, jaką wytwarzają rośliny żywopłotów jest zaskakująco ogromna - są to miliony ton materii roślinnej powstałej w drodze fotosyntezy.
Motyle.
Obrzeża żywopłotów są idealnym środowiskiem występowania wielu gatunków motyli, takich jak perłowiec eufrozyna, osadnik, rusałka wierzbowiec i rusałka żałobnik. Często na kwitnących roślinach przysiadają i inne gatunki: rusałka admirał, ceik, kratkowiec i modraszek. Żywopłoty są dla motyli leśnych korytarzami łączącymi rozrzucone wśród pól małe laski. W tych środowiskach motyle po­szukują roślin żywicielskich dla swoich gąsienic i kwiatów z nektarem dla siebie. Pospolitymi moty­lami żywopłotów są bielinki, wśród nich niestrzęp głogowiec. Jego gąsienice żerują na liściach głogu, jarzębiny i czeremchy.

Podobne prace

Do góry