Ocena brak

Żyła główna dolna

Autor /jennad Dodano /02.02.2012

Ż. główna dolna (u. cava injerior) jest wielkim pniem zbiorczym, do którego uchodzą żyły kończyn dolnych oraz żyły brzucha i miednicy: do niej więc spływa krew z wszystkich żył pod przeponowej połowy ciała.

główna dolna powstaje z połączenia (pod kątem 60 -65°) obu żż. biodrowych wspólnych, prawej i lewej; miejsce to leży do przodu od chrząstki miedzykregowej przedzielającej czwarty kręg lędźwiowy od piątego, nieraz nieco niżej na poziomie piątego kręgu lędźwiowego; na ogół około i do 2 cm poniżej rozdwojenia aorty.

Od swego początku żyła wstępuje pionowo ku górze wzdłuż prawego obwodu kręgosłupa oraz prawej strony aorty. Mniej więcej na poziomie pierwszego kręgu lędźwiowego żyła zbacza nieco w stronę prawą i dochodzi do części tylnej powierzchni przeponowej wątroby. Tutaj przebiega ona w bruździe ż. głównej, po czym przechodzi od dołu do góry przez środek ścięgnisty przepony, przez otwór dla niej przeznaczony (furamen u. cauae). W klatce piersiowej przebieg jej jest bardzo krótki (około 2,5 cm). W tej części zagina się ona silnie do przodu oraz w stronę lewą, przenika przez osierdzie i uchodzi do tylnej i dolnej części przedsionka prawego. Ż. główna dolna jest więc praw ie całkowicie położona w jamie brzusznej (część brzuszna) i tylko jej odcinek końcowy znajduje się w klatce piersiowej (część piersiowa).

Długość żyły jest osobniczo bardzo zmienna; mniej więcej wynosi ona 22—25 cm (Tcstut), z czego 20—22 cm przypada na jej część brzuszną; ż. główna dolna jest więc przeszło trzykrotnie dłuższa od ż. głównej górnej. Średnica żyły wzrasta od dołu ku górze w miarę przyjmowania przez nią dopływów. U swego początku średnica mierzy około 20—22 mm, w odcinku końcowym 30—32 mm. Według niektórych żyła główna dolna wykazuje dwa wypuklenia: jedno powyżej ujścia żył nerkowych (zatoka nerkowa), drugie w miejscu ujścia żył wątrobowych (zatoka wątrobowa).

Ż. główna dolna ma jedną tylko zastawkę położoną w ujściu naczynia do prawego przedsionka; zastawka jest uwstcczniona u dorosłego, dobrze rozwinięta natomiast u płodu i u niego też ma ważne znaczenie.

Błona mięśniowa żyły jest słabo rozwinięta, zwłaszcza w części piersiowej. W pobliżu przedsionka obejmują ją włókna mięśniowe poprzecznie prążkowane pochodzące ze ściany serca.

Część brzuszna ż. głównej dolnej biegnie wzdłuż prawego obwodu kręgosłupa; ku tyłowi sąsiaduje ona z nim oddzielona kilkoma tętnicami (tt. lędźwiowe prawe, t. nerkowa prawa, t. nadnerczowa środkowa prawa, t. przeponowa prawa) oraz brzegiem przyśrodkowym m. lędźwiowo-udowcgo prawego, pniem współczulnym prawym i węzłami chłonnymi. Po stronie lewej ż. główna dolna graniczy z aortą brzuszną, do której u dołu ściśle przylega; powyżej, między ż. główną dolną a aortą, znajduje się przestrzeń, w której leży odnoga prawa przepony. Po stronie prawej żyła sąsiaduje kolejno w kierunku od dołu do góry: z iii. lędźwiowo-udowym prawym, wzdłuż powierzchni przedniej którego biegnie moczowód, oraz z brzegiem przyśrodkowym nerki prawej i nadnercza prawego. Do przodu od dołu do góry żyłę główną dolną krzyżuje t. biodrowa wspólna prawa, nasada krezki jelita cienkiego, u mężczyzny prawa t. jądrowa, u kobiety prawa t. jajnikowa, a poza tym do żyły przylega otrzewna ścienna, część dolna dwunastnicy, głowa trzustki, ż. wrotna oraz część tylna powierzchni przeponowej wątroby; jak już wspomniano, żyła przebiega tu w głębokiej pionowej bruździe (suleus v. raiae: długości około 3—4 cm), która czasem może ^ię przekształcać w zamknięty kanał.

Przez przeponę ż. główna dolna przechodzi od dołu do góry przez otwór położony w pobliżu brzegu tyłno-przyśrodkowego listka prawego środka ścięgnistego. Żyła ściśle przylega do ścięgnistych brzegów otworu.

Część piersiowa położona jest częściowo wewnątrz, częściowo zewnątrz worka osierdziowego. Odcinek zewnątrzosierdziowy sąsiaduje z opłucną oraz podstawą prawego płuca oddzielony od nich dolną częścią błony oskrzelowo-osicrdziowej, przez niektórych zwaną więzadłem przeponowo-osierdziowym. Więzadło to przyczepia się u dołu do brzegu otworu z. głównej dolnej. Odcinek wewnątrz-osierdziowy jest bardzo krótki i z wyjątkiem wąskiego pasma tylnego dokoła przykryty blaszką trzewną osierdzia surowiczego.

Podobne prace

Do góry