Ocena brak

Zwiastowanie

Autor /Nikanor Dodano /09.11.2012

W sztuce chrzęść, jeden z najważniejszych
tematów ikonografii maryjnych - Archanioł
Gabriel nawiedza —> Marię i obwieszcza jej, że
została wybrana na Matkę Jezusa.

Najstarsze przedstawienia
sceny Z. w rzym. katakumbach (ok. 300)
ukazują Marię jako młodą kobietę siedzącą i odpowiadającą
gestem na pozdrowienie anioła wyobrażonego
pod postacią młodzieńca.

W V w. zasób motywów tego przedstawienia został znacznie wzbogacony
o wyobrażenia rozmaitych wątków apokryficznych;
pojawiły się sceny Z., w których wizerunkom
Bogurodzicy nadano cechy reprezentacyjnych przedstawień
imperialnych, ukazując Marię w stroju monarszym
i w asyście anielskiej.

Zazwyczaj jednak
przedstawiano Marię modlącą się, tkającą purpurę
na zasłonę dla Świątyni lub czytającą, do której zbliża
się Archanioł unoszący dłoń w geście pozdrowienia,
trzymający w ręku laskę lub lilię - symbol dziewiczej
czystości Marii; słowa pozdrowienia anielskiego, a
często także odpowiedź Marii umieszczano na banderolach.

Od IX/X w. scenę Z. ukazywano na tle architektury
symbolizującej miasto Nazaret lub dom
Marii. Motyw księgi trzymanej w rękach Marii lub leżącej
przed nią na pulpicie występował od X/XI w.
Myśl o wcieleniu jako konsekwencji przyjęcia przez
Marię posłannictwa anioła ilustrowano, wyobrażając
promienie światła biegnące ku postaci Marii od
przedstawianej w górnej części kompozycji Ręki Boga
lub postaci Boga Ojca; na promieniach ukazywano
gołębicę Ducha Sw. (—> Trójca Święta), a od XI w. także
Dzieciątko Jezus. Szczególnie popularną w malarstwie
tablicowym XV w. scenę Z. przedstawiano
często w realist. potraktowanych wnętrzach, ujmując
ją w sposób nieomal rodź.

W sztuce wschodniochrześc.
zachowano reprezentacyjny charakter sceny Z.
Często pojawiał się w niej zaczerpnięty z apokryficznej
Protoewangelii Jakuba motyw trzykrotnego
zwiastowania Marii - przy studni, podczas tkania zasłony
dla Świątyni i przy lekturze.

Odrębną grupę
wśród wsch. przedstawień tematu Z. stanowią takie,
na których w łonie Marii wyobrażony jest wcielony
Chrystus; obrazują one sformułowaną przez wsch.
teologów myśl o Wcieleniu dokonującym się w chwili
Zwiastowania. Scena Z. umieszczana była na
drzwiach król. —> ikonostasu.

Podobne prace

Do góry