Ocena brak

Żółwie

Autor /Bill Dodano /12.01.2012

Żółwie, dzięki swej charakterystycznej budowie ciała, tworzą odrębny rząd gadów. Od pozostałych przedstawicieli tej gromady różnią się chroniącym ciało pancerzem, który składa się: z części grzbietowej - ka-rapaksu i części brzusznej - plastronu. Ka-rapaks osadzony jest na zrośniętych z nim wyrostkach ościstych kręgów oraz żebrach, dzięki temu jest bardzo mocno spojony z ciałem. Z kolei plastron połączony jest z żebrami brzusznymi, czyli tzw. gastralia-mi oraz kośćmi pasa barkowego. Pancerz większości żółwi składa się z płyt kostnych, pokrytych mocnymi tarczami rogowymi.

Na tych ostatnich powstaje, w miarę wzrostu zwierzęcia, charakterystyczny rysunek, ponieważ pancerz, stanowiący integralną część ciała, rośnie razem z nim. U niektórych grup żółwi (z gatunków spotykanych w Europie tylko u bardzo rzadkiego żółwia skórzastego) kostna część pancerza jest uwsteczniona, a rogowe tarcze zanikły całkowicie. Funkcję ochronną przejmuje wówczas mocna, gruba skóra z rozsianymi w niej niewielkimi płytkami kostnymi.

Większość żółwi może wciągnąć do wnętrza pancerza głowę, ogon i nogi zabezpieczając się przed naturalnymi wrogami. Ze względu na sposób, w jaki żółwie chowają głowę w głębi pancerza, wyróżnia się ich dwa podrzędy, a mianowicie żółwie boko-szyjne (Pleurodira) i żółwie skrytoszyjne (Cryptodira). Pierwsze z nich kryją głowę zginając szyję w bok w płaszczyźnie poziomej, natomiast drugie wyginając ją esowa-to w płaszczyźnie pionowej. Wszystkie rodzime żółwie europejskie należą do pod-rzędu żółwi skrytoszyjnych. Żółwie nie mają zębów, tylko mniej lub bardziej ostre rogowe listwy. U niektórych gatunków, między innymi u karetty, koniec górnej szczęki jest hakowato wygięty, podobnie jak dziób papugi. Na ogonie żółwi, który u samców jest z reguły dłuższy niż u samic, oraz na nogach, znajdują się rogowe tarczki i łuski. Na części z nich mogą się znajdować struktury przypominające kolce.

Kształt ciała żółwi odzwierciedla prowadzony przez nie tryb życia. Pancerz żółwi lądowych jest wysoko wysklepiony, kopuło-waty, natomiast pancerz żółwi morskich i słodkowodnych jest spłaszczony, dzięki czemu bardziej opływowy, co ułatwia zwierzęciu pływanie.

Żółwie lądowe żywią się głównie lub wyłącznie pokarmem roślinnym, zaś żółwie wodne są drapieżne. Jedne i drugie zjadają jednak okazjonalnie padlinę. Największy z obecnie żyjących żółwi, a jednocześnie jeden z najokazalszych współczesnych gadów, żółw skórzasty, żywi się niemal wyłącznie meduzami.

Samice żółwi składają jaja do, wygrzebanych w odpowiednich po temu miejscach, niewielkich dołków w ziemi lub piasku. Żółwie morskie odwiedzają w tym celu spokojne, odludne plaże. Liczba jaj składanych przez żółwie lądowe i słodkowodne wahaj się zwykle od 5 do 25, w przypadku żółwil morskich jest znacznie wyższa i wynosi odj 100 do 200 sztuk.

Spotykane w morzach oblewających wybrzeża Europy morskie żółwie należą do dwóch rodzin: żółwi skórzastych (Der-mochelydidae) oraz żółwi morskich (Che-loniidae). Oba europejskie gatunki słodkowodnych żółwi zaliczane są do rodziny żółwi błotnych (Emydidae), a trzy gatunki lądowych żółwi do dużej rodziny żółwi lądowych (Testudinidae), do której należy także ogromny żółw słoniowy i równie wielki żółw olbrzymi.

Wszystkie żyjące na kuli ziemskiej gatunki żółwi znajdują się w niebezpieczeństwa i wymagają ochrony.

Podobne prace

Do góry