Ocena brak

Żółw jadalny, żółw zielony

Autor /Bill Dodano /12.01.2012

Rodzina żółwie morskie (Cheloniidae)  

Wygląd: duży żółw morski z owalnym, bardzo masywnym karapaksem długości do 140 cm, z 4 parami tarcz żebrowych. Na głowie znajduje się tylko jedna para tarczek przedczołowych, po czym można bez obawy popełnienia omyłki odróżnić żółwia jadalnego od bardzo dużych osobników żółwia szylkretowego. Karapaks może mieć barwę od oliwkowej do brązowej, często z żółtawymi smugami i plamkami lub ciemniejszym marmurkowaniem. U żółwi żyjących wśród tropikalnych raf koralowych widoczne są na powierzchni pancerza pościerane miejsca.

Tarczki pokrywające wierzch głowy mają jasne obrzeżenia. Pysk jest bardziej tępo zakończony niż u żółwia szylkretowego. Na pancerzu nie ma podłużnych, kilowatych fatd, dzięki czemu nawet przy pobieżnej obserwacji pływającego w morzu żółwia jadalnego można z łatwością odróżnić od podobnej wielkości żółwia skórzas-tego.

Występowanie: tropikalne i subtropikalne rejony mórz i oceanów; u wybrzeży europejskich spotykany tylko wyjątkowo. Dawniej żółw jadalny był liczniejszy, zwłaszcza w Morzu Śródziemnym, na plażach którego wciąż jeszcze znajduje się kilka miejsc lęgowych tego gatunku. W niektórych rejonach został jednak na skutek rabunkowych odłowów i wybierania jaj niemal zupełnie wytępiony.

Środowisko: płytkie wody przybrzeżne o dnie porośniętym wodorostami, szczególnie zo-sterą, czyli tasiemnicą morską (Zostera marina). Często wędruje także przez otwarte morze i dążąc do swych miejsc lęgowych przebywa ogromne odległości.

Tryb życia: żółwie jadalne pływają stosunkowo powoli (jednak zgodnie z niektórymi relacjami potrafią w razie potrzeby rozwinąć prędkość dochodzącą do 40 km/godz. - przyp. tłum.). Przemierzają przybrzeżne wody w poszukiwaniu łanów wodorostów stanowiących ich pokarm. Pod wieczór udają się do spokojnych zatok i lagun porośniętych namorzynami. Chcąc zaczerpnąć powietrza wysuwają nad powierzchnię wody głowę z szeroko otwartym pyskiem, wydając przy tym głuche, lecz donośne stękanie.

Rozród: w okresie godowym żółwie jadalne gromadzą się w pobliżu brzegów, na których znajdują się plaże będące ich tradycyjnymi miejscami lęgowymi. Zapłodnione samice wychodzą w nocy na ląd. Wyszukują na plaży odpowiednie miejsca, w których silnymi, gwałtownymi ruchami przednich, wiosłowatych kończyn wygrzebują metrowej głębokości jamy, do których następnie składają od 75 do 200 jaj rozmiarów piłki do ping-ponga, otoczonych elastyczną skorupką.

Po złożeniu jaj samica zasypuje jamę i wygładza powierzchnię piasku. Wracając do morza samica musi często odpoczywać lub też poczekać na przypływ. Pozostawia na piasku wyraźne ślady, tak że bez większego trudu można odszukać miejsce, w którym zostały złożone jaja. Są one wysoko cenionym przez smakoszy przysmakiem, nic więc dziwnego, że od dawna są tysiącami wybierane i sprzedawane. Z ocalałych z pogromu jaj młocie wylęgają się przeciętnie po 2 miesiącach. Natychmiast po wykluciu się pędzą do morza i jest to dosłownie wyścig ze śmiercią, który przeżywają tylko nieliczne młode żółwiki. W ciągu dnia polują na nie bowiem mewy, czaple, miejscami także wrony, wałęsające się psy i zdziczałe świnie. W nocy czyhają na nie duże kraby. Również w morzu małe żółwie nie są bezpieczne - atakują je tam m.in. drapieżne ryby.

Pokarm: młode żółwie początkowo żywią się najróżniejszymi drobnymi zwierzętami morskimi. Wraz ze wzrostem rozmiarów ciała zwiększa się w ich jadłospisie udział roślin, zwłaszcza zostery morskiej.

Uwagi: chrząstka znajdująca się pomiędzy płytami kostnymi pancerza stanowi podstawowy surowiec do sporządzania słynnej zupy żółwiowej. Znakomite jest również mięso i jaja żółwia jadalnego. Polowania i wybieranie jaj doprowadziły w wielu rejonach do zdziesiątkowania tego gatunku. W niektórych krajach wprowadzono zakaz importu jakichkolwiek składników używanych do gotowania zupy żółwiowej. Głównie jednak od spadku popytu na nie będzie zależało, czy ustanie rabunkowa eksploatacja, która doprowadziła tego żółwia na krawędź zagłady. Niezbędna jest również ochrona jego miejsc lęgowych.

Podobne prace

Do góry