Ocena brak

Żółtopuzik bałkański

Autor /Gonzo Dodano /12.01.2012

Rodzina padalcowate (Anguidae)

Wygląd: duża, silna, beznoga jaszczurka o wyglądzie węża, mająca dużą, ostro-pyską głowę, wyraźnie widoczne otwory uszne i pełne wyrazu oczy o ruchomych powiekach i okrągłej źrenicy. Na bokach okrytego grubą łuską tułowia znajduje się wyraźna bruzda ciągnąca się od końca głowy do otworu kloakalnego. Długi, nie mający wyraźnego odgraniczenia od tułowia i wyciągnięty w szpic ogon może być odrzucany. W miejscu pęknięcia, po zabliźnieniu rany powstaje jedynie tępe zakończenie.

Ubarwienie grzbietowej strony żółtopuzika jest brązowawe lub kaszta-nowobrązowe, przy czym głowa jest przeważnie jaśniejsza od reszty ciała. Brzuch jest zazwyczaj żółty. Młode osobniki mają wyraźną szatę młodzieńczą - ich głowa i tułów jest pokryta ciemnymi poprzecznymi plamami. Całkowita długość ciała ok. 125 cm; największy dotychczas złowiony okaz mierzył 144 cm.  

Występowanie: od Istrii przez kraje bałkańskie (także wyspy na morzach Adriatyckim, Jońs-kim i Egejskim), Krym, Kaukaz I Azję Mniejszą po środkową i zachodnią Azję.

Środowisko: suche do umiarkowanie wilgotnych, intensywnie nasłonecznione tereny pokryte bujną roślinnością. Żółtopuzik bałkański przebywa chętnie na pełnych ukryć, kamienistych pagórkach, w zaroślach makii, pryzmach kamieni na terenach leśnych, na polach uprawnych i nierzadko na odłogach w obrębie ludzkich osiedli. Żyje zarówno na obszarach nadmorskich, jak i w górach, gdzie sięga do wysokości 2400 m n.p.m.

Tryb życia: żółtopuzik bałkański jest aktywny w ciągu całego dnia. W czasie słonecznej, ciepłej pogody opuszcza swoją kryjówkę już wczesnym rankiem, by cierpliwie rozgrzewać się w słońcu. Następnie wijąc się powoli penetruje otoczenie. W najgorętszej porze dnia odpoczywa w ukryciu lub przebywa w ocienionym miejscu. Sen zimowy trwa od przełomu października i listopada do marca lub kwietnia.

Rozród: przypadający niedługo po obudzeniu ze snu zimowego okres aktywności godowej bardzo rzadko udaje się zaobserwować. Z 6-10 ukrytych w bezpiecznym miejscu jaj młode wylęgają się po blisko 45 dniach.

Pokarm: przede wszystkim ślimaki oskorupio-ne i nagie, ponadto duże owady, jaszczurki i myszy. Dzięki bardzo silnym szczękom żółtopuzik jest w stanie pokonać nawet dużego ślimaka oskorupionego; chwyta go za miękkie części ciała i rozgniata skorupę. Swoją ofiarę wyszukuje podczas powolnej penetracji terenu przerywanej dłuższymi okresami obserwacji otoczenia. Do upatrzonej zdobyczy zbliża się ostrożnie na odległość kilku centymetrów, otwiera pysk i szybko chwyta ofiarę od góry. Broniące się zwierzęta, takie jak myszy, głuszy szybko wirując wokół własnej osi.

Wrogowie: naturalnymi wrogami żółtopuzika są większe ssaki, np. lis, oraz ptaki drapieżne. Młode są zjadane przez jeże i węże. Duże straty w liczebności żółtopuzika powodują również ludzie, którzy zabijają go biorąc za węża. Na szosach, po których żółtopuzik porusza się wolno I nieporadnie, jest przejeżdżany nie tylko przez nieuwagę, ale często wręcz celowo.

Uwagi: w zasadzie żóttopuziki uważane są za zwierzęta bardzo płochliwe, ale nie zawsze tak jest. Często żółtopuzik pozostaje tak długo na miejscu, że można go ostrożnie dotknąć. Wystraszony ucieka bardzo hałaśliwie i jeśli to możliwe w dół stoku. Rusza szybko z takim rozpędem, że często „przelatuje" ponad naturalnymi progami w terenie. W czasie wielokrotnie odbywającego się w roku linienia skóra zsuwana jest w formie pierścienia, który jest zrzucany przez ogon. Jaskrawiej ubarwione młode osobniki obserwuje się w warunkach naturalnych raczej rzadko. Po blisko 3 latach upodobniają się ubarwieniem do dorosłych żółtopuzików.

Podobne prace

Do góry