Ocena brak

Zofia Nałkowska (1884 — 1954)

Autor /Albinos Dodano /04.06.2013

Urodziła się w Warszawie. Dzięki ojcu, Wacławowi Nałkowskiemu, wybitnemu uczonemu, publicyście i krytykowi literackiemu, wcześnie została wprowadzona w środowisko literackie Warszawy. Debiutowała wierszami na łamach „Chimery”,. Wspomnienia rodzinne znalazły wyraz w znakomitej powieści Dom nad łąkami (1925). Twórczość jej dzieli się na trzy okresy. Pierwszy wiąże się z Młodą Polską, estetyzmem, widać tu nawet pewne ślady symbolizmu i ekspresjonizmu.

Należą tu powieści: Kobiety (1906), Książę (1907), Narcyza (1910). W czasie wojny światowej następuje w jej twórczości gwałtowny przełom. Autorka zwraca się ku problemom społecznym, etycznym i ujęciom realistycznym; jednocześnie wcześniejsze zainteresowania psychiką nie gasną, co sprawia, że jej realistyczne utwory zostają wzbogacone o elementy psychologizmu i pisarka tworzy nowy typ powieści. Należą tutaj: zbiór nowel Ściany świata (1931), Choucas (1926), Romans Teresy Hennert (1923), Niedobra miłość (1928) i Granica (1935). Do ciekawych i wartościowych należą też miniatury prozaiczne Charaktery (1922). Granicę trzeciego okresu twórczości stanowi druga wojna.

Po wojnie pisze Nałkowska Węzły życia, gdzie wraca do roku 1939, i miniatury prozatorskie — Medaliony, które mimo swej szczupłości są jedną z najważniejszych pozycji w jej dorobku. Nałkowska jest także autorką dramatów, np. Dom kobiet (1930). Obecnie przygotowuje się wydanie jej Dzienników. Nałkowska oprócz pracy literackiej zajmowała się działalnością społeczną. Wchodziła w skład Komisji do Badania Zbrodni Hitlerowskich, była posłem na Sejm, zajmowała się redagowaniem pism. W 1953 r. otrzymała nagrodę państwową I stopnia.

Jej proza odznacza się celną obserwacją, kunsztownym stylem. Powieści dają bogate obrazy obyczajów, konfliktów społecznych, moralnych, przesycone są erotyką, mają wyraźne piętno psychologiczne. Zbiór Medaliony odbiega zasadniczo od tej stylistyki. Jest oszczędny, ascetyczny. Przeżycia związane z tematem nie mieściły się w wypracowanych dotąd przez autorkę formach.

Do góry