Ocena brak

Zobowiązanie wzajemne

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /18.09.2011

Zobowiązania wzajemne


Zobowiązanie wzajemne, inaczej zwane dwustronnym, zgodnie z kodeksem cywilnym powstaje występuje, gdy osoby, lub podmioty gospodarcze na podstawie zawartej między nimi umowy są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami.


Umowa wzajemna


Umowa jest wzajemna, wtedy gdy obie strony zobowiązują się, że świadczenie jednej strony ma być odpowiednikiem świadczenia drugiej.


Kompensata


Zobowiązanie wzajemne podlega potraceniu, inaczej kompensacie jeżeli:


  • każda ze stron może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony w ramach wzajemnej współpracy,
  • obie wierzytelności są jednorodzajowe, czyli przedmiotem zobowiązania są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone co do gatunku,
  • obie wierzytelności są wymagalne i zaskarżalne, czyli mogą być dochodzone przed sądem, lub przed innym organem państwowym.

Wskutek potracenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem jednak tylko do wysokości wierzytelności o niższej wartości.

Kompensaty najczęściej dotyczą rozrachunków handlowych, mogą to być także potrącenia publicznoprawne z tytułu podatku dochodowego, VAT, składek na ubezpieczenia społeczne, składki na ubezpieczenia grupowe oraz na podstawie decyzji administracyjnych.


Forma kompensaty


Potrącenie w ramach zobowiązania wzajemnego nie wymaga szczególnej formy. Odbywa się ono poprzez oświadczenie jednej ze stron, drugiej o zamiarze kompensacji świadczeń. Jednak ze względów bezpieczeństwa strona powinna poinformować drugą stronę w trakcie rozmowy telefonicznej lub poprzez wysłanie listu poleconego.


Przykład


Jeżeli firma A i firma B współpracują ze sobą w ramach umowy wzajemnej i zadłużenie firmy A względem firmy B wynosi 15.000 PLN, a firmy B względem firmy A 8.000 PLN to mogą oni dokonać potrącenia. Po skompensowaniu wierzytelności wzajemnych, zadłużenie firmy A względem firmy B wynosi 7.000 PLN, które musi uregulować w terminie płatności.


Co nie podlega kompensacie


Zgodnie z kodeksem cywilnym kompensacie nie podlegają:

  • wierzytelności nie ulegające zajęciu,
  • wierzytelności o dostarczenie środków utrzymania,
  • wierzytelności wynikające z czynów niedozwolonych,
  • wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne.

Bibliografia

  • Monika Bekas-Nowak Windykacja należności w praktyce, wyd. LexisNexis, Warszawa 2008, str. 100.
  • Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r., nr 16, poz. 93).

  • Autor: Magdalena Maślanka
    Źródło: Encyklopedia Zarządzania
    Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry