Ocena brak

Zmienność kształtu klatki piersiowej

Autor /gabriela Dodano /30.12.2011

Kształt klatki piersiowej zależy od wielu czynników. Przede wszystkim zmienia się w zależności od fazy oddechu. Podczas wdechu (inspiratio) klatka piersiowa poszerza się i pogłębia, równocześnie unosząc się ku górze i uwypuklając; podczas wydechu (exspiratio) zwęża się, spłaszcza,-równocześnie opuszczając się. Kształt klatki piersiowej zależy także od płci. Klatka piersiowa męska ma nie tylko większą pojemność, ale w swej górnej części jest stosunkowo większa niż kobieca, natomiast dolny otwór klatki piersiowej u kobiet jest stosunkowo szerszy niż u mężczyzn. Na ogół klatka piersiowa męska jest nieco bardziej zbliżona do typu wydechowego niż kobieca. Porównując klatkę piersiową dorosłej osoby i dziecka widzimy bardziej znaczne różnice kształtu. Klatka piersiowa dziecka pod względem kształtu i położenia zbliżona jest do kształtu klatki piersiowej podczas wdechu; jest okrągława, silnie uwypuklona, otwór górny ustawiony jest prawie poziomo. Z wiekiem klatka piersiowa spłaszcza się i poszerza, żebra coraz bardziej opuszczają się (descensus thoracis); klatka piersiowa przybiera kształt typu wydechowego. Dlatego też klatkę piersiową dziecięcą możemy określić jako thorax inspiratorius, klatkę piersiową zaś starego człowieka jako tho-rax exspiratorius. Kształt klatki piersiowej stanowi ważną i charakterystyczną właściwość typu konstytucjonalnego; u leptosomików klatka piersiowa zbliżona jest do typu wydechowego z małym kątem podmostkowym, u eurysomików do typu wdechowego z dużym kątem podmostkowym.

Różne procesy chorobowe wywołujące silniejsze lub słabsze zniekształcenia patologiczne mogą również wpływać na kształt klatki piersiowej. W krzywicy końce od drugiego do ósmego żebra kostnego grubieją w miejscu połączenia się z chrząstką, tworząc tzw. różaniec krzywiczy. Czasami te zgrubiałe i rozmiękczone końce wpuklają się do wewnątrz, wywołując bruzdę biegnącą ku dołowi i bocznie po obu stronach mostka. Mostek zostaje wysunięty do przodu i wymiar przednio-ty lny klatki piersiowej wzrasta. Takie zniekształcenie, często asymetryczne, znane jest pod nazwą klatki piersiowej kurzej. Innym rodzajem zniekształcenia klatki piersiowej jest tzw. klatka piersiowa lejkowata. Przypuszczalnie jest ona wywołana również krzywicą, chociaż zapewne może powstawać z innych przyczyn. Widzimy w tych przypadkach lejkowate zagłębienie w okolicy dolnej części mostka, które wpuklając się pociąga oczywiście ku tyłowi również chrząstki żebrowe przyczepiające się do niej. Klatka piersiowa as ten i-czna (gruźlicza) jest wydłużona, płaska i płytka, z opuszczonymi żebrami i często odstającymi łopatkami. Jest to typ budowy silnie zaakcentowanej formy leptosomicznej. Rozedma płuc powoduje to powiększenie i silne uwypuklenie klatki piersiowej; jej kształt w przekroju poprzecznym zbliża się do kolistego (thorox emphysematicus) z dużym kątem podmostkowym. Nieprawidłowe, silne i asymetryczne krzywizny kręgosłupa mogą wywoływać również daleko posunięte zniekształcenie klatki piersiowej (kyphosko-liosis), o czym mowa była poprzednio.

Podobnie jak procesy chorobowe wpływają na budowę klatki piersiowej, tak określona budowa klatki piersiowej może wywoływać skłonność do pewnych chorób. Chodzi tu przede wszystkim o zwężenie otworu górnego klatki piersiowej z przedwczesnym skostnieniem pierwszej chrząstki żebrowej, co jakoby stwarza skłonność do gruźlicy szczytów płuc (thorajc phthisicus).

Kształt klatki piersiowej może podlegać nie tylko zniekształceniom patologicznym; znane są również bardzo znaczne zniekształcenia sztuczne klatki piersiowej. I tak zbyt silne zaciskanie nawet paska może wywołać mniej lub bardziej głębokie zmiany kształtu. W tych przypadkach pięć lub sześć dolnych żeber wpukla się do wewnątrz, wskutek czego wymiar poprzeczny klatki piersiowej zmniejsza się stopniowo od ósmego lub dziewiątego żebra do dwunastego. Klatka piersiowa zamiast kształtu stożkowatego przybiera kształt beczkowaty. Również kąt podmostkowy może bardzo zmniejszyć się, lub nawet całkowicie zniknąć.

Wymiary klatki piersiowej wynoszą przeciętnie: długość z przodu 16—19 cm, z tyłu 27—30 cm. z boku 32 cm; wymiar poprzeczny otworu górnego klatki piersiowej 9—11 cm. na wysokości nasady wyrostka mieczykowatego 20—23 cm, na wysokości dwunastego żebra 18—20 cm; wymiar przednio-tylny górnego otworu wynosi 5—6 cm. dolnego otworu na wysokości nasady wyrostka mieczykowatego 15—19 cm (Rauber-Kopsch). Wymiar poprzeczny wyrażony w odsetkach wymiaru przednio-tylnego, czyli tzw. wskaźnik klatki piersiowej, zmienia się znacznie zarówno w rozwoju osobniczym. jak i wt rozwoju rodowym. U 4-tygodniowego zarodka wynosi ok. 60, u płodu 2-miesięeznego ok. 90; u noworodka wynosi on przeciętnie ok. 105, u dorosłego 139; w wieku późniejszym znowu się nieco zmniejsza (u osób ponad 70 lat wynosi ok. 129). U kobiet jest nieco mniejszy niż u mężczyzn. Wśród Naczelnych wskaźnik ten wynosi: u małp niższych 86 (makak), u człekokształtnych ok. 112.

Podobne prace

Do góry