Ocena brak

Zmiany geopolityczne w Europie Środkowej i Wschodniej po II wojnie światowej

Autor /Patryk0909 Dodano /05.01.2012

ZMIANY GEOGRAFICZNE

  • najważniejszą zmianą gograficzną było przesunięcie daleko na zachód granicy ZSRR, które w ten sposób przyłączyło do swojego państwa ok. 600 000km2 ziem. W tym celu ZSRR:

    • wchłonęło kraje nadbałtycki ( LT, LV, ES ) które stały się „republikami radzieckimi”

    • przesunęło granicę PL ( która przed wojną sięgała prawie Połocka, Mińska i Kamieńca Podolskiego ) teraz przebiegała zgodnie z linią Curzona

    • Czechosłowacja straciła Ukrainę podkarpacką

    • Rumunia straciła Bessarabie.

- Niemcy tracą Prusy Wschodnie na rzecz ZSRR i częściowo Polski oraz Pomorze, Ziemia lubuska i Śląsk na rzecz Polski.

  • wśród państw, którego granice najbardziej się zmieniły na wskutek parcia ZSRR na zachód była Polska. Przed wojną: ok. 380 000km2, po wojnie 312 000km2. Znaczne zwiększenie lini wybrzeża ze 140km do 700km. Straciliśmy wszystko na wschód od lini Curzona, dostaliśmy Pomorze i Śląsk.

  • Przesunięcia granic Polski i Czechosłowacji spowodowało zlikwidowanie w centrum Europy miejsca gdzie krzyżowały się granice Polski, Rumuni i Czechosłowacji ( tuż przed II WŚ, również i Węgier ) Polska i Czechosłowacja przestały graniczyć z Rumunią. Polska przestała graniczyć z Węgrami.

  • Przesiedlania, tworzenie państw jednolitych etnicznie.

ZMIANY POLITYCZNE

  • Zaraz po wojnie, celem Moskwy było nadanie wszystkim krajom satelickim jednakowego kształtu politycznego i związanie każdego z nich z ZSRR wszelkimi możliwymi sposobami poza aneksjami,

  • Miały one stać się demokracjami ludowymi a nie republikami radzieckimi. Moskwa nie aprobowała wizji, niektórych komunistycznych zapaleńców którzy chcieli włączenia ich krajów do ZSRR. Prawdopodobnie Stalin nie chciał utracić strefy buforowej jak i również sam ZSRR był na tyle wyniszczony i osłabiony, że nie był przygotowany na tak wielkie zmiany w swojej strukturze.

  • W latach 46-48 wszystkie kraje otrzymały nowe konstytucje ( Polska 1952, Węgry 1949 ) wzorowane w większości na konstytucji radzieckiej z 1936r. Pod tym względem w bardzo zróżnicowanej do tej pory pod względem ustrojowym części Europy nastąpiła prawie całkowita unifikacja ustrojowa.

  • Za podstawę ustroju uznana została własność państwowa i spółdzielcza, a gospodarka była centralnie planowana.

  • Konstytucja gwarantowała prawa obywateli, kładąc nacisk na prawo ekonomiczne, jak prawo do pracy, równego wynagrodzenia, płatnego urlopu i wielu innych. W państwach bałkańskich a tym bardziej w muzełmańskiej Albanii równouprawnienie kobiet i mężczyzn było nowością. .

  • Część obywateli straciło prawa wyborcze – np. w Rumuni dotyczyło to burżuazji, właścicieli ziemskich i bogatego chłopstwa, w NRD skazanych przez sądy denazyfikujące.

  • Po pierwszych wyborach parlamentarnych, które odbyły się w poszczególnych krajach w latach 45-47 partie opozycyjne zostały zmuszone do zaprzestania działalności, inne partie były wchłaniane przez komunistyczne.

  • W Jugosławii, Rumuni i na Węgrzech dążono lub już istniała tylko jedna partia

  • W Polsce, Czechosłowacji, Bułgarii i NRD istniał system partyjny typu hegemonicznego – współdziałanie kilku partii, przy powszechnym uznaniu zwierzchnictwa partii komunistycznej.

  • Z pewnymi wyjątkami krajowi działacze byli oddani i podporządkowani Moskwie. Widać to było dokładnie na przykładzie odrzucenia planu Marshala przez PL i CZ. Z tego kręgu poddaństwa wyłamywał się od początku Tito, również Gomułka po Szklarskiej Porębie został uznany za zbyt liberalnego i uwięziony.

  • Aby wzmocnić podporządkowanie tych krajów dla ZSRR stworzono Kominform ( Szklarska Poręba – 22-27.09.47 ) – Biuro informacyjne PK – zbieranie informacji i wysyłanie poleceń.

  • W styczniu 1949r utworzono RWPG – jako rekompensatę za nie wzięcie udziału w planie Marshala

  • 14.V.1955 – Układ Warszawski – stworzony bardziej nie do obrony przed agresorami zewnętrznymi, lecz aby egzekwować władzę Moskwy w całym bloku wschodnim

  • Cały układ w bloku wschodnim odpowiadał typowi „promienistemu” – mimo że poszczególne kraje satelickie chciały się ze sobą dogadać, żadna inicjatywy bez ZSRR nie miała możliwości powstania. Wszystkie informacje i wiadomości miedzy poszczególnymi satelitami miały przechodzić przez Moskwę.

Podobne prace

Do góry