Ocena brak

ZIELONY

Autor /Trzebimir Dodano /25.04.2012

Zob. Barwa (Zielona); niedojrzały. Gra w zielone wiosenna gra znana w Polsce i opiewana przez poetów już od XVI w.: kto z grających nie ma przy sobie zielonego listka, daje fant, zwykle niewinnego całusa.

Lecz u Polaków tak! - Ciągną jak słomki

Za oczkiem jakiej Marysi tub Wandy,

Która im różne rozdaje przydomki,

A wiosną listkiem cyprysu, lewandy

Z nimi w zielone gra lub wiąże słomki.

J. Słowacki, Beniowski, 1, 577-81.

Jeśli czynią to na zielonym drzewie... zob. Drzewa. Mieć zielono w głowie, mieć pstro w głowie, być lekkomyślnym, niedowarzónym, niestatecznym, niepoważnym.

Zielono mam w głowie i fiołki w niej kwitną,

na klombach mych myśli sadzone za młodu.

K. Wierzyński, Zielono mam w głowie, 1-2.

Pójść (posłać kogoś) na zieloną trawkę stracić pracę, posadę (pozbawić kogoś pracy, posady). Przechodzić przez zieloną granicę przechodzić przez granicę państwową nielegalnie, omijając kontrolę straży granicznej, celników. Zieleń Veronesa, kolorysty weneckiego z XVI w., który lubił do swej palety ciepłych kolorów wprowadzać zimną, kontrastującą z nimi zieleń turkusową, zwaną od niego zielenią Veronesa, fr. vert Veron$se.

Zielona Brama w Gdańsku, zamykająca Drogę Królewską od strony Motławy, zbud. w stylu renesansowym przez Johanna Kramera z Drezna, siedziba Pracowni Konserwacji Zabytków; do 1883 w miejscu obecnego przejścia stała waga do ważenia żelaza przywożonego do Gdańska statkami.

Zielona Puszcza zob. Puszcza. Zielona Wyspa zob. Wyspa (Szmaragdowa). Zielone palce przydomek ogrodników, którym wszystko, co zasadzą, rośnie, kwitnie i owocuje. Zielone pastwiska (niwy) z Biblii, Psalm 22,2: „Pan jest pasterzem moim [...] Na niwach zielonych pasie mnie."

The Green Pastures, ang. 'Zielone pastwiska', słynna komedia (1930) Marca Connelly'ego, która otrzymała nagrodę Pulitzera, oparta na opowiadaniach o Murzynach Ol' Man Adam an' His'Chi Hun ang., 'Stary Adam i jego dzieci' (1928) Roarka Bradforda. Pan Deshee, murzyński kaznodzieja w Luizjanie, uczy Biblii w lokalnej szkółce niedzielnej, a akcja sztuki dramatyzuje jego opowieści, ukazując ąntropomorficzną koncepcję Boga i Nieba i przedstawiając historie biblijne tak, jakby się zdarzyły w ich kongregacji na murzyńskim Południu.

Zielone Sklepienie, nm. Griines Gewólbe, zbiory wyrobów rzemiosła art., pochodzące z dawnego skarbca i „gabinetu osobliwości" elektorów saskich w Dreźnie, wystawione od 1721 w sali „Griines Gewólbe" zamku drezdeńskiego.

Zielone sukno (którym przykrywa się) stół obrad, stół bilardowy, stolik karciany. Zielone światło dla kogoś a. czegoś (zapalić) wolna droga (dać wolną drogę, zezwolenie, uprzywilejowaną drogę rozwoju). Zielone Świątki zob. Świątek. Zielonooki potwór zazdrość; wg Otella, 3, 3, Szekspira.

Zielony Balonik" kabaret literacko-artystyczny działający w 1905-12 w Cukierni Lwowskiej Jana Apolinarego Michalika („Jama Michalikowa") przy ul. Floriańskiej 45 w Krakowie. Kabaret założyli: Jan August Kisielewski, Karol Frycz, Feliks Jasieński (Manggha), Witold Noskowski, Stanisław Sierosławki (Stasinek), Rudolf Starzewski, Kazimierz Sichulski i inni; później współpracowali: Tadeusz Boy-Żeleński, Teofil Trzciński i inni. Kronikarzem „Jamy" był Zenon Pruszyński, a trwałym jej pomnikiem literackim są Słówka Boya.

Salę lokalu przyozdabiali wybitni malarze rysunkami, freskami, karykaturami, wyobrażeniami alegorycznymi. Zachowało się wyposażenie wnętrza, zaprojektowane przez Karola Frycza i Henryka Mączyńskiego. „Balonik" w programach artystycznych i szopkach satyrycznych, do których teksty pisali Taper (Noskowski), Teofil (Trzciński) i Boy (Żeleński), szydził z zacofania arystokracji i mieszczaństwa, uniżoności wobec zaborców, a także z kabotynizmu młodopolskiej cyganerii.

Zielony dzban zob. Poszła panna po wodę. Zielony Gil, hiszp. Don Gil de las calzas ver des, 'Don Gil w zielonych pończochach' komedia (Madryt ok. 1617, wyst. pol. Szczecin 1950) Tirso de Moliny.

Juana, uboga szlachcianka z Valladolid, uwiedziona przez Martina, którego ojciec wysyła do Madrytu w konkury (jako Don Gila) do bogatej donny Ines, dowiedziawszy się o tym, przebiera się za mężczyznę i, również jako Don Gil, udaje się do stolicy, gdzie rozwija się skomplikowana intryga, z której wynika ognista pochwała zręczności, wdzięku i subtelnych knowań niewieścich, wyrażona nie bez ironicznego uśmiechu.

Zielony karnawał okres zabaw tanecznych między końcem Wielkanocy a początkiem wakacji. Zielony mosteczek ugina się popularna piosenka ludowa.

Zielony stolik, zielony stół karciany, wybity zielonym suknem, służącym pierw, do zapisywania kredą wyników poszczególnych gier, przen. (hazardowa) gra w karty, w ruletkę. Siedzieć przy zielonym stoliku grać w karty.

Zielony stół, nm. Der griine Tisch, danse macabre fr., 'taniec śmierci' w 8 obrazach, balet (Paryż 1932), libretto i choreografia: Kurt Joos, muzyka: Fritz A. Cohen. Stół obrad dyplomatów, przy którym przetargi polityczne decydują o wojnie. Groza i nieszczęścia wojny i przestroga przed głupotą polityków.

Podobne prace

Do góry