Ocena brak

Zespoły ciasnoty przedziałów powięziowych goleni

Autor /gregory Dodano /03.12.2013

Mianem „zespołu ciasnoty przedziału powięziowego” określa się stan, w którym w wyniku zwiększonego ciśnienia w obrębie jakiegoś przedziału anatomicznego kończyny dochodzi do zaburzenia krążenia krwi oraz następczych zaburzeń unerwienia i czynności mięśni.

^Przyczyną choroby jest zwiększenie ciśnienia tkankowego w wyniku zmniejszenia objętości danego przedziału anatomicznego lub powiększenia się jego zawartości.

Do zaburzeń funkcji nerwów dochodzi już po upływie 30 minut trwania niedokrwienia, zaś do nieodwracalnych zaburzeń ich czynności po 12-14 godzinach (niedokrwienie całkowite). Zaburzenia czynności mięśni występują po 2-4 godzinach niedokrwienia, zaś zmiany nieodwracalne już po upływie 4-12 godzin.

Przyczyny zespołu ciasnoty przedziałów powięziowych są następujące:

-    Zmniejszenie objętości przedziału powięziowego: naprawa ubytków powięziowych, obcisłe opatrunki, miejscowy ucisk zewnętrzny;

-    Zwiększenie zawartości przedziału powięziowego: krwawienia (rozległe uszkodzenia naczyń, zaburzenia krzepnięcia krwi), zwiększona przepuszczalność naczyń włosowatych (obrzęk poniedokrwienny, nadmierna praca mięśni, urazy, oparzenia, leki podane donaczyniowo, zabiegi ortopedyczne), podwyższone ciśnienie w naczyniach włosowatych (nadmierna praca mięśni, upośledzenie odpływu żylnego, przerost mięśni, infuzje, zespół ner-czycowy).

Objawy

Rozpoznanie ostrej postaci zespołu ciasnoty przedziałów powięziowych nie jest łatwe jeśli współistnieje on z określonymi uszkodzeniami, jak złamanie kości, zmaglowanie kończyny, urazy tętnic, nerwów czy zapalenie ścięgien, tkanki łącznej, żył itp.

W tej grupie pacjentów objawem szczególnie zwracającym uwagę jest nagły, ma-

sywny obrzęk rannej kończyny. Skóra kończyny jest zazwyczaj blada i chłodna. Postać ostra zazwyczaj postępuje, doprowadzając do zniszczenia mięśni w danym przedziale powięziowych.

W postaci przewlekłej, a z takim spotykamy się zazwyczaj w sporcie, najczęściej obrzęk ustępuje w spoczynku i nie dochodzi do niszczenia mięśni. O ile postać ostra choroby jest względnie znana, o tyle postać przewlekła jest prawie zupełnie nie znana i nie rozpoznawana, powszechnie myli się ją z bólami okostnowymi, przetrenowaniem, tzw. zakwaszeniem mięśni itp. (miejscowy ból i obrzęk, nierzadko towarzyszące pracy fizycznej - głównie trening sportowy, ew. praca typu wyczynu).

U niektórych osób intensywne ćwiczenia fizyczne związane z pracą mięśni goleni mogą w dramatyczny sposób powiększać ciśnienie w jej przedziałach powięziowych i doprowadzać do miejscowych zaburzeń krążenia krwi. Nawet jeśli nie dochodzi do całkowitego zatrzymania krążenia, pacjent musi przerwać wykonywanie ćwiczeń czy pracy, z chwilą gdy dopływ krwi nie może sprostać zapotrzebowaniu mięśni.

Zwiększone ciśnienie śródmięśniowe zmniejsza lub całkowicie znosi fizjologiczne poćwiczeniowe przekrwienie, toteż chory cierpi na ból, aż do momentu obniżenia się śródmięśniowego ciśnienia do poziomu, przy którym powraca wystarczające ukrwienie.

Mięśnie przedniego przedziału powięziowego goleni są szczególnie podatne na zaburzenia krążenia, z powodu sztywnych ścian ograniczających ten przedział (powięź, goleń, błona między kostna, strzałka).

Ból pojawia się w przednim, bocznym lub tylnym (głębokim) przedziale goleni po intensywnym chodzie lub biegu.

Okres bezbólowy uzależniony jest od przebytego dystansu. Jakkolwiek ból zmusza

do zmniejszenia intensywności wysiłku, to rzadko przeszkadza jego kontynuowaniu (np. ukończenie biegu, chociaż ze zmniejszoną szybkością). Ból ma charakter piekący, przeszywający lub przybiera postać bolesnego kurczu.

Postępowanie

Zauważyć należy, że wysiłki fizyczne odgrywają bardziej znaczącą role w zespole ostrym niż przewlekłym. Ta ostatnia postać powstaje u osób wytre-nowanych, przyzwyczajonych do długotrwałych wysiłków fizycznych.

Samoistne ustąpienie choroby nie wchodzi w grę. Względne polepszenie wiąże się zazwyczaj ze zmniejszeniem zakresu aktywności osoby dotkniętej chorobą.

Wiele osób może godzić pracę i wypoczynek z istniejącą wydolnością mięśni, bez konieczności poddawania się operacji, ale nie dotyczy to osób młodych, pracujących fizycznie i sportowców.

U kwalifikowanych do leczenia operacyjnego z postacią przewlekłą bierze się pod uwagę czas trwania dolegliwości, występowanie objawów w życiu zawodowym (np. sport) i w życiu codziennym, stosunek objawów subiektywnych do objawów obiektywnych oraz wyniki pomiarów ciśnienia śródmiąższowego i flebografii.

W postaci ostrej choroby (wypadki!) konieczna jest pilna operacja.

Próby stosowania okładów z lodem, unoszenia kończyny, nakładania opasek uciskowych itp. doprowadzają zawsze do powiększenia się strefy martwicy mięśniowej.

Stopień powrotu czynności mięśni zależy od czasu trwania niedokrwienia -do 4 godzin - powrót pełnej czynności, do 6 godzin powraca czynność mięśniowa, po upływie 8 godzin całkowitego niedokrwienia zmiany są nieodwracalne. Należy podkreślić, że pojawienie się zaburzeń motoryki kończyn czy zaniku tętna dowodzi bardzo zaawansowanego procesu i nieodwracalnych zmian, w których odbarczenie nie przynosi już spodziewanego rezultatu. Przegląd piśmiennictwa wykazuje, że odbarczenie przynosi poprawę jedynie u 13% chorych, u których rozpoznanie postawiono w momencie opadnięcia stopy (przeważnie z niedotlenieniem nerwu strzałkowego).


 

Podobne prace

Do góry