Ocena brak

ŻEGLARZ, Komedia w 3 aktach, dramat J. Szaniawskiego

Autor /larina Dodano /08.04.2012

ŻEGLARZ, Komedia w 3 aktach, dramat J. Szaniawskiego, wyst. w Warszawie 1925, wyd. tamże 1930 (razem z dramatami Ptak i Adwokat i róże). Sztuka przedstawia zasady funkcjonowania mitu w społeczeństwie. Rodzinne miasto tyt. bohatera, kapitana Nuta, tworzy legendę jego heroicznej biografii. Przeciwko tej legendzie występuje młody historyk Jan, który ujawnia autentyczne, choć nie bohaterskie fakty z przeszłości kapitana. Okazuje się, że Nut żyje w mieście pod przybranym nazwiskiem Pawła Szmidta. Podczas uroczystości odsłonięcia pomnika Nuta Jan rezygnuje jednak z postawy mitoburcy. Premiera sztuki wywołała dyskusje (m. in. głosy Boya, Irzykowskiego) dot. ostatecznej jej wymowy: obrona prawdy czy poddanie się legendzie - Jan, obrońca prawdy, oddaje jednak hołd pomnikowi. Początkowo zaznaczona jedynie w wypowiedziach niektórych postaci, tęsknota za symboliką świata fantazji w scenie tej uzyskuje wymiar scenicznego gestu. Autor, pokazując fałsz sławy kapitana, równocześnie broni legendy, a tym samym prawa do marzeń, poezji, wzruszenia. Taka konstrukcja sztuki umożliwia jej wieloznaczną interpretację. Naczelny problem znaczenia mitu dla życia społ. rozważano w związku z układami polit. i z kwestiami filozoficzno-moralnymi (m. in. sprawa nar. tradycji). W 1947 krak. oddział ZLP zorganizował tzw. sąd nad kapitanem Nutem, w którym wzięli udział S. Flukowski" Z. Leśnodorski, W. Natanson, S. Otwinowski, K. Wyka. Przekład niem., wł., słowacki.

K. NASTULANKA Spór o „Ż.", w: Jerzy Szaniawski, W. 1973.

Podobne prace

Do góry