Ocena brak

ZDROWIE, ZABURZENIA, DIAGNOZA I TERAPIA W PODEJŚCIU PSYCHODYNAMICZNYM

Autor /Gawel Dodano /09.09.2011

Koncepcje szeroko rozumianej psychoanalizy mają największe znaczenie dla teorii i praktyki psychologii klinicznej, zarówno dlatego, że są to kon­cepcje skoncentrowane na mechanizmach i przyczynach zaburzeń, jak i na zjawiskach psychoterapii. Jest to orientacja, która zachowując rodzinne podobieństwo do ujęć klasycznych odnośnie do natury człowieka i etiologii zaburzeń wykazuje największe bogactwo propozycji interpretacyjnych, metod badania i leczenia.

W ramach tej orientacji możemy wyodrębnić trzy główne nurty: (l) klasyczną psychoanalizę Z. Freuda, (2) psychologię ego i (3) współczesną psychoanalizę, zwaną teorią relacji z obiektem.

Psychoanaliza kulturowa zakwestionowała częściowo podstawowe założenia, co do naturalizmu i treści popędów oraz pierwotnych doświadczeń człowieka, co wymagałoby odrębnego omówienia. Choć uznajemy istotny wkład Karen Horney, Harry'ego Stacka Sullivana jak i Ericha Fromma, omówimy ich dokonania w większym skrócie tylko ze względu na zachowanie głównej linii interpretacji przemian w psychoanalizie. Podobnie sprawy mają się z odmiennymi kierunkami jakie stworzyli Karl Gustaw Jung - psychologia analityczna i Alfred Adler - psycho­logia indywidualna. Co do tych kierunków sądzi się współcześnie, że ich twórcy nie byli odstępcami od klasycznej psycho­analizy, ale posiadali własny oryginalny pomysł na psychologię. Zanim przejdę do omówienia głównych nurtów zarysuję podstawowe założenia podejścia dynamicznego.

Psychoanaliza nawiązuje do filozofii naturalizmu i zgodnie z tym zakłada się, że życie psychiczne człowieka jest pochodną względem wrodzonych i dziedzicznych tendencji do zachowania. Funkcje psychiczne są zdeter­minowane cechami konstytucji biologicznej. Postępowaniem człowieka kie­rują wrodzone popędy, a motywacją człowieka rządzą wrodzone dynamizmy, np. dążenia do przyjemności lub dążenia do obiektu. Gdy dynamizmy te nie są zaspokajane powstają wewnętrzne napięcia i konflikty oraz różne formy obrony. W regulacyjnych funkcjach psychiki doniosłą rolę odgrywają więc procesy nieświadome, czyli „psychiczny świat podziemny". W klasycznej psychoanalizie zakładano, że centralną rolę w rozwoju osobowości odgrywają popędy życia (seksualny) i śmierci oraz kompleks Edypa.

Przemiany w psychoanalizie dotyczyły częściowego odejścia od dominacji popędów (zwłaszcza seksualnego), coraz większej koncentracji na funkcjach ego i ważnej zmianie w sposobie rozumienia ego lub self w rozwoju osobowo­ści. W najnowszych propozycjach autorzy odchodzą coraz bardziej od analizy dynamizmów intrapsychicznych i wewnętrznych konfliktów na rzecz orien­tacji interpersonalnej tworzenia i rozwoju związków z obiektem, a następnie separacji i indywiduacji.

Wszystkie przekształcenia nawiązują jednak do wybranych podstawowych twierdzeń psychoanalizy freudowskiej. Zbiór podstawowych założeń w podej­ściu dynamicznym nawiązuje do metapsychologii Z. Freuda.

Wspólną cechą koncepcji psychodynamicznych jest także ogólna zasada podejścia diagnostycznego, tj. psychoanaliza, czyli ujawnianie przez metody projekcji, swobodnych kojarzeń, rozmowy, psychodramę i analizę snów, nieświadomych przeżyć treści psychiki. Zachowanie jest oznaką głębszych treści psychicznych. Wszystkie koncepcje psychodynamiczne stawiają sobie za cel terapii wzmocnienie ego, uwolnienie od tłumionych przeżyć, uświadomienie potrzeb i pragnień oraz mechanizmów obronnych i zaburzeń w rozwoju ego (Ja). Metody i drogi osiągania zmian w psychoterapii są jednak odmienne w róż­nych koncepcjach.

Do góry