Ocena brak

Zdolność do czynności prawnych osób fizycznych

Autor /patrycja Dodano /28.03.2011

 

Zdolność do czynności prawnych – to zdolność do samodzielnego działania w sferze prawa

cywilnego, do zaciągania zobowiązań, nabywania praw, lub do kreowania zmian w

stosunkach cywilnoprawnych drogą czynności prawnej.

Mają ją wszystkie osoby prawne, a osób fizycznych zdolność do czynności prawnych jest

zróżnicowana. Okolicznościami, które kształtują zdolność do czynności prawnych osób

fizycznych to:

1) wiek – odgrywa podstawową rolę jeżeli chodzi o zdolności. Nie przyznaje zdolności

do czynności prawnych osobom, które nie ukończyły 13 lat, ograniczona zdolność do

czynności 13-18 lat, pełna 18 lat.

Wszystkie podmioty, które nie ukończyły 18 lat są określane mianem małoletniego,

czyli są nimi osoby, które nie mają zdolności do czynności (ukończyli 13 lat i ci

którzy nie ukończyli 18 lat)

2) ubezwłasnowolnienieinstytucja, która w interesie osoby chorej są ustanawia

opiekuna pozbawiając lub ograniczając zdolność tej osoby. O ubezwłasnowolnieniu

orzeka tylko sąd w interesie osoby ubezwłasnowolnianej.

Przesłanki ubezwłasnowolnienia (medyczne i zdrowotne):

choroba psychiczna

niedorozwój umysłowy (upośledzenie umysłowe)

innego rodzaju zaburzenia psychiczne (w szczególności pijaństwo lub

narkomania)

Ubezwłasnowolnienie może być:

a. całkowite – jeżeli dana osoba nie jest w stanie pokierować swoim

postępowaniem, ustanawia się wówczas opiekuna, który ma dokonywać

czynności prawnych w jej imieniu. Osoba ubezwłasnowolniona całkowicie nie

ma zdolności do czynności prawnych. Ubezwłasnowolnienie całkowite nie jest

możliwe w stosunku do osoby, która nie ukończyła 13 lat.

b. Częściowe – jest skutkiem działania choroby psychicznej, a osobie tej

potrzebna jest pomoc. W stosunku do tej osoby potrzebna jest kontrola w

sferze prawnej, podmiot ten ma ograniczoną zdolność do czynności prawnych,

dla takiej osoby ustanawia się kuratora, bądź opiekuna. Częściowo

ubezwłasnowolnia się osoby pełnoletnie. Ubezwłasnowolnienie częściowe

powinno być cofnięte, kiedy ustaną przesłanki.

Zawarcie małżeństwa przez kobietę – która ukończyła 16 lat, a przy braku pełnoletniości,

wymaga zgody sądu.

Po zawarciu związku z mocy prawa osoba ta uzyskuje pełną zdolność do czynności

prawnych, nie utraci jej nawet wtedy jeżeli przestanie być żoną przed ukończeniem 18 lat.

3 kształty zdolności do czynności prawnych:

1) brak zdolności – osoby do 13 lat i całkowicie ubezwłasnowolnione. Osoby te nie mogą

dokonywać czynności cywilnoprawnych, czynności dokonane przez taką osobę są nieważne,

przedstawiciel ustawowy podejmuje za nią decyzję. Jednak można uznać pewne czynności

prawne dokonane przez taką osobę, jeżeli zostaną spełnione warunki:

osoba ta musi zawrzeć umowę

musi to być umowa powszechnie zawierana

umowa ta musi dotyczyć drobnych, bieżących spraw życia codziennego

Prawo cywilne część ogólna

umowa ta nie może zawierać rażącego pokrzywdzenia osoby do lat

13stu

umowa ta musi być natychmiast wykonana

2) ograniczona zdolność – osoby miedzy 13-18 rokiem, częściowo ubezwłasnowolnione.

Dotyczy szerokiego kręgu podmiotów. Cechą charakterystyczną jest system kontroli nad

podmiotami. Został zorganizowany w ten sposób, że dla czynności prawnych

zobowiązujących i rozporządzających podmiot potrzebuje zgody przedstawiciela

ustawowego. Z tego faktu wynika, że nie musi mieć zgody dla innych czynności, czyli np.

przyjęcie darowizny po stronie obdarowanego.

Są pewne czynności zobowiązująco- rozporządzające, co do których nie potrzeba zgody

przedstawiciela ustawowego:

umowy o pracę

rozporządzanie własnym majątkiem, zarobkiem

umowy powszechnie zawierane w drobnych, bieżących sprawach życia

codziennego

czynności dotyczące przedmiotów, które zostały mu oddane przez

przedstawiciela ustawowego do swobodnej dyspozycji; ta zgoda musi

być udzielona w tej samej formie, jaka jest wymagana dla danej

czynności prawnej (zgoda z reguły może być udzielona w każdym

czasie)

Umowa kulejąca (negotium claucicanus) – czynność dokonana przez podmiot o ograniczonej

zdolności nie wywołuje skutków prawnych jeżeli przedstawiciel nie potwierdzi danej

czynności. Brak zgody powoduje, że czynność prawna uważana jest za nieważną od samego

początku (ex tunc).

Podmioty o ograniczonej zdolności do czynności prawnych nie mogą dokonywać czynności

prawnych, nawet za zgodą przedstawiciela ustawowego, takich jak:

- sporządzenie testamentu

- uznanie dziecka

3) pełna zdolność – ukończenie 18 lat, osoby nie dotknięte ubezwłasnowolnieniem; jest

to możność samodzielnego dokonywania czynności cywilnoprawnej.

Do góry