Ocena brak

Zdolność do czynności prawnych

Autor /Demetriusz Dodano /17.11.2011

Zdolność do czynności prawnych jest to zdolność do tego, aby za pomocą czynności prawnych kształtować sytuację prawną własną lub innych osób.

Zdolność do czynności prawnych w prawie rzymskim ograniczały trzy czynniki: płeć, wiek i stan umysłowy.

Płeć. Niewiasty według prawa rzymskiego po wyjściu z okresu niedojrzałego nadal były ograniczone w zdolności do czynności prawnych. Czynności te musiały podejmować za zgodą swych opiekunów.

Wiek. Według tego kryterium uformowały się cztery kategorie osób:

  • Infantes dzieci do lat 7. Były to osoby nie umiejące posługiwać się mową przy czynnościach formalnych. Działania dzieci nie miały znaczenia prawnego.

  • Impuberesniedojrzali, powyżej 7 roku życia. U chłopców do 14 lat, u dziewczyn do 12 lat. Niedojrzali nie mogli zawrzeć małżeństwa, ani sporządzić ważnego testamentu. Mogli natomiast przyjmować przysporzenia.

  • Puberes, minores viginti quinque annis dojrzali poniżej 25 roku życia. Ich czynności prawne były formalnie ważne, ale system prawny chronił ich przed ujemnymi skutkami przedwczesnej swobody działania, przed stratami majątkowymi spowodowanymi brakiem doświadczenia czy lekkomyślnością.

  • Puberes dojrzali powyżej 25 roku życia. Mieli oni zdolność do czynności prawnych bez ograniczeń, chyba że ograniczenia wynikały z ich stanu umysłowego.

Stan umysłowy i marnotrawstwo. Ograniczeniom zdolności do czynności prawnych podlegali także furiosi i prodigi:

  • umysłowo chory (furiosus) – jego czynności prawne były pozbawione znaczenia, ponieważ nie miał rozeznania tego, co czyni. Czynności prawne podejmowane przez niego w okresie przerw w chorobie były ważne. Majątkiem chorego zarządzał specjalny kurator.

  • marnotrawca (prodigus) – można mu było odebrać majątek odziedziczony po przodkach, jeżeli majątek ten trwonił i w ten sposób narażał swoją rodzinę na ubóstwo. Nie mógł umniejszać majątku, mógł dokonywać tylko czynności przysparzających.

Podobne prace

Do góry