Ocena brak

ZAWODZIŃSKI KAROL WIKTOR

Autor /andzi Dodano /06.04.2012

ZAWODZIŃSKI KAROL WIKTOR, ur. 1 VI 1890 w Warszawie, zm. 14 XII 1949 w Toruniu, krytyk lit., historyk literatury, wersolog, W 1908-13 studiował filologię rom. na uniw. w Petersburgu, od 1914 w Legionach Pol., 1918-32 służył w WP (w stopniu rotmistrza). Działalność kryt., rozpoczętą 1921, uprawiał gł. na łamach „Przeglądu Warsz." (drukował tu również wiersze pod pseud. K.W. Trojan, os. wydał 1926 zbiór Descour pod pseud. Karol de Johne), „Przeglądu Współcz.", „Nowej Książki", Rocznika Lit. (przeglądy liryki 1932-33 i 1936-38); bliskie związki łączyły go z grupą Skamandra i jej miesięcznikiem. W 1938 otrzymał Złoty Wawrzyn PAL. Od 1946 prof. UMK, wykładał historię literatur słowiańskich. Jeden z najwybitniejszych znawców poezji w 20-leciu międzywojennym, obdarzony wyrobionym smakiem i kulturą artyst., był krytykiem o upodobaniach klas., wartościującym utwór poet. wedle tradycyjnych kryteriów harmonii i umiaru, regularnej wersyfikacji i rytmiki, przeciwstawiał się natomiast dążeniom poet. awangardy. Szczególnie wysoko cenił lirykę L. Staffa, skamandrytów i poetów z ich kręgu (m. in. Jubileusz Skamandra 1933), z poezji obcej najbliższa była mu twórczość ros. symbolistów i akmeistów. Gł. uwagę skupiał na właściwościach języko-estetycznych utworu poet., rozpatrywanych w kontekście tradycji lit. (Kochanowski, Norwid, Młoda Polska) i w perspektywie porównawczej, przy użyciu aparatu terminologicznego poetyki opisowej i wersologii. W tej ostatniej dziedzinie prowadził samodzielne badania, które doprowadziły go do syntet. Zarysu wersyfikacji polskiej (cz. 1 Wiadomości wstępne o wierszu 1936, cz. 2 Metryka szczegółowa wyd. w zbiorze Studia z wersyfikacji polskiej 1954). Po 1931 interesował się również prozą, zarówno współcz. (np. rozprawy Maria Dąbrowska. Historyczno-literackie znaczenie jej twórczości 1933, Blaski i nędze realizmu powieściowego wiatach ostatnich 1937), jak dawną, gł. Kraszewskim (Kraszewski nasz współczesny 1939), Prusem, Orzeszkową i Sienkiewiczem (Stulecie trójcy powieściopisarzy 1947, Wśród nieznanych powieści Sienkiewicza 1952). Z jego ujęć syntet. na uwagę zasługują również dwie prace: z 1939 (Liryka polska w dobie jej kryzysu) i 1946 (Rzut oka na literaturę polską 1945 roku).

Studia z wersyfikacji polskiej, oprac. J. Budkowska, Wr. 1954 (tu szkic wydawcy K.W.Z. jako badacz wersyfikacji polskiej)-, Z pism K.W.Z.: Opowieści o powieści, oprac. Cz. Zgorzelski, Kr. 1963 (tu bibliografia prac Z.), Wśród poetów, oprac. W. Achremowiczowa, wstęp J. Kwiatkowski, Kr. 1964. J.Z. BIAŁEK Poglądy krytycznoliterackie K.W.Z., Wr. 1969.

Podobne prace

Do góry