Ocena brak

Zatrucie arszenikiem

Autor /podlewaczka Dodano /15.02.2013

Arszenik (A2Os, trójtlenek arsenu) występuje w postaci stałej jako krystaliczny biały proszek lub w kawałkach. Trudno rozpuszcza się w wodzie (1%), lepiej w środowisku zasadowym. Używany jest od ok. 1000 lat jako trucizna dla gryzoni, gdyż roztwory jego są bezbarwne, bez smaku i zapachu. W postaci pasty znalazł zastosowanie w stomatologii do niszczenia miazgi zębowej. Używane w tym celu dawki są zbyt małe, aby bez znacznego przedawkowania wywołać zatrucie. Arszenik wprowadzony do dróg rodnych w celu spędzenia płodu był niegdyś źródłem śmiertelnych zatruć. Stosowany jako tonicum w 1% roztworze w mieszaninie z węglanem potasowym (płyn Fowlera, Liquor Kalii arsenicosi) w przypadku przedawkowania prowadził do objawów zatrucia.

Toksyczna dawka arszeniku dla człowieka wynosi 0,01—0,05 g. Dawkę śmiertelną ocenia się na 0,3 g. Notowano zgony po mniejszych dawkach i na odwrót — kilkugramo-we dawki arszeniku, wywołujące gwałtowne wymioty mogą pozwolić na uratowanie zatrutego.

Objawy kliniczne. W przypadku przyjęcia doustnie dużej dawki arszeniku lub innego łatwo rozpuszczalnego związku As śmierć może nastąpić już po paru godzinach wśród objawów nudności, bólu głowy i wstrząsu. Przy powolniejszym przebiegu zatrucia, co zależy od dawki i rozpuszczalności związku, stwierdza się burzliwe objawy żołądkowo--jelitowe. Występują bóle brzucha, uporczywe wymioty i biegunka, prowadząca do hipotonii i dyselektrolitemii oraz bezmoczu. Świadomość jest zachowana. W przypadkach przeżycia po kilku dniach pojawiają się objawy uszkodzenia wątroby, a po kilku tygodniach może rozwinąć się polineuropatia.

Podostre zatrucia przebiegają z objawami zapalenia błon śluzowych i spojówek, brakiem apetytu, bólami brzucha, osłabieniem, obniżeniem temperatury ciała, omdleniami.

Objawy przewlekłego zatrucia są podobne jak podostrego, obserwuje się poza tym poli-neuropatię i zmiany skórne. Polineuropatia arsenowa powoduje bóle, parestezje, niedowłady z zanikami mięśniowymi. Pojawiają się przebarwienia na skórze i nadmierne rogowacenie na dłoniach i stopach. Włosy przerzedzają się, paznokcie stają się łamliwe i poprzecznie prążkowane (tzw. linie Measa). Jako wczesny objaw notowano obrzęki powiek. W przewlekłym zatruciu arsenem mogą pojawić się także objawy uszkodzenia układu krwiotwórczego z niedokrwistością i objawy uszkodzenia wątroby z żółtaczką.

Arsen jest ponadto substancją kancerogenną. Jako późne następstwo ekspozycji na jego związki może po długim okresie utajenia wystąpić rak płuc i górnych dróg oddechowych, skóry, wątroby.

Leczenie. Należy natychmiast wykonać płukanie żołądka wodą z dodatkiem palonej magnezji. Można podać przez zgłębnik 100 ml Antidotum metallorum Sautera. Dalsze postępowanie polega na zwalczaniu wstrząsu hipowolemicznego i zaburzeń elektrolitowych. Postępowaniem z wyboru jest podawanie di-merkaprolu (BAL, dawkowanie p. str. 19— —20). Poza tym poleca się postępowanie zapobiegające uszkodzeniom wątroby i układu nerwowego, podawanie witaminy Bi i C. W okresie ostrej niewydolności nerek konieczna jest dializa pozaustrojowa.


Podobne prace

Do góry