Ocena brak

Zasady zarządzania mieniem samorządowym - Składanie oświadczeń woli

Autor /Al99 Dodano /23.08.2011

Z działaniem woli w formach prawa cywilnego łączy się składanie oświadczeń woli w imieniu gminy lub innych podmiotów samorządowych. W tej materii wypowiadają się art.46 i 47 SamGminU oraz art.48 SamPowiatU i art.57 SamWojew.U. Chodzi tu o oświadczenie woli składane w zakresie zarządu mieniem samorządowym. Zmieniony w 2002 roku art.46 SamGminU stanowi: „Oświadczenia woli w imienin gminy w zakresie zarządu mieniem składa jednoosobowo wójt albo działający na podstawie jego upoważnienia zastępca wójta samodzielnie albo wraz z inną upoważnioną przez wójta osobą.” Artykuł 31 SamGminU daje wójtowi uprawnienie do kierowania bieżącymi sprawami gminy i reprezentowania jej na zewnątrz. Nie dotyczy to jednak składania oświadczeń woli w sprawach zarządu mieniem komunalnym, skoro art.46 SamGminU jest tu przepisem szczególnym. Zmieniony w 2002 r. art.46 wprowadza tu ogólną regułę, iż „oświadczenia woli w imieniu gminy w zakresie zarządu mieniem składa jednoosobowo wójt albo działający na podstawie jego upoważnienia zastępca wójta. samodzielnie albo wraz /. inną upoważnioną przez wójta osobą”.

Artykuł 46 ust. 3 i 4 SamGminU traktują o potrzebie kontrasygnaty dokonywanej przez skarbnika gminy (głównego księgowego budżetu), gdy czynność prawna ma wpływ na powstanie zobowiązań pieniężnych. Instytucja kontrasygnaty ma to znaczenie, że podpis skarbnika implikuje skuteczność czynności prawnej, ale jednocześnie powoduje przejęcie odpowiedzialności przynajmniej częściowej przez skarbnika gminy. Skarbnik może odmówić kontrasygnaty, gdy jego zdaniem naruszono przepisy. Jeżeli jednak otrzyma pisemne polecenie, dokonuje kontrasygnaty, powiadamiając o tym radę gminy i regionalną izbę obrachunkową.

Artykuł 47 SamGminU traktuje o oświadczeniach woli kierowników jednostek organizacyjnych gminy nie posiadających osobowości prawnej. Otóż działają oni w ramach pełnomocnictw udzielonych przez wójta. Artykuł 47 SamGminU nie wypowiada się natomiast w kwestii formy pełnomocnictwa. W sprawach cywilnoprawnych będą tu zatem miały zastosowanie przepisy KC. Gdy chodzi o zarząd mieniem przez jednostki pomocnicze, art.48 SamGminU odsyła do statutu gminy. Wprowadza jednak pewne ograniczenia gminy na rzecz samodzielnego dysponowania mieniem. Rada gminy nie może w drodze statutu uszczuplić praw sołectw do korzystania z mienia bez zgody zebrania wiejskiego.

Artykuł 48 SamPowiatU stwierdza, że oświadczenia woli w sprawach majątkowych w imieniu powiatu składają dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu i osoba upoważniona przez zarząd. Niemniej „zarząd może upoważnić pracowników starostwa kierowników powiatowych służb, policji i straży oraz jednostek organizacyjnych powiatu do składania oświadczeń woli związanych z prowadzeniem bieżącej działalności powiatu”. Artykuł 48 ust 3 i 4 SamPowiatU stanowią o potrzebie udzielenia kontrasygnaty skarbnika powiatu, gdy czynność prawna powoduje zobowiązania majątkowe. W przypadku odmowy kontrasygnaty skarbnik powiadamia radę powiatu i regionalną izbę obrachunkową.

Nieco inaczej to zagadnienie normuje art.57 SamWojew.U. Wprowadza on regule, że „oświadczenia woli w imieniu województwa składa marszałek województwu wraz: z członkiem zarządu województwa, chyba że statut województwa stanowi inaczej.” Sejmik może jednak udzielić marszałkowi upoważnienia do jednoosobowego składania oświadczenia woli w sprawach majątkowych innych niż przewiduje to statut.

W zakresie zarządu mieniem samorządowym obowiązuje reguła o zachowaniu szczególnej staranności. Artykuł 50 SamGminU stanowi w tym zakresie, że: „obowiązkiem osób uczestniczących w zarządzaniu mieniem komunalnym jest zachowanie szczególnej staranności przy wykonywaniu zarządu, zgodnie z przeznaczeniem tego mienia i jego ochroną”. Dyrektywa, by zarządzać mieniem komunalnym zgodnie z jego przeznaczeniem, ma to znaczenie, że nie powinno się wykorzystywać mienia gminnego dla innych celów niż te, którym ma służyć. Osoba zarządzająca mieniem spełnia określone funkcje publiczne i z tych przyczyn powinna chronić mienie komunalne.

Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami wprowadza ogólną reguła, że jednostki samorządu terytorialnego są zobowiązane do gospodarowania nieruchomościami w sposób zgodny z zasadami prawidłowej gospodarki i że zarządy w gminie wójtowie i burmistrzowie są powołane do reprezentowania w tym zakresie danej jednostki samorządu terytorialnego, chyba że przepisy wymagają zgody rady gminy, powiatu lub sejmiku. Zarówno ustawa o samorządzie gminnym, powiatowym i wojewódzkim wymagają zgody rady na określone dysponowanie mieniem samorządowym i podejmowanie określonym uchwał w sprawach majątkowych np. zaciąganie długoterminowych pożyczek, emitowanie obligacji itp.

Artykuł 49 SamGminU traktuje o rozdzielności odpowiedzialności gminy i gminnych osób prawnych. Artykuł 49 SamGminU z punktu widzenia zarządzania mieniem gminy ma podobne znaczenie jak art.40 KC w stosunkach między Skarbem Państwa a państwowymi jednostkami organizacyjnymi posiadającymi osobowość prawną. Artykuł 49 SamGminU dotyczy rozdzielenia odpowiedzialności podmiotów komunalnych posiadających osobowość prawną. Stwierdza on że: „gmina nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania innych komunalnych osób prawnych, a te nie ponoszą Odpowiedzialności za zobowiązania gminy”. Jest to wyraz samodzielności podmiotów samorządowych oraz konkretyzacja ogólnych postanowień art.2 ust.l SamGminU, że gmina wykonuje zadania „w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność”. Niejako wyjątkiem od tej zasady jest zasada solidarnej odpowiedzialności gmin w przypadku zniesienia lub podziału gmin. Artykuł 49 ust.2 SamGminU stanowi iż „w przypadku zniesienia lub podziału gminy odpowiedzialność za jej zobowiązania ponoszą solidarnie gminy, które przejęły jej mienie”.

Artykuł 49 SamPowiatU postanawia, że: „powiat nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania innych powiatowych osób prawnych, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Inne powiatowe osoby prawne nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania powiatu”. Prawie identyczne brzmienie ma artykuł 60 SamWojewU.

Podmioty uprawnione do prowadzenia działalności gospodarczej Z art.9 SamGminU wynika, które podmioty mogą prowadzić działalność gospodarczą. Postanowienia szczegółowe zawiera ustawa z 20.12.1996 r. o gospodarce komunalnej. Artykuł 2 tej ustawy postanawia, że gospodarka komunalna może być prowadzona w formie zakładu budżetowego lub spółek prawa handlowego. Niemniej z kolejnego artykułu płynie wniosek, że „jednostki samorządu terytorialnego mogą powierzyć wykonywanie zadań z zakresu gospodarki komunalnej osobom fizycznym, osobom prawnym lub jednostkom organizacyjnym nie posiadającym osobowości prawnej, w drodze umowy na zasadach ogólnych, z zastosowaniem przepisów o zamówieniach publicznych” art.3 ust. 1 GospKomU. Jednostki samorządu mogą korzystać z innych form organizacji np. fundacji. Pozostawia się dużą swobodę w wyborze podmiotów realizujących zadania gospodarki komunalnej. O tym jaką formę lub podmiot wybrać, decyduje rada gminy, powiatu, sejmik. Z art.4 ust.l GospKomU wynika, co następuje: „Jeśli przepisy szczególne nie stanowią inaczej, organy stanowiące jednostek samorządu terytorialnego postanawiają o:

  1. wyborze sposobu prowadzenia i form gospodarki komunalnej

  2. wysokości cen i opłat albo o sposobie ustalania cen i opłat za usługi komunalne o charakterze użyteczności publicznej oraz za korzystanie z obiektów i urządzeń użyteczności publicznej jednostek samorządu terytorialnego

Podobne prace

Do góry