Ocena brak

Zasady podatkowe Adama Smitha

Autor /Encyklopedia Zarządzania Dodano /30.11.2011

Charakterystyka



Jest to zbiór podstawowych reguł, jakimi powinny charakteryzować się obciążenia fiskalne. Zasady te miały celu likwidowanie uciążliwości fiskalnej oraz zapewnienie w jak największym stopniu sprawiedliwości i akceptacji społecznej dla podatków. Reguły te zostały ustalone przez Adama Smitha w jego najbardziej znanym dziele "Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów".


Podatki są zagadnieniem, któremu już od dawna przyglądano się z dużym zainteresowaniem. Były, i są, one niezbędnym narzędziem do funkcjonowania aparatu państwowego a także zawsze wzbudzały wiele kontrowersji i niechęci ze strony podatników. Adam Smith, zwany także "Ojcem ekonomii" wyodrębnił następujące zasady podatkowe:


- równość opodatkowania,


- pewność opodatkowania,


- dogodność opodatkowania,


- taniość opodatkowania.




Zasady



Równość opodatkowania - zasada ta może być rozpatrywana na dwa podstawowe sposoby. Część ludzi postrzega równość opodatkowania jako pobranie od każdego podatnika takiego samego odsetka osiąganych przez niego dochodów (podatek liniowy), natomiast część ludzi, kierując się teorią użyteczności krańcowej kolejnych jednostek dochodu, twierdzi, iż sprawiedliwe opodatkowania to opodatkowanie progresywne. Adam Smith podczas opisu tej zasady opowiadał się za podatkiem liniowym.


Pewność opodatkowania - ta zasada jest zasadą, której Adam Smith przypisał szczególną wagę. To, czy jednostka jest pewna tego ile podatku będzie musiała zapłacić często przesądza o przejrzystości i pewności systemu podatkowego, a więc i o postrzeganiu pod niektórymi względami konkretnego kraju.


Dogodność opodatkowania - opisując tą zasadę Adam Smith podkreślił, że jest ona istotna zarówno z punktu widzenia podatnika jak i poborcy podatkowego. W przypadku, gdy sposób pobierania podatków zostanie ustalony w sposób dla podatnika dogodny, podatnik będzie miał większą łatwość w płaceniu podatków w pełnej kwocie na czas. Z drugiej strony poborcy podatkowemu zależy na tym aby na czas otrzymać wpływy podatkowe, a temu przecież sprzyjają dogodne warunki płatności.


Taniość opodatkowania - zasada ta mówi o stosunku kwoty jaką społeczeństwo wpłaca do budżetu jako podatki do kwoty jaką otrzymuje z powrotem w postaci wydatków publicznych. Im te dwie kwoty są bliższe siebie, tym system podatkowy jest bardziej efektywny. Jeśli kwoty te znacząco się od siebie różnią, mamy do czynienia z wysokimi kosztami administracyjnymi, które nie służą dobrze systemowi podatkowemu.





Stosowanie zasad podatkowych Adama Smitha we współczesnych systemach podatkowych



Ogólnie zasady podatkowe Adama Smitha można zawrzeć w jednym sformułowaniu - przyjazność systemu podatkowego. Współcześnie, na świecie istnieje wiele systemów podatkowych różniących się znacznie pod względem przyjazności dla podatnika. Co roku Bank Światowy we współpracy z firmą doradczą PricewterhouseCoopers opracowuje raport "Paying Taxes", w którym znajduje się podsumowanie systemów podatkowych pod względem ich przyjazności. Czołowe miejsca w najnowszym rankingu zajmują Maledywy, Katar oraz Hong Kong. Z państw europejskich najwyższą pozycję zajmuje Irlandia (pozycja nr 6). Listę zamyka Kongo, Ukraina oraz Białoruś.



Bibliografia

  • Adam Smith, The Wealth of Nations, Edited with an Introduction and Notes by Edwin Cannan, Random House Inc., New York 1994, s. 887-891
  • Grzegorz Szczodrowski, Polski System Podatkowy, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2007, s. 31-38

  • Autor: Maciej Sawicki
    Źródło: Encyklopedia Zarządzania
    Treść udostępniana na licencji GNU licencja wolnej dokumentacji 1.3 lub nowsza.

Podobne prace

Do góry