Ocena brak

Zasady bezpieczeństwa pracy i bezpieczeństwa chorych

Autor /kokoszka Dodano /29.05.2014

Chorzy odczuwają strach przed radioterapią. Jest to nowe i zupełnie nieznane wydarzenie w ich życiu. Jest. to kontakt z promieniowaniem, postrzeganym powszechnie jako źródło niebezpieczeństwa, nawet śmiertelnego. Chorzy obawiają się także samotności w czasie naświetlań, obawiają się aparatury, będącej źródłem promieniowania, oraz specjalnych aparatów służących do unieruchomienia. Boją się objawów niepożądanych leczenia: oparzeń, nudności i wymiotów. Są zaniepokojeni oznaczeniami narysowanymi na ich skórze.

Do pierwszoplanowych zadań personelu pielęgniarskiego należy zmniejszanie obaw przed leczeniem. Przeprowadza się to poprzez edukację w zakresie podstaw radioterapii i skutków jej działania, przygotowanie chorego na możliwość występowania objawów niepożądanych, oswojenie chorego z warunkami oddziału lub ambulatorium radioterapii. Uświadomienie chorego oraz zmniejszenie jego obaw, a w konsekwencji zapewnienie współpracy z jego strony w czasie leczenia, ma podstawowe znaczenie dla jego bezpieczeństwa w czasie prowadzenia radioterapii.

Teleterapię prowadzi się za pomocą specjalnych urządzeń wytwarzających promieniowanie elektromagnetyczne lub cząsteczkowe. Zabiegi odbywają się w zamkniętych pomieszczeniach, odizolowanych od otoczenia osłonami. Chory w trakcie naświetlań przebywa w pomieszczeniu sam. Zasady bezpieczeństwa personelu prowadzącego naświetlania precyzują zazwyczaj wewnętrzne przepisy obowiązujące w oddziałach prowadzących leczenie. Podstawowe znaczenie dla bezpieczeństwa chorych ma właściwe zaplanowanie i prowadzenie leczenia przez lekarzy radiotera-peutów oraz - jak już wspomniano - współpraca ze strony chorego. Chorzy poddawani tełeradioterapii nie stanowią zagrożenia radiologicznego dla otoczenia; także ich wydaliny i wydzieliny. Leczenie źródłami zewnętrznymi prowadzi się często w warunkach ambulatoryjnych.

Brachyterapię prowadzi się za pomocą źródeł umieszczanych bezpośrednio w pobliżu guza lub w jego wnętrzu. Źródła promieniowania przygotowane są w postaci płytek, drutów, igieł lub specjalnych aplikatorów. Brachy terapię można stosować jako tzw. afterłoading. Metoda ta jest szczególnie warta uwagi, ponieważ ma zalety brachyterapii, tzn. pozwała na osiągniecie wysokiej dawki promieniowania w obrębie guza; przy minimalnym narażeniu tkanek otacżających. Jednocześnie metoda ta pozwala na znaczne zmniejszenie narażenia personelu na promieniowanie. Metoda polega na umieszczeniu w ciele chorego prowadnic lub aplikatorów bez źródeł promieniowania. Te zostają wprowadzone później przez zdalnie sterowane urządzania, gdy chory znajduje się w specjalnym osłoniętym pomieszczeniu. Brachyterapię stosuje się w leczeniu m.in. nowotworów jamy ustnej, wargi dolnej, piersi, narządów płciowych, odbytu, pęcherza moczowego, mózgu.

Źródła promieniowania mogą być podane choremu w postaci roztworów koloidalnych pierwiastków promieniotwórczych. Są to tzw. źródła otwarte. Roztwory te podaje się doustnie lub dożylnie. Podane pierwiastki wchodzą w reakcje metaboliczne w obrębie nowotworu, emitując promieniowanie. Następnie zostają usunięte z ustroju z wydzielinami i wydalinami chorego. Typowym przykładem jest podanie radioaktywnego jodu u chorych na nowotwory tarczycy.

U chorych poddawanych brachyterapii konieczne jest przestrzeganie zasad ochrony radiologicznej. Chorzy, u których wprowadzono źródła promieniowania, zamknięte lub otwarte, przebywają sami w specjalnych pomieszczeniach. Konieczne jest ograniczenie czasu przebywania personelu z chorym poddawanym brachyterapii oraz, jeżeli jest to wskazane, używanie ołowianych osłon. Obowiązuje zakaz wstępu do chorego osób niepełnoletnich i kobiet ciężarnych. Po usunięciu źródeł promieniowania chory przestaje być niebezpieczny dla innych osób. Wydaliny i wydzieliny chorych, u których były stosowane źródła zamknięte, nie są radioaktywne. Nie ma potrzeby przestrzegania szczególnych środków ostrożności przy kontakcie personelu z takimi wydalinami i wydzielinami.

U chorych leczonych źródłami otwartymi, wydzieliny i wydaliny mogą być radioaktywne. W związku z tym powinno się stosować sprzęt jednorazowego użytku (kaczki, baseny, sztućce itd.) oraz, wykonując czynności pielęgnacyjne przy takim chorym, zawsze korzystać z jednorazowych rękawiczek. Sprzęt niejednorazowy (np. pościel) powinien pozostać w pokoju chorego w plastikowych workach do czasu skontrolowania jego radioaktywności. Dopiero wtedy, gdy poziom promieniowania tych sprzętów nie stwarza zagrożenia, mogą być one wyniesione z pokoju. Chory może być wypisany .ze szpitala wtedy, gdy ilość izotopu w jego organizmie zmniejszy się do poziomu bezpiecznego.

Nie wolno prowadzić radioterapii u kobiet ciężarnych. Nie wolno także stosować żadnych postaci radioterapii u kobiet, które podejrzewają, że są w ciąży. Napromienienie płodu może doprowadzić do poronienia, rozwoju wad wrodzonych łub indukcji wtórnych nowotworów u dziecka. Ponieważ personel, który kontaktuje się z chorymi poddawanymi radioterapii, może być narażony na promieniowanie, pielęgniarkom w ciąży nie wolno pracować w oddziałach radioterapii przez cały okres ciąży.

 

Podobne prace

Do góry