Ocena brak

Zasada niezawisłości sądów i sędziów

Autor /Rudolf21 Dodano /13.12.2011

Zasadę niezawisłości sędziowskiej wyraża obecnie art. 178 ust. 2 K. Niezawisłość oznacza stworzenie sędziemu pozycji umożliwiającej sprawowanie urzędu (orzekanie) w sposób zgodny z własnym sumieniem, w sposób wolny od jakichkolwiek możliwości bezpośrednich i pośrednich nacisków zewnętrznych. Zarazem niezawisłość jest ograniczona przez podporządkowanie sędziego przepisom Konstytucji i ustaw, w ramach i na podstawie których winien on dokonywać wszystkich czynności.

Gwarancje niezawisłości sędziowskiej:

  • stabilizacja urzędu sędziego – sędziowie są powoływani na czas nieokreślony,

  • nieusuwalność sędziego,

  • nieprzenaszalność sędziego,

  • immunitet sędziowski,

  • odpowiedzialność dyscyplinarna,

  • niepołączalność – sędzia nie może zajmować innych urzędów i funkcji państwowych,

  • apolityczność,

  • konstytucja nakazuje zapewnienie sędziemu warunków pracy i wynagrodzenia odpowiadającego godności urzędu oraz zakresowi obowiązków,

  • sędzia – poza podległością prawu – może być w rozstrzyganiu sprawy poddany tylko wskazówkom sformułowanym w orzeczeniu sądu wyższego, zgodnie z przepisami obowiązujących procedur (aspekt merytoryczny niezawisłości).

Niezawisłość sądów polega na pełnej samodzielności organizacyjnej. Oznacza to, że w systemie trójpodziału władzy sądy nie podlegają ani władzy ustawodawczej, ani wykonawczej w zakresie orzekania. Przedstawiciele tych władz nie mają prawa kontrolowania orzeczeń sądowych ani dokonywania ich zmiany. Władza ustawodawcza może jedynie określić ustrój, organizację i działalność sądów. Przedstawiciele władzy wykonawczej tj. Minister Sprawiedliwości może sprawować jedynie nadzór nad administracją sądową, a Prezydent posiada prawo mianowania sędziów i prawo łaski. Jakakolwiek zmiana orzecznictwa może nastąpić jedynie na drodze kontroli instancyjnej, czyli apelacji lub kasacji. Niezawisłość sądów polega także na zapewnieniu sądowi swobody decyzji w czasie rozpoznawania sprawy oraz ochronie sądu przed wszystkimi naciskami (np. zakaz wnoszenia broni do budynku sądu). Sąd w orzecznictwie podlega tylko Konstytucji i ustawom.

Podobne prace

Do góry