Ocena brak

Zasada nadrzędności konstytucji w systemie źródeł

Autor /Borys Dodano /10.08.2011

Zasada nadrzędności Konstytucji w systemie źródeł prawa oznacza zakaz stanowienia aktów prawnych z nią sprzecznych a także nakłada obowiązek realizowania jej postanowień. Najwyższe miejsce w systemie źródeł prawa oznacza, że żadna norma prawna pochodząca z aktu niższego rangą od Konstytucji, nie może być z nią sprzeczna.

Konstytucja jest nadrzędna w sto­sunku do (całego porządku prawnego, jaki ukształtował się po akcesji Pol­ski do Unii Europejskiej. Nadrzędność ta przejawia się w sposób następujący:

proces integracji europejskiej, polegający na „przekazywaniu kompeten­cji", ma bezpośrednią legitymację w Konstytucji. Jego ważność (i sku­teczność) zależy od spełnienia wymagań dotyczących „procedury inte­gracyjnej", w tym — procedury „przekazywania kompetencji", które są zdefiniowane w Konstytucji;

• istnieje mechanizm kontroli Traktatu Akcesyjnego (oraz aktów stanowią­cych jego składniki) co do zgodności z Konstytucją (jest on określony właśnie w Konstytucji);

przepisy Konstytucji —jako aktu nadrzędnego i stanowiącego wyraz suwerennej woli narodu — nie mogą utracić mocy obowiązującej bądź ulec zmianie przez sam fakt powstania nieusuwalnej sprzeczności między określonymi przepisami a Konstytucją. To ustrojodawca kon­stytucyjny jest suwerenny. Zachowuje zawsze prawo do samodzielne­ go decydowania o sposobie rozwiązania tej sprzeczności, w tym o celowości lub niecelowości zmiany Konstytucji. Tego rodzaju kolizja nie może być rozwiązana w polskim systemie prawnym przez uznanie nadrzędności normy wspólnotowej w relacji do normy konstytucyjnej.

Cechy konstytucji jako ustawy zasadniczej:

  • SZCZEGÓLNA TREŚĆ- polega na zakresie regulowanych przez nią materii i sposobie regulowania tych materii. Konstytucja reguluje całokształt kwestii ustrojowych państwa. Określa:

  • ogólne zasady ustroju państwa,

  • ustrój naczelnych organów państwa, zakresu ich kompetencji i wzajemnych relacji,

  • podstawowych praw, wolności i obowiązków jednostki,

Konstytucja z 2 kwietnia 1997r. składa się ze wstępu (preambuły) oraz 243 art. ujętych w 13 rozdziałów.

  • SZCZEGÓLNA FORMA KONSTYTUCJI- polega na szczególnej nazwie jak również na szczególnym trybie powstawania. Projekt konstytucji przygotowywany jest przez specjalne ciało polityczne pozostające poza systemem komisji parlamentarnych (nadzwyczajna komisja, gremium polityków i ekspertów). Uchwalenie konstytucji wymaga uzyskania szczególnej większości i szczególnego kworum. Niekiedy konstytucja musi zostać poddana pod referendum.

  • SZCZEGÓLNY TRYB ZMIANY- konieczne jest uchwalenie ustawy o zmianie konstytucji (ustawy konstytucyjnej). Odrębność proceduralna wyraża się w:

  • ustanowieniu szczególnych wymogów większości i kworum, a czasem w ustanowieniu innych podmiotów w uchwalaniu poprawki konstytucyjnej,

  • ustanowieniu kilku procedur zmiany konstytucji,

  • ustanowieniu zakazu zmiany konstytucji w pewnych sytuacjach bądź okresach.

Konstytucja może być zmieniona tylko szczególną ustawą uchwaloną (kwalifikowaną) większością głosów.

  • SZCZEGÓLNA MOC PRAWNA- najwyższe miejsce w systemie norm prawa stanowionego, jest aktem najwyższym, wszystkie inne akty normatywne muszą być z nią zgodne, nie mogą być sprzeczne, akty normatywne muszą przyjmować treści w jak najpełniejszy sposób urzeczywistniając postanowienia konstytucji

Sprzeczność może przybierać:

- charakter materialny- takie ukształtowanie treści normy, że nie jest możliwe jednoczesne wykonanie tej normy i normy konstytucyjnej

- charakter proceduralny- przepis lub akt został wydany w sposób naruszający uregulowania konstytucyjne

- charakter kompetencyjny- gdy akt lub norma prawna została wydana przez podmiot, któremu konstytucja nie przyznała w tym zakresie kompetencji

Podobne prace

Do góry