Ocena brak

Zapalenie stawu ramiennego

Autor /carbonara Dodano /02.12.2013

Procesy zapalne stawu ramiennego są zawsze trudne diagnostycznie z uwagi na częste objęcie stożka rotatorów. 

Objawy

Znamiennym objawem dla zapaleń stawu - bez względu na czynnik etiologiczny: gościec, dna, pseudodna, choroba Reitera, zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa - są tkliwość lub wyraźny ból w okolicy wyrostka kruczego.

Z kolei ból w spoczynku lub przy śladowych ruchach jest typowy dla bakteryjnego zapalenia stawu i dny (także dla nowotworu). W procesach zwyrodnieniowych możliwe są zazwyczaj niebolesne ruchy rotacyjne w stawie (przy całkowicie rozluźnionym stawie - pochylenie tułowia do przodu), zaś ograniczone bólem w procesach obejmujących torebkę stawową.

Ważne znaczenie diagnostyczne może mieć badanie mazi stawowej uzyskanej nakłuciem. I tak, zwiększona liczba krwinek białych z dominacją neutrofilów przemawia za procesem gośćcowym (po wykluczeniu zapalenia bakteryjnego!).

W reumatoidalnym zapaleniu stawu ramiennego wczesnymi objawami są zazwyczaj ból i uczucie sztywności, chociaż w gośćcu uogólnionym do zajęcia stawu dochodzi późno w przebiegu choroby. Wcześniej następuje zajęcie stożka rotatorów oraz niszczenie torebki stawowej i obrąbka panewki, co powoduje przednie podwichnięcie stawu; niszczeniu ulega także ścięgno głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia.

Ostre gośćcowe zapalenie stawu ramiennego u osób starszych cechuje się znacznym obrzękiem stawu oraz rąk i przedramion.

Zapalenia wywołane przez kryształy dotyczą z reguły kończyny lokomo-cyjnej, ale niekiedy tez mogą obejmować kończynę górną. W jamie stawowej37 mogą się odkładać kryształy różnych związków chemicznych, których pochodzenie jest endo- lub egzogenne. Z przyczyn endogennych najczęściej wchodzi w grę moczan sodowy, dwuwodny pirofosforan wapniowy, szczawian wapniowy, apatyty oraz cholesterol. Co się tyczy kryształów egzogennych to z reguły mamy do czynienia ze wstrzykniętym do stawu glikokortykosterydem.

W przypadku stawu ramiennego do zaostrzenia stanu zapalnego dochodzi z powodu drażniącego działania sterydu na błonę maziową - reakcja na kryształy. Gdy wstrzyknięcia są powtarzane sytuacja się komplikuje, gdyż kryształy nie ulegają rozpuszczeniu w płynie stawowym. Spowodowany w ten sposób proces intensywnej fagocytozy jest przyczyną trudnego do leczenia stanu zapalnego.

Ostry atak dny może imitować ostre zapalenie kaletki podbarkowej, zajęcie stożka rotatorów lub (w przypadku podwyższenia temperatur)) bakteryjne zapalenie stawu. O rozpoznaniu przesądza nakłucie stawu i wykrycie kryształów moczanów w płynie maziowym.

Pseudodna. Występuje częściej niż dna (u obu płci) i o rozpoznaniu decyduje wykrycie w płynie maziowym kryształów dwuwodnego pirofosforanu wapnia.

Bark typu „Milwaukee” charakteryzuje się występowaniem w płynie maziowym kryształków apatytów i oksalatu; dotyczy głównie starszych kobiet. Na obraz chorobowy nakłada się z reguły ciężkiego stopnia uszkodzenie stożka rotatorów, a w następstwie - niestabilność stawu.

Z innych rzadszych patologii obejmujących staw barkowy należy jeszcze wymienić chorobę Reitera (serum-ujemna spondyloartropatia), Lupus erythe-matodes, granulomatosis Wegener, osteoarthritis (z reguły posttraumatica), sy-mnitis villonodularis pigmentosa, osteonecrosis (np. u chorych leczonych syntetycznymi adrenokortykosteroidami), amyloidosis (złogi skrobi w torebce stawowej) oraz fibrositis(ból promieniuje do, lub z odcinka szyjnego).

Postępowanie

Prawie we wszystkich postaciach zapalenia stawu ramiennego zastosowanie znajdują niesteroidowe leki przeciwzapalne (przede wszystkim kwas acetylosalicylowy). Jednocześnie obowiązuje unieruchomienie kończyny na temblaku. Dwukrotnie w ciągu dnia konieczne są ćwiczenia czynnego rozciągania (np. na bloczkach), a i później wykonywane muszą być z rozwagą. Ćwiczenia bierne typu rozciągania itp. manipulacje maja ograniczone zastosowanie.

Pomocne w zwalczaniu bólu jest stosowanie ciepła na mm. naramienny, czworoboczny i nadgrzebieniowy, lub też naprzemienne okłady ciepłe i zimne (hot-cold packś). Leki przeciwbólowe należy stosować ostrożnie (głównie na okres nocny).

Miejscowe stosowanie glikokortykosteroidów prawdopodobnie przynosi więcej szkody niż pożytku38. Wyjątek stanowi zapalenie stawu barkowo-oboj-czykowego.

Co się tyczy zapalenia gośćcowego oraz w przebiegu dny, to poczesne miejsce w leczeniu zajmują leki specyficzne (sole złota, hydroksychlorokwina, D-penicylamina, leki cytotoksyczne - metotreksat, azatiopryna, cyklofosfamid -allopurynol, probenecyd, sulfinopyrazon, kolchicyna, ACTH, metylprednizolon).

W leczeniu chirurgicznym zapaleń stawu ramiennego w grę wchodzi najczęściej artroplastyka stawu barkowo-obojczykowego. Jednak zabieg ten, zapobiegający uszkadzaniu m. nadgrzebieniowego, można wykonywać, gdy nie występuje uszkodzenie stożka rotatorów. W przeciwnym wypadku wykonanie odbar-czenia może jedynie wzmagać niestabilność.

W przypadkach zniszczenia chrząstki stawowej wykonuje się także protezopla-stykę stawu - ale tylko wtedy, gdy nie doszło do uszkodzenia stożka rotatorów.


Do góry